Erfbelasting na emigratie: Nederland heft nog tien jaar mee
Overlijd je binnen tien jaar na je emigratie, of doe je in die tijd een schenking, dan heft Nederland erf- of schenkbelasting alsof je hier nog woonde. Je erfgenamen betalen, waar zij ook wonen. Welke verdragen de regel aanpassen, wat er gebeurt als je nieuwe land ook heft, en wat je kunt regelen.
5 min lezen
Geschreven en nagelopen door Auke, op , aan de hand van de bronnen onderaan. Klopt er iets niet meer? Meld het hieronder, ik pas het aan.
Wie als Nederlander emigreert, blijft voor de erf- en schenkbelasting nog tien jaar in Nederland "wonen". Overlijd je in die tijd, dan betalen je erfgenamen Nederlandse erfbelasting, waar zij ook wonen. Voor een schenking in die tijd geldt hetzelfde.
Drie dingen om vooraf te weten:
- Wie geen Nederlander is, valt alleen voor schenkingen onder een regel van één jaar.
- Enkele verdragen en de regelingen met Curaçao en Sint-Maarten wijken af.
- Wélk erfrecht je erfenis verdeelt, regel je apart bij de notaris.
Wat staat er precies in de wet?
Nederland heft erfbelasting als de overledene in Nederland woonde (Successiewet 1956, artikel 1). Artikel 3 rekt dat op:
- Lid 1, voor Nederlanders. Wie in Nederland woonde en binnen tien jaar na vertrek overlijdt of schenkt, wordt geacht op dat moment hier te hebben gewoond.
- Lid 2, voor iedereen. Wie in Nederland woonde en binnen een jaar na vertrek schenkt, wordt voor die schenking geacht hier te hebben gewoond.
Volgens het beleidsbesluit moet je Nederlander zijn bij vertrek én bij overlijden of schenking. Wie op dat moment geen Nederlander meer is, valt buiten lid 1.
Wie betaalt?
De verkrijger: je erfgenaam, of wie de schenking krijgt (artikel 36). Ook een erfgenaam in het buitenland betaalt volgens de Belastingdienst Nederlandse erfbelasting als de overledene Nederlander was en binnen tien jaar na vertrek overleed. Na die tien jaar betaalt de erfgenaam hier niets, ook als hij zelf in Nederland woont.
| Situatie | Heft Nederland? | Termijn na vertrek |
|---|---|---|
| Nederlander overlijdt of schenkt na emigratie | ja, alsof hij hier woonde | tien jaar |
| Niet-Nederlander schenkt na vertrek | ja, schenkbelasting | één jaar |
| Niet-Nederlander overlijdt na vertrek | nee | vanaf vertrek |
| Nederlander naar Curaçao of Sint-Maarten | ja | vijf jaar |
Welke verdragen veranderen de regel?
Met een paar landen heeft Nederland een verdrag voor erfenissen, soms ook voor schenkingen:
- Verenigd Koninkrijk: Nederland blijft heffen als de overledene of schenker Nederlander was en in de tien jaar ervoor hier woonde, en verrekent de Britse belasting (artikel 11 en 13).
- Oostenrijk: hetzelfde voor erven en schenken; een schenking in het eerste jaar na vertrek mag Nederland ook belasten, welke nationaliteit je ook hebt (artikel 8 en 11).
- Zwitserland, alleen erfenissen: tien jaar, als de overledene bij vertrek Nederlander was, met aftrek van de Zwitserse belasting; niet voor wie beide nationaliteiten heeft.
- Verenigde Staten, alleen erfenissen: Nederland mag een Nederlandse staatsburger belasten volgens de eigen wet (artikel 9). Was de overledene alleen Nederlander en woonde hij zeven van de laatste tien jaar in de VS, dan verrekent Nederland de Amerikaanse belasting (artikel 11).
- Israël, alleen erfenissen: tien jaar (artikel 12), behalve voor een "Oleh", een immigrant onder de Israëlische Wet op de terugkeer, die ononderbroken in Israël woonde.
- Finland en Zweden, alleen erfenissen: geen nationaliteitsregel. Ander vermogen dan onroerend goed en ondernemingsvermogen wordt alleen belast in het land waar de overledene "zijn duurzaam verblijf had met de duidelijke bedoeling het te behouden". Laat een fiscalist toetsen wat dat voor de tienjaarsregel betekent.
De regelingen met Curaçao en met Sint-Maarten korten de termijn in tot vijf jaar (artikel 28). De Belastingregeling voor het Koninkrijk, die voor Aruba geldt, kent geen kortere termijn, maar wijst een nalatenschap in de regel toe aan het land waar je echt woont (artikel 27). Een schenking binnen twaalf maanden na vertrek mag het vorige woonland nog aanvullend belasten (artikel 29). Laat een fiscalist toetsen wat dat voor jou betekent.
Wat als je nieuwe land ook heft?
Heft het land waar de overledene echt woonde een gelijksoortige belasting, dan krijgt de erfgenaam een vermindering op de Nederlandse belasting (Besluit voorkoming dubbele belasting 2001, artikel 48 en 51): de buitenlandse belasting, maar niet meer dan het deel van de Nederlandse belasting dat bij die bezittingen hoort. Dat geldt per erfgenaam, en alleen voor belasting die betaald is. Je geeft het aan in de aangifte erfbelasting.
Waarom "geen erfbelasting" niet het hele verhaal is
Over Cyprus of Dubai lees je vaak dat er geen erfbelasting is. De eerste tien jaar helpt dat je erfgenamen niet.
Heft je nieuwe land niets, dan valt er ook niets te verrekenen. Overlijd je in de eerste tien jaar, dan betalen je erfgenamen het volle Nederlandse bedrag, alsof je nooit was vertrokken. Voor erven en schenken begint het voordeel van zo'n land pas na tien jaar.
Erfbelasting is iets anders dan erfrecht
Erfbelasting gaat over wie heft. Erfrecht gaat over wie wat krijgt. Woon je als Nederlander in het buitenland, dan geldt volgens de Rijksoverheid bij de verdeling "het recht van het land waar u woont". Je kunt kiezen voor het Nederlandse erfrecht; die keuze leg je bij de notaris vast in een testament. In Denemarken, Ierland en buiten de EU bepaalt je woonland of dat mag. Aan de erfbelasting verandert die keuze niets. Meer over jullie papieren als stel staat in Emigreren met je partner.
Wat kun je regelen?
- Een testament bij de notaris, vóór vertrek, met zo nodig de rechtskeuze.
- Schenkingen in de tijd zetten. Na tien jaar valt een schenking niet meer onder de Nederlandse schenkbelasting; wat je nieuwe land ermee doet, staat daar los van.
- Geld overmaken aan je partner. Blijft je partner in Nederland, lees dan in Je partner blijft in Nederland wanneer dat wel en geen schenking is.
- Een fiscalist die beide landen kent, zeker als je nieuwe land ook heft.
In Vertrekklaar hoort dit bij de fase Nederland afsluiten van het traject: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk hoe het stappenplan werkt.
Waar dit op rust
De feiten in dit artikel komen van deze officiële pagina's. Regels veranderen. Bij twijfel geldt de bron, niet dit artikel.
- Successiewet 1956, artikel 1 (wanneer Nederland heft), artikel 3 (tien jaar na vertrek, en één jaar voor schenkingen) en artikel 36 (de verkrijger betaalt) — wetten.overheid.nl
- Belastingdienst — ik heb een erfenis uit Nederland en woon in het buitenland, wanneer ik in Nederland erfbelasting betaal — belastingdienst.nl
- Belastingdienst — wanneer je geen erfbelasting betaalt, ook bij een overledene die meer dan 10 jaar in het buitenland woonde — belastingdienst.nl
- Besluit voorkoming dubbele belasting 2001, artikelen 48, 50 en 51 — de vermindering als het woonland ook heft — wetten.overheid.nl
- Beleidsbesluit schenk- en erfbelasting, internationale aspecten — buitenlandse belasting moet betaald zijn (onderdeel 2) en Nederlander bij vertrek én bij overlijden (onderdeel 11) — wetten.overheid.nl
- Verdrag Nederland–Verenigd Koninkrijk over nalatenschappen en schenkingen, artikel 11 en 13 — heffing door het land van nationaliteit binnen tien jaar, met verrekening — wetten.overheid.nl
- Verdrag Nederland–Oostenrijk over nalatenschappen en schenkingen, artikel 8 en 11 — tien jaar, één jaar voor schenkingen, met vermindering — wetten.overheid.nl
- Verdrag Nederland–Zwitserland over successiebelastingen, slotprotocol ad artikel 3 — tien jaar voor wie bij vertrek Nederlander was — wetten.overheid.nl
- Overeenkomst Nederland–Verenigde Staten over nalatenschappen, artikel 9 en 11 — heffing op grond van staatsburgerschap en de verrekening — wetten.overheid.nl
- Overeenkomst Nederland–Israël over nalatenschappen, artikel 12 — tien jaar, behalve voor een Oleh — wetten.overheid.nl
- Verdrag Nederland–Finland over nalatenschappen, artikel 1 en 4 — woonplaats en heffing in het woonland — wetten.overheid.nl
- Verdrag Nederland–Zweden over nalatenschappen, artikel 4 — woonplaats en heffing in het woonland — wetten.overheid.nl
- Belastingregeling Nederland Curaçao, artikel 28 — de termijn van vijf jaar — wetten.overheid.nl
- Belastingregeling Nederland Sint Maarten, artikel 28 — de termijn van vijf jaar — wetten.overheid.nl
- Belastingregeling voor het Koninkrijk, artikel 26 tot en met 29 — erven en schenken tussen Nederland en Aruba — wetten.overheid.nl
- Rijksoverheid — welk erfrecht geldt als je als Nederlander in het buitenland woont, en de rechtskeuze bij de notaris — rijksoverheid.nl
Verder lezen
- Nederland verlatenAfsluiten en afmelden5 min
Emigreren met je partner: het gesprek, de taakverdeling en jullie papieren
Een emigratie lukt het best als jullie er allebei achter staan. Drie avonden om het besluit samen te nemen, een verdeling van het werk, en wat het uitmaakt of je getrouwd, geregistreerd of samenwonend bent: voor je verblijf, je nationaliteit en je erfenis. Met de AOW-valkuil voor wie meegaat zonder eigen inkomen.
Bijgewerkt 17 oktober 2026
- Nederland verlatenAfsluiten en afmelden5 min
Emigreren met kinderen na een scheiding: de toestemming die vóór alles komt
Bij gezamenlijk gezag mag je niet zomaar met de kinderen naar het buitenland — je hebt toestemming van de andere ouder nodig, of vervangende toestemming van de rechter. Wat de rechter weegt, en waarom vertrekken zonder toestemming juridisch kinderontvoering is.
Bijgewerkt 26 september 2026
- Nederland verlatenAfsluiten en afmelden5 min
Emigreren met kinderen: zo help je je kind door de verhuizing
Voor jullie is emigreren een keuze, voor je kind iets wat gebeurt. Hoe je je kind voorbereidt op het afscheid, waar je de eerste maanden op let, en hoe je kind het Nederlands bijhoudt.
Bijgewerkt 17 oktober 2026