Geld onderweg: pinnen, wisselkosten en waarom je twee banken wilt

Onderweg betaal je met dezelfde pas als thuis, maar de regels veranderen per grens. Binnen de EU kost een betaling of opname in euro niet meer dan in Nederland, en moet je bank wisselkosten vooraf melden. Buiten de EU gelden alleen de voorwaarden van je eigen bank. En je rekening zelf is niet altijd zeker als je nergens woont. Wie lang reist, wil daarom twee rekeningen bij twee banken, elk met een eigen pas.

Drie dingen om vooraf te weten:

• Binnen de EU beschermt de EU je tegen extra kosten voor betalingen in euro.
• Daarbuiten bepaalt je bank wat pinnen en betalen kost.
• Een basisbetaalrekening is een recht zolang je in de EU verblijft, ook zonder vast adres.

Mag mijn bank mijn rekening houden als ik nergens woon?

Voor een gewone betaalrekening is dat beleid van je bank, geen wet. Vraag daarom schriftelijk vóór je je uitschrijft wat je bank doet als je geen adres in Nederland meer hebt. Hoe je je rekening en je DigiD heel houdt, staat in bankrekening en DigiD aanhouden.

Voor de basisbetaalrekening geldt wel een wet. Dat is een eenvoudige rekening met een pas en internetbankieren, die een bank in Nederland niet zomaar mag weigeren. De Wet op het financieel toezicht (Wft) geeft dat recht aan wie "rechtmatig in de Europese Unie" verblijft. En artikel 4:71f, lid 2, zegt dat daar ook onder valt wie "in de Europese Unie verblijft" en "geen vast adres" heeft. Reis je door Europa zonder vaste woonplaats, dan houd je dat recht dus.

Artikel 4:71i noemt wanneer de bank een basisbetaalrekening mag opzeggen. Voor reizigers tellen er drie:

• Je verblijft niet langer rechtmatig in de EU. Of dat al zo is als je buiten Europa reist, zegt de wet niet. Vraag het je bank.
• Je hebt een tweede betaalrekening bij een andere bank in Nederland. Dat is een reden om een basisbetaalrekening op te zeggen. Heb je zo'n rekening, vraag je bank dan vóór je een tweede opent wat ze doet.
• Je hebt meer dan 24 maanden achter elkaar niets met de rekening gedaan.

In die drie gevallen moet de bank je twee maanden vooraf laten weten dat ze opzegt.

Waarom twee rekeningen en twee passen?

Omdat één pas onderweg het enige lijntje met je geld is. Een pas raakt kwijt, wordt ingeslikt, of de bank blokkeert hem bij een betaling die ze niet vertrouwt. Dan wil je niet wachten tot een nieuwe pas je in een ander land bereikt.

Wat helpt:

• Twee rekeningen bij twee banken, met op elke rekening genoeg geld voor een paar weken.
• De passen apart bewaren. Eén in je portemonnee, één in je bagage.
• De codes van je bank op een nummer dat je onderweg ontvangt. Houd je 06-nummer aan, of zet een nummer erbij dat je bank kent.
• Weten wat je bank doet bij fraude. Binnen de EU betaal je bij misbruik van je pas volgens Your Europe "nooit meer dan 50 euro". Wist je niet dat de pas weg was, dan hoef je niets te betalen.

Wat kost pinnen en betalen onderweg?

Dat hangt af van waar je bent en in welke munt je betaalt.

Waar en in welke munt	Wat geldt
In de EU, in euro	Je bank mag niet meer rekenen dan voor een betaling in Nederland. Dat geldt voor pinnen, betalen met je pas en overmaken
In de EU, in een andere munt (zoals in Zweden of Polen)	Je bank mag wisselkosten rekenen, maar moet ze vooraf melden, in een app of op een website
Buiten de EU	Geen EU-regel: de tarieven en voorwaarden van je bank

Buiten de EU kan een bank een vast bedrag per opname rekenen, een opslag op de wisselkoers, of allebei. Kijk vóór vertrek in de tarieven van je bank wat pinnen en betalen buiten Europa kost. Vraag ook of je pas in alle landen op je route werkt, en of je hem daarvoor zelf moet aanzetten.