Direct naar de inhoud
Vertrekklaar
Menu
EnglishInloggenPrijzen en plannen

Box 3, je bv en erven als je nergens woont

Uitschrijven bij de gemeente is niet hetzelfde als emigreren voor de belasting. Wie nergens anders gaat wonen, kan inwoner van Nederland blijven. Daar hangen box 3, je bv en de erfbelasting aan. Wat er geldt als je wel of geen inwoner meer bent, en welke vragen je aan een fiscalist voorlegt.

6 min lezen

Geschreven en nagelopen door Auke, op , aan de hand van de bronnen onderaan. Klopt er iets niet meer? Meld het hieronder, ik pas het aan.

Schrijf je je uit bij de gemeente maar ga je nergens anders wonen, dan ben je voor de belasting niet vanzelf weg. De Belastingdienst: "U emigreert als u blijvend in een ander land gaat wonen." Wie zeilt, als nomade werkt of de wereld rond reist, doet dat meestal niet. Je kunt dus inwoner van Nederland blijven. Daar hangt veel aan: wat je in box 3 betaalt, wat er met je bv gebeurt, en wanneer Nederland erfbelasting heft.

Drie dingen om vooraf te weten:

  • Waar je woont voor de belasting, beslist de Belastingdienst naar de omstandigheden. Niet de gemeente.
  • Ben je geen inwoner meer, dan telt in box 3 alleen je Nederlandse vastgoed. Maar zonder woonland heb je geen belastingverdrag en geen aftrekposten.
  • Hoe het voor jou uitpakt, hangt af van je banden met Nederland. Leg het voor aan een fiscalist, of schrijf je belastingkantoor.

Ben je geëmigreerd als je je uitschrijft?

Niet per se. De wet zegt: "Waar iemand woont [...] wordt naar de omstandigheden beoordeeld." De Belastingdienst kijkt onder meer naar:

  • het adres waar je de meeste tijd doorbrengt;
  • waar je partner of gezin woont;
  • waar je werkt;
  • waar je verzekerd bent voor ziektekosten, en waar je huisarts zit;
  • verenigingen, en de school van je kinderen.

Wie overal een beetje is, houdt vaak de meeste banden met Nederland: een bankrekening, spullen in opslag, familie, een bv, soms een huis. Een officiële regel voor iemand die nergens woont, hebben we niet gevonden. Twijfel je, dan raadt de Belastingdienst zelf aan: "Schrijf ons een brief en leg daarin uw situatie uit."

Twee regels om te kennen:

  • Terug binnen een jaar. Wie ophoudt in Nederland te wonen en binnen een jaar terugkomt, zonder intussen in een ander land te hebben gewoond, heeft volgens de wet de hele tijd in Nederland gewoond.
  • Een schip met een Nederlandse thuishaven. Dat geldt voor de bemanning als deel van Nederland, maar alleen zolang de boot daar echt thuishoort: waar hij zijn reizen begint en eindigt. Een zeebrief alleen is niet genoeg. Wat dat voor een eigenaar van een jacht betekent, staat in AOW en zorg als je op je boot woont.

Wat betaal je in box 3?

Box 3 is de belasting op je spaargeld en beleggingen. Wat erin valt, hangt af van of je inwoner bent of niet.

Je blijft inwoner Je bent geen inwoner meer
Wat telt al je bezittingen, waar ook ter wereld alleen Nederlands vastgoed en rechten daarop, min de schulden die erbij horen
Spaargeld en beleggingen tellen mee tellen niet mee, ook niet bij een Nederlandse bank
Heffingvrij vermogen 2026 € 59.357 per persoon € 59.357 per persoon
Peildatum 1 januari 1 januari

Een voorbeeld. Je verkoopt je huis in het najaar en vertrekt. Ben je op 1 januari nog inwoner, dan telt de opbrengst op je rekening gewoon mee. Ben je geen inwoner meer en heb je geen ander vastgoed in Nederland, dan betaal je in Nederland geen box 3. En zonder woonland ook nergens anders. Dat kan alleen als je echt geen inwoner meer bent. Daar gaat het dus om.

Houd je een huis aan dat je verhuurt, dan betaal je als niet-inwoner box 3 over dat huis.

Waarom heb je zonder woonland geen aftrek en geen verdrag?

Een niet-inwoner krijgt aftrekposten en het belastingdeel van de heffingskortingen alleen als hij "kwalificerend buitenlands belastingplichtig" is. Daarvoor moet je volgens de Belastingdienst wonen in "een EU-land, in Liechtenstein, Noorwegen, IJsland, Zwitserland of op Bonaire, Sint Eustatius of Saba." Zonder woonland lukt dat niet.

Heb je Nederlands inkomen, zoals een pensioen, AOW of loon, dan betaal je als niet-inwoner dus zonder die kortingen. Een belastingverdrag en de 183-dagenregeling helpen je ook niet: die verdelen het recht om te heffen tussen een woonland en een werkland. Meer daarover in digitale nomade: belasting en verzekering.

Wat gebeurt er met je bv?

Een bv die naar Nederlands recht is opgericht, geldt voor de vennootschapsbelasting "steeds" als in Nederland gevestigd. Waar je zelf ook vaart of reist, je bv blijft Nederlands belastingplichtig.

Voor jou als aandeelhouder hangt het af van je eigen woonplaats:

  • Blijf je inwoner, dan verandert er niets.
  • Ben je geen inwoner meer, dan geldt dat als een verkoop van je aandelen: een fictieve vervreemding. Heb je een aanmerkelijk belang (meestal: 5 procent of meer van de aandelen), dan volgt een conserverende aanslag. Dat is een aanslag die blijft staan, en die voor een aanmerkelijk belang niet verjaart. Uitleg in de conserverende aanslag.
  • De datum is onscherp. Zonder nieuw woonland is niet duidelijk op welke dag je ophoudt inwoner te zijn. Een aanslag kan dus ook achteraf komen.

Neem je salaris op uit je eigen bv, dan blijft dat loon in Nederland belast. De wet zegt dat een baan bij een Nederlandse werkgever die je deels buiten Nederland doet, "geacht [wordt] geheel in Nederland te zijn vervuld". Dat is anders als het loon echt in een ander land wordt belast, maar zonder woonland gebeurt dat meestal niet.

Je bv heeft ook een adres nodig bij de KVK. Welk adres de KVK van een bestuurder vraagt die nergens woont, staat niet op Ondernemersplein, de site van de overheid voor ondernemers. Vraag het de KVK.

Wat als jij of je ouders overlijden?

Nederland heft erfbelasting als de overledene in Nederland woonde. Twee situaties:

  • Je overlijdt zelf. Blijf je inwoner, dan heft Nederland gewoon. Ben je geen inwoner meer, dan geldt de tienjaarsregel: een Nederlander die Nederland "metterwoon heeft verlaten" en binnen tien jaar overlijdt, wordt behandeld alsof hij hier nog woonde. Zonder nieuw woonland is onduidelijk wanneer die tien jaar beginnen. Een ander land dat ook heft, is er meestal niet. Uitleg in erfbelasting na emigratie.
  • Je erft zelf. Dan telt de woonplaats van de overledene, niet die van jou. De Belastingdienst: "kijkt u naar de situatie van de overledene." Erf je van een ouder die in Nederland woonde, dan betaal je Nederlandse erfbelasting, ook als je aan boord zit en nergens woont.

Regel vóór vertrek een testament en een volmacht. Dan kan iemand in Nederland handelen als jij onbereikbaar bent.

Welke vragen horen bij een fiscalist?

Een fiscalist die internationale situaties kent, kan je eigen geval beoordelen. Neem deze vragen mee:

  • Woon ik volgens de Belastingdienst nog in Nederland, en welke banden wegen het zwaarst?
  • Vanaf welke datum ben ik geen inwoner meer, als dat al gebeurt? Kan ik daar vooraf zekerheid over krijgen?
  • Wordt een land waar ik maanden lig of overwinter mijn woonland? Wat betekent dat voor Nederland?
  • Wat gebeurt er in box 3 met de opbrengst van mijn huis op 1 januari?
  • Komt er een conserverende aanslag op mijn bv, en wanneer? Wat doen dividend, loon en een latere verkoop?
  • Blijft mijn loon uit de bv helemaal in Nederland belast?
  • Komt er een conserverende aanslag op mijn pensioen of lijfrente?
  • Wanneer begint de tienjaarstermijn voor de erfbelasting, en wat betekent dat voor schenkingen aan de kinderen?

Voor je AOW en zorg is de SVB het loket, niet de fiscalist. Stem de uitkomsten op elkaar af.

In Vertrekklaar is dit fase 2 van 5 van het traject, stap 2.16: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject voor onderweg of ga meteen naar stap 2.16 in het open stappenplan.

Wil je hier meer over weten?

Dan sturen we je de vertrekchecklist voor Onderweg, met alle stappen op volgorde, en vijf mails over de valkuilen en de echte kosten. Daarna af en toe één mail, ook met een aanbod. Uitzetten kan altijd.

We gebruiken je adres, en je vertrekdatum als je die invult, alleen voor de checklist, de gids en de mails erna. Uitschrijven kan onder elke mail.

Waar dit op rust

De feiten in dit artikel komen van deze officiële pagina's. Regels veranderen. Bij twijfel geldt de bron, niet dit artikel.

Klopt dit nog?

Verder lezen

Bereken je vertrek in twee minuten

Kies je land en beantwoord een paar korte vragen over jullie situatie. Je krijgt meteen een bandbreedte van wat het kost. Gratis, zonder account.

Ook weten of je vertrekdatum haalbaar is? Doe de vertrekscan: zeven vragen, en je ziet je hele plan in het klein →

Bereken je vertrek →

Begin bij fase 1 voor Onderweg

De eerste 5 stappen voor Onderweg staan open: wat je regelt, in welke volgorde, en bij elke stap de bron. Je hebt er geen account voor nodig.

Lees fase 1 gratis: 5 stappenKoop het plan voor Onderweg · € 299