Bank en betalen in Spanje vanuit België: rekening openen met je NIE, en wat je over je Belgische rekening meldt

Een Spaanse bankrekening openen kan, en het hoeft niet duur te zijn. Met je NIE, je Spaanse identificatienummer, en je paspoort kun je bij vrijwel elke bank terecht.

• Wie legaal in Spanje woont, heeft een wettelijk recht op een basisbetaalrekening.
• Die rekening kost hooguit € 3 per maand.

De valkuil zit niet bij het openen. Hij zit bij het soort rekening dat je krijgt, en bij wat je over je rekeningen moet melden: aan de Nationale Bank van België zolang je nog in België woont, en aan de Spaanse fiscus zodra je in Spanje woont.

Wat heb je nodig om een rekening te openen?

Spaanse banken zijn wettelijk verplicht iedereen te identificeren met wie ze een zakelijke relatie aangaan. Artikel 3 van de antiwitwaswet (Ley 10/2010) verbiedt uitdrukkelijk het openen of aanhouden van rekeningen op naam van iemand die niet behoorlijk is geïdentificeerd. In de praktijk betekent dat: je paspoort, en je NIE, het Spaanse identificatienummer dat je bij je registratie in Spanje krijgt. Banken vragen daarnaast naar je situatie, want de wet verplicht ze hun klanten te kennen: waar je woont, waar je inkomen vandaan komt, of je in Spanje werkt.

Wat je verder meeneemt, verschilt per bank en per moment in je traject. Zolang je alleen een NIE hebt, bieden veel banken een rekening voor niet-ingezetenen aan, met eigen tarieven en soms een periodieke verklaring van niet-inwonerschap.

Met het groene registratiecertificaat en je empadronamiento, de inschrijving bij je gemeente, zet je die om naar een gewone rekening voor inwoners. Doe dat zodra die papieren binnen zijn. De niet-ingezetenenrekening is een overbrugging, geen eindstation.

Wat mag een basisrekening kosten?

De Banco de España, de Spaanse centrale bank, legt het vast: de maximale, enige en gezamenlijke vergoeding voor een cuenta de pago básica (basisbetaalrekening) is € 3 per maand. De centrale bank mag dat bedrag elke twee jaar bijstellen.

Daarvoor krijg je:

• onbeperkt openen, gebruiken en sluiten van de rekening;
• contant storten en opnemen in euro;
• betalen met een betaal- of prepaidkaart;
• 120 betalingen per jaar in euro binnen de EU (domiciliëringen en overschrijvingen).

Wie meer dan 120 betalingen doet, betaalt daarover niet meer dan de gemiddelde tarieven die de bank elk kwartaal aan de Banco de España opgeeft. Voor mensen in een kwetsbare situatie is de rekening gratis.

Wat	Regel	Bron
Maximale kosten basisrekening	€ 3 per maand, alles inbegrepen	Banco de España
Betalingen inbegrepen	120 per jaar in euro binnen de EU	Banco de España
Weigering	schriftelijk en gratis, binnen 10 dagen na het complete dossier	Banco de España
Garantie op je tegoed	€ 100.000 per persoon per bank	Your Europe
Spaanse rekening melden aan het CAP	zolang je nog Belgisch inwoner bent	Nationale Bank van België
Meldplicht Belgische rekening (modelo 720)	vanaf € 50.000 saldo, aangifte 1 januari tot 31 maart	Agencia Tributaria

Een gewone rekening kost vaak meer dan die € 3. Het recht op de basisrekening is er voor wie een bank "nee" hoort zeggen.

Mag een bank je weigeren?

Niet omdat je er pas woont. Als legaal inwoner van een EU-land heb je recht op een basisbetaalrekening, en een bank mag die niet weigeren enkel omdat je niet in het land van de bank woont. Wat wél een weigeringsgrond is: niet voldoen aan de regels tegen witwassen, of al een vergelijkbare rekening bij een andere bank in Spanje hebben.

De Banco de España geeft praktische raad voor wie tegen een weigering aanloopt:

• Dien de aanvraag schriftelijk in, met datum en een lijst van de ingeleverde stukken.
• Laat de bank je aanvraag stempelen.
• Neem een bewijs mee naar buiten.

Weigert de bank, dan moet ze dat schriftelijk en kosteloos melden. Dat moet binnen maximaal 10 dagen na het inleveren van het complete dossier, mét uitleg hoe je bezwaar maakt.

Een screenshot van de app is geen aanvraag. Wie mondeling "nee" hoort en wegloopt, heeft niets in handen. Het recht op een basisrekening werkt alleen als je de aanvraag op papier hebt gezet en de weigering op papier terugkrijgt.

Betalen tussen twee landen: wat de EU regelt

Je Belgische rekening houd je aan, en dat is geen probleem: de EU verbiedt IBAN-discriminatie, het weigeren van een rekening omdat die in een ander EU-land staat. Een Spaanse werkgever, verhuurder, energieleverancier of belastingdienst mag een SEPA-overschrijving of -domiciliëring niet weigeren omdat je rekening in een ander EU-land staat, zolang hij die betalingen van Spaanse rekeningen wél accepteert.

Betalingen in euro tussen EU-landen mogen bovendien niet meer kosten dan een binnenlandse betaling. En een onterechte domiciliëring krijg je binnen 8 weken terug.

In de praktijk wil vrijwel elk Spaans loket toch een Spaans IBAN. Zet je Spaanse rekening dus in voor huur, energie, telefoon en loon, en houd de Belgische voor wat aan België hangt: je pensioen, een teruggave van de belastingen of de huur van een woning in België.

Wat regel je aan Belgische kant?

De Spaanse rekening bij het CAP. Zolang je in België woont, meld je elke buitenlandse rekening één keer aan het Centraal Aanspreekpunt (CAP) van de Nationale Bank van België, het register van rekeningen. Open je de Spaanse rekening al vóór je vertrek, bijvoorbeeld op een verkenningsreis, dan geldt dat ook voor die rekening. Je vermeldt ze dan ook in je Belgische aangifte.

Ben je geen Belgisch inwoner meer, dan hoef je je buitenlandse rekeningen volgens de Nationale Bank niet meer te melden. Die verandering geef je zelf door, online of met het formulier voor sluiting.

Je Belgische rekeningen. Die mag je houden. Op Belgische interesten en dividenden houdt de bank roerende voorheffing in, een belasting die meteen wordt afgehouden. Het basistarief is 30%. Je Belgische bank geeft via de automatische uitwisseling (CRS) je gegevens door aan de Spaanse fiscus. Geef je nieuwe adres en fiscale woonplaats dus ook aan je bank door.

Het verdrag tussen België en Spanje laat België op rente hooguit 10% en op dividenden hooguit 15% inhouden. Is er meer ingehouden, dan kun je als niet-inwoner terugbetaling vragen bij de FOD Financiën, via MyMinfin met code 756. Dat moet binnen vijf jaar na 1 januari van het jaar waarin de voorheffing werd gestort.

Wat je in Spanje over je Belgische rekening moet melden

Hier zit de valkuil van het tweede jaar. Woon je fiscaal in Spanje en heb je rekeningen buiten Spanje, dan moet je die melden met modelo 720, een informatieve aangifte over bezittingen in het buitenland. Dat moet zodra een van deze twee boven de € 50.000 komt:

• het saldo op 31 december;
• het gemiddelde saldo over het laatste kwartaal.

Rekeningen waarop je alleen gemachtigde bent, tellen mee. De aangifte loopt van 1 januari tot 31 maart over het voorgaande jaar. Hij is alleen informatief: je betaalt er niets over, maar hij is verplicht. Daarna dien je hem alleen opnieuw in als het blok meer dan € 20.000 stijgt.

Hoe je fiscale woonplaats wordt bepaald, staat in het artikel over belasting in Spanje. Neem de meldplicht mee naar de fiscalist die je eerste Spaanse aangifte doet.

In Vertrekklaar is dit fase 5 van 5 van het traject van België naar Spanje, stap 5.1: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie. In jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject van België naar Spanje.