Terugkomen na een wereldreis: inschrijven, zorg, toeslagen en werk
Bleef je ingeschreven, dan pak je vooral de draad weer op. Was je uitgeschreven, dan schrijf je je binnen vijf dagen in, sluit je binnen vier maanden een zorgverzekering en vraag je kinderbijslag en toeslagen weer aan. Let op een briefadres bij je ouders, en op je WW: na een jaar zonder werk heb je die meestal niet.
5 min lezen
Geschreven en nagelopen door Auke, op , aan de hand van de bronnen onderaan. Klopt er iets niet meer? Meld het hieronder, ik pas het aan.
Terugkomen na een wereldreis gaat snel, als je weet wat eerst moet. Bleef je ingeschreven bij je gemeente, dan pak je vooral de draad weer op. Was je uitgeschreven, dan schrijf je je binnen vijf dagen weer in, sluit je binnen vier maanden een zorgverzekering, en vraag je kinderbijslag en toeslagen opnieuw aan. Let op twee dingen: een briefadres bij je ouders kan hun AOW of toeslagen raken, en na een jaar zonder werk heb je meestal geen recht op WW.
Drie dingen om vooraf te weten:
- Maak de afspraak voor je inschrijving al vóór je terugreis.
- Iedereen die meeverhuist, komt in persoon mee naar de gemeente.
- Kom je terug zonder baan, reken dan niet op WW.
Wat als ik ingeschreven bleef?
Dan verandert er weinig. Je zorgverzekering en de kinderbijslag liepen door, zolang de SVB je als inwoner zag. Meld je terug bij de school, geef een nieuw inkomen door aan Dienst Toeslagen, en zet de schorsing van je auto stop. Je WW-recht hangt wel af van je werk vóór de reis; daarover verderop meer.
Hoe schrijf ik me weer in?
Blijf je langer dan vier maanden in Nederland, dan schrijf je je in bij de gemeente waar je gaat wonen. De Wet basisregistratie personen zegt: "uiterlijk op de vijfde dag na de aanvang van zijn verblijf in persoon". Zo gaat het:
- Maak vóór je terugreis een afspraak. NederlandWereldwijd raadt aan dat enkele weken voor vertrek te doen: gemeenteloketten hebben vaak een wachttijd.
- Neem iedereen mee. "Iedereen die met u meeverhuist moet persoonlijk meekomen."
- Neem je paspoort mee, en zo nodig meer. Een gemeente kan "extra bewijs" vragen dat je nog Nederlander bent. Kijk vooraf op de site van de gemeente welke papieren je nodig hebt.
Wie de termijn mist, kan een boete krijgen.
Kan ik me inschrijven bij mijn ouders?
Als je bij hen gaat wonen, schrijf je je in op hun adres als woonadres. Heb je nog geen woning en woon je er niet, dan kun je de gemeente vragen om een briefadres. Dat is een adres waar je alleen post krijgt. De gemeente beslist, en je moet laten zien dat je geen andere mogelijkheid hebt. Je hebt schriftelijke toestemming nodig van de hoofdbewoner, en een kopie van diens identiteitsbewijs.
Bespreek met je ouders wat dat voor hen betekent. NederlandWereldwijd waarschuwt: "Gebruikt u het adres van een kennis of familielid? Dan kan dat gevolgen hebben voor de hoogte van bijvoorbeeld hun AOW of toeslagen." Laat hen dat vooraf nagaan bij de SVB en Dienst Toeslagen.
Een sociale huurwoning krijg je niet vanzelf met voorrang. "U krijgt niet vanzelf voorrang als u nog geen woning heeft in Nederland."
Wanneer moet mijn zorgverzekering weer ingaan?
Was je niet meer verzekerd, dan sluit je binnen vier maanden na aankomst een basisverzekering af. Doe je dat op tijd, dan werkt hij terug tot de dag dat je weer verzekeringsplichtig werd. Dat staat in artikel 5 van de Zorgverzekeringswet. Voor kinderen tot 18 jaar is de basisverzekering gratis. Zeg je internationale polis pas op als de nieuwe ingaat. Meer in zorgverzekering op wereldreis.
Kinderbijslag en toeslagen
Was de kinderbijslag gestopt, dan hoef je hem meestal niet zelf op te zoeken. NederlandWereldwijd: na de inschrijving van je kind krijg je "meestal binnen 3 tot 6 weken een brief van de SVB". Daarin staat hoe je kinderbijslag aanvraagt. Na zes weken nog niets? Neem dan contact op met de SVB. Het kindgebonden budget komt daarna meestal vanzelf.
Zorgtoeslag, huurtoeslag en kinderopvangtoeslag vraag je zelf aan, in Mijn toeslagen. Daarvoor heb je DigiD nodig.
School
De leerplicht geldt weer voor kinderen van 5 tot 16 jaar die in Nederland wonen. Volgde je kind onderweg Nederlands onderwijs, vraag die school of aanbieder dan om een onderwijskundig rapport. Daarin staan de resultaten en hoe je kind zich heeft ontwikkeld. De nieuwe school bepaalt daarmee het niveau. Bij twijfel over de instroom helpt Stichting NOB. Meer in leerplicht op wereldreis.
Studieschuld bij DUO
Voor het maandbedrag kijkt DUO naar je inkomen van twee jaar geleden. Een reisjaar zonder inkomen telt dus pas later mee. Daalde je inkomen, dan kun je DUO vragen om een recenter jaar te gebruiken. Een betaalpauze kan tot 60 maanden. Heb je een betalingsachterstand bij DUO of de Belastingdienst, dan kan je paspoort worden geweigerd, schrijft NederlandWereldwijd.
Werk en de WW
Recht op WW heb je pas als je in de 36 weken vóór je werkloosheid in minstens 26 weken hebt gewerkt. Dat staat in artikel 17 van de Werkloosheidswet. Wie zijn baan opzegde en een jaar reisde, komt daar niet aan.
Had je onbetaald verlof, dan ligt het anders. Weken van onbetaald verlof tellen niet mee voor die 36 weken, tot 78 weken (artikel 17a). Raak je na je terugkeer je baan kwijt, dan kijkt het UWV terug naar de tijd vóór je verlof. Meer in een sabbatical voor een wereldreis.
Geen werk en geen WW? Afhankelijk van je situatie kun je bij je gemeente een bijstandsuitkering aanvragen. Zoek werk via werk.nl van het UWV; voor alle mogelijkheden daar heb je DigiD nodig.
En je AOW?
Schrijf je je weer in, dan begint je AOW-opbouw meestal weer. Had je je vrijwillig verzekerd, meld de SVB dan dat je terug bent. Kijk in Mijn SVB of er jaren zijn waarin je niet verzekerd was.
Het terugkeerplan op terug naar Nederland zet alle stappen van terugkomen op een rij. Woonde je echt in een ander land, lees dan ook terug naar Nederland verhuizen.
In Vertrekklaar is dit fase 5 van 5 van het traject, stap 5.1: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject voor onderweg of ga meteen naar stap 5.1 in het open stappenplan.
Waar dit op rust
De feiten in dit artikel komen van deze officiële pagina's. Regels veranderen. Bij twijfel geldt de bron, niet dit artikel.
- Wet basisregistratie personen, artikel 2.38 — inschrijven uiterlijk op de vijfde dag, in persoon — wetten.overheid.nl
- NederlandWereldwijd — terug naar Nederland, inschrijven, briefadres, zorg, kinderbijslag en school — nederlandwereldwijd.nl
- Zorgverzekeringswet, artikel 5 — de verzekering werkt terug als je hem binnen vier maanden sluit — wetten.overheid.nl
- Werkloosheidswet, artikel 17 en 17a — 26 van de 36 weken gewerkt, en onbetaald verlof telt tot 78 weken niet mee — wetten.overheid.nl
- NederlandWereldwijd — studieschuld, het inkomen van twee jaar geleden en de betaalpauze — nederlandwereldwijd.nl
- Stichting NOB — hulp bij terugkeer naar een Nederlandse school — stichtingnob.nl
Verder lezen
- OnderwegOriëntatie5 min
Op wereldreis: ingeschreven blijven of uitschrijven?
Ben je in een jaar meer dan acht maanden buiten Nederland, dan moet je je uitschrijven, ook op wereldreis. Korter weg blijf je ingeschreven. Daar hangen de leerplicht en je post aan. Je zorg en je AOW niet: die hangen aan hoe lang je weg bent.
Bijgewerkt 25 oktober 2026
- OnderwegOriëntatie5 min
Wat kost een jaar onderweg? Leefkosten per regio, en wat er in Nederland doorloopt
Een jaar onderweg kost meer dan reizen en slapen. In Nederland lopen posten door, zoals je zorgverzekering, opslag en misschien de vrijwillige AOW. Een gezin kan kinderbijslag en toeslagen mislopen. De leefkosten per regio zijn een schatting; de vaste posten kun je precies uitrekenen.
Bijgewerkt 26 oktober 2026
- OnderwegJe basis in Nederland6 min
Box 3, je bv en erven als je nergens woont
Uitschrijven bij de gemeente is niet hetzelfde als emigreren voor de belasting. Wie nergens anders gaat wonen, kan inwoner van Nederland blijven. Daar hangen box 3, je bv en de erfbelasting aan. Wat er geldt als je wel of geen inwoner meer bent, en welke vragen je aan een fiscalist voorlegt.
Bijgewerkt 27 oktober 2026