Je partner blijft in Nederland: is het geld dat je overmaakt belast?

Jij vertrekt naar Amerika voor je werk. Je partner blijft het grootste deel van het jaar in Nederland, in jullie huis, zonder eigen inkomen. Jij maakt elke maand geld over voor het huishouden. De vraag die dan altijd komt: wordt dat geld belast? Nee. Niet bij jou, niet bij je partner, niet in Amerika en niet in Nederland. Jij betaalt Amerikaanse inkomstenbelasting over je salaris, en wat je daarna overmaakt is netto geld dat binnen het huwelijk van de ene rekening naar de andere gaat.

Dat is het korte antwoord. Het lange antwoord gaat over waar de belasting in deze situatie wél zit, en over twee vragen die zwaarder wegen dan de overboeking. De visumkant staat in Meereizen op een L-2, de Nederlandse kant van een partner die wél meegaat in Partner reist mee zonder eigen baan.

Waarom de overboeking zelf onbelast is

Nederlandse inkomstenbelasting. Geld van je echtgenoot is geen inkomen. Er is geen box waar het in valt: geen loon, geen uitkering, geen resultaat uit werkzaamheden. Je partner doet gewoon aangifte, en deze overboekingen staan daar nergens in.

Nederlandse schenkbelasting. Een schenking is een bevoordeling uit vrijgevigheid. Het onderhouden van je echtgenoot is het tegendeel daarvan: het nakomen van een wettelijke plicht. Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek zegt dat echtgenoten elkaar hulp en bijstand verschuldigd zijn en elkaar het nodige verschaffen (artikel 81), en dat de kosten van de huishouding ten laste komen van hun inkomens (artikel 84). Wie die plicht nakomt, schenkt niet, en hoeft dus ook geen aangifte te doen. Zijn jullie in gemeenschap van goederen getrouwd, dan is het zelfs geen overdracht: het geld is al van jullie samen, welke naam er ook op de rekening staat.

Twee kanttekeningen. De eerste: een groot bedrag buiten het levensonderhoud is wél een schenkingsvraag, bijvoorbeeld een huis of een beleggingsportefeuille die je onder huwelijkse voorwaarden op naam van je partner zet. Tussen echtgenoten geldt dan de gewone jaarlijkse vrijstelling van € 2.769 (2026), en daarboven het partnertarief. De tweede: een Nederlander die emigreert blijft tien jaar lang schenkbelastingplichtig in Nederland (Successiewet, artikel 3). Die vraag verdwijnt dus niet door je vertrek.

Amerikaanse gift tax. Ook Amerika ziet het onderhouden van je echtgenoot niet als een gift. Voor echte giften aan een echtgenoot zónder Amerikaans burgerschap geldt bovendien een aparte jaarlijkse vrijstelling: de eerste $ 194.000 per jaar tellen niet mee (2026, Rev. Proc. 2025-32, onderdeel 4.42). Daarboven doe je aangifte op Form 709, en belasting betaal je pas als je over je leven heen boven de levenslange vrijstelling komt, die in 2026 op vijftien miljoen dollar ligt. In de praktijk: niets.

Onderdeel	Regel of bedrag
Overboeking voor het huishouden	geen inkomen, geen schenking: onbelast in beide landen
Echte gift tussen echtgenoten, Nederland	vrijstelling € 2.769 per jaar (2026), daarboven partnertarief
Schenkbelastingplicht na emigratie	tien jaar voor wie de Nederlandse nationaliteit heeft
Echte gift aan echtgenoot zonder Amerikaans burgerschap	eerste $ 194.000 per jaar vrij (2026), daarboven Form 709
Heffingsvrij vermogen box 3	€ 59.357 per persoon (2026)
Substantial presence test	31 dagen dit jaar én 183 over drie jaar (1, 1/3, 1/6)
Closer connection-uitzondering	minder dan 183 dagen in de VS, fiscaal thuis in Nederland, elk jaar Form 8840
Uitschrijven bij de gemeente	verplicht bij naar verwachting acht maanden of meer per jaar buiten Nederland

Waar de belasting dan wél zit

Jouw Amerikaanse aangifte. Getrouwd met iemand die geen Amerikaans inwoner is, doe je standaard aangifte als married filing separately: de minst gunstige tariefschijven. Je kunt ervoor kiezen je partner voor de Amerikaanse belasting als inwoner te behandelen en samen aangifte te doen. Heeft je partner geen inkomen, dan scheelt dat vaak veel. De prijs: je partner krijgt een Amerikaans belastingnummer, jullie geven samen jullie wereldinkomen aan, de Nederlandse rekeningen en eventueel het huis komen in de Amerikaanse meldplichten terecht, en de keuze is kleverig. De IRS schrijft er letterlijk bij dat je hem maar één keer in je leven kunt maken: eenmaal beëindigd, kun je hem in geen enkel later jaar opnieuw maken. Dit is de som voor een adviseur die beide landen kent, en bij een overplaatsing betaalt de werkgever die adviseur vaak.

Het geld dat in Nederland blijft staan. Wat op de rekening van je partner staat op 1 januari telt mee voor box 3, boven het heffingsvrije vermogen van € 59.357 per persoon (2026). Jullie zijn geen fiscale partners meer zodra jij buiten Nederland woont, dus je partner heeft alleen het eigen heffingsvrije vermogen. Een gezamenlijke rekening telt voor de helft bij je partner; jouw helft valt buiten de Nederlandse box 3, want een niet-inwoner wordt hier alleen belast over Nederlands vastgoed. Een buffer voor een jaar levensonderhoud kost dus weinig tot niets. Een groot vermogen dat je op naam van je partner parkeert, kost elk jaar box 3-belasting.

Het huis. Voor je partner blijft het de eigen woning in box 1, met het eigen aandeel in de renteaftrek. Jouw helft is voor jou geen hoofdverblijf meer en gaat naar box 3 als buitenlands belastingplichtige; jouw deel van de renteaftrek vervalt. De regeling voor mensen die geen fiscale partners zijn maar wél samen een eigen woning hebben, is precies voor deze situatie geschreven. Het belastingverdrag laat Nederland het huis belasten; in Amerika geef je er niets over aan zolang het niet verhuurd wordt.

Woont je partner nog in Nederland, en jij écht niet?

Voor de Belastingdienst is emigratie geen vinkje bij de gemeente maar een weging van feiten. De dienst noemt ze zelf: op welk adres breng je de meeste tijd door, waar wonen je partner en je gezin, waar werk je, waar ben je verzekerd, waar heb je een huisarts, waar gaan je kinderen naar school. Wie vertrekt terwijl partner, kinderen en het gezinshuis in Nederland blijven, is het klassieke geval waarin de inspecteur stelt dat je hier nog woont.

Het belastingverdrag beslist dan. Je hebt een woning in beide landen; je persoonlijke banden liggen in Nederland en je economische in Amerika; de volgende maatstaf is waar je gewoonlijk verblijft, en dat is Amerika. Je wint die afweging dus, maar hij moet in de aangifte over je emigratiejaar goed worden opgezet, met de feiten erbij. Op een goed salaris is dat geen werk om zelf te doen. Pas ook je voorlopige aanslag aan vóór je vertrekt.

Voor je partner is het omgekeerde waar. Die blijft inwoner zolang het leven hier aantoonbaar doorgaat: het huis, de huisarts, de verzekering, de dagen. Dan blijven de inschrijving, het BSN, de DigiD, de Nederlandse zorgverzekering en de AOW-opbouw gewoon staan, zolang de SVB je partner als inwoner ziet. Laat dat vóór je vertrek toetsen, niet erna.

Eén ding levert de inschrijving niet op: zorgtoeslag. Een echtgenoot is altijd toeslagpartner, ook als hij in het buitenland woont, en zijn wereldinkomen telt mee. Met een salaris dat een gezin in twee landen draagt, blijft daar niets van over.

Als je partner steeds vaker overkomt

Na een jaar wil je partner misschien meer tijd in Amerika doorbrengen. Dan schuiven twee grenzen, en ze gelden allebei per persoon.

De Nederlandse grens: wie naar redelijke verwachting acht maanden of meer per jaar buiten Nederland is, doet aangifte van vertrek. Dan stoppen inschrijving, huisarts, Nederlandse zorgverzekering en AOW-opbouw (vrijwillig doorverzekeren kan, binnen een jaar aanvragen bij de SVB), en het huis wordt voor jullie allebei box 3 zonder renteaftrek.

De Amerikaanse grens is verraderlijker, want hij weegt drie jaar: alle dagen van dit jaar, een derde van vorig jaar en een zesde van het jaar daarvoor. Wie in het eerste jaar 120 dagen in Amerika was en in het tweede jaar 170, zit in dat tweede jaar al op 210 en is Amerikaans belastingplichtig, tenzij ze onder de 183 echte dagen blijft, haar fiscale thuis aantoonbaar in Nederland houdt en elk jaar Form 8840 indient. Zodra je partner fiscaal Amerikaans inwoner is, zijn jullie voor Amerika één huishouden: samen aangifte doen wordt vanzelfsprekend, de Nederlandse rekeningen worden gemeld, en de vraag over de overboeking verdwijnt helemaal.

Tel vanaf de eerste reis dagen, geen maanden. Eén dag boven de 183 kost de closer connection-uitzondering voor dat hele jaar, en de weging over drie jaar haalt een vorig jaar altijd weer op.

Wat leg je aan wie voor?

Drie gesprekken, in deze volgorde en vóór de uitschrijving.

• Je werkgever, vóór je tekent. Ben je uitgezonden door de Nederlandse vennootschap, of kom je lokaal in dienst bij de Amerikaanse? Uitgezonden betekent onder het socialezekerheidsverdrag tot vijf jaar Nederlands verzekerd blijven, met AOW-opbouw en zonder Amerikaanse Social Security. Lokaal betekent dat je AOW-opbouw stopt op je vertrekdag. En: wie betaalt de belastingadviseur in beide landen?
• Een fiscalist die beide landen kent. De keuze tussen apart en samen aangifte doen in Amerika, de opzet van je emigratiejaar in Nederland, en het huis.
• De SVB en de zorgverzekeraar van je partner. Blijft je partner voor hen inwoner bij dit ritme? Vraag het schriftelijk, met de verwachte verdeling van de dagen erbij.