Waar betaal je belasting als je vanuit België in Spanje woont?

Dit artikel vertelt je welk land welk deel van je inkomen belast als je vanuit België in Spanje gaat wonen. Vraag tien mensen die naar Spanje willen verhuizen waar ze straks belasting betalen, en negen noemen de 183 dagen. Dat is de helft van het verhaal:

• Spanje ziet je inderdaad als fiscaal inwoner zodra je er meer dan 183 dagen per kalenderjaar bent.
• België rekent niet in dagen. De FOD Financiën kijkt waar je werkelijk en duurzaam woont, en waar je gezin woont.

Woon je eenmaal in Spanje, dan verdeelt het belastingverdrag tussen België en Spanje van 1995 je inkomen. Kort gezegd: je Belgisch werknemerspensioen belast alleen Spanje, je ambtenarenpensioen meestal alleen België.

Hoe bepaalt België of je nog inwoner bent?

Voor de Belgische belasting ben je rijksinwoner (inwoner van België) zolang je woonplaats in België ligt. Dat is de plaats waar je werkelijk en duurzaam woont. Heb je geen woonplaats meer in België, dan kan je zetel van fortuin je nog steeds rijksinwoner maken. Dat is het centrum van je economische activiteiten of je vermogen.

De FOD Financiën bekijkt dat geval per geval. Een verhuisdatum alleen beslist het dus niet. Wat telt:

• Waar woon je werkelijk, en heb je in België nog een woning?
• Waar wonen je partner en je kinderen, en waar gaan de kinderen naar school?
• Waar werk je, en waar zit je vermogen?

Ben je getrouwd of wettelijk samenwonend, dan telt de plaats waar het gezin woont. Vertrek je eerst alleen en blijven partner en kinderen nog een tijd in België, dan blijf jij in principe ook rijksinwoner.

Het gaat niet om waar je bent, maar om waar je leven staat. Een appartement in Spanje en een half jaar zon veranderen daar niets aan zolang je huis, je gezin en je werk in België zijn.

Waar gaan die 183 dagen dan wél over?

Voor Spanje zijn ze wél de regel. Artikel 9 van de Spaanse inkomstenbelastingwet maakt je fiscaal inwoner in twee gevallen:

• Je verblijft meer dan 183 dagen in het kalenderjaar in Spanje. Sporadische afwezigheid telt mee als verblijf, tenzij je aantoont dat je elders fiscaal inwoner bent.
• Het middelpunt van je economische activiteiten of belangen ligt in Spanje.

En Spanje vermoedt dat je er woont als je partner en minderjarige kinderen er wonen.

In het verdrag staat nog een andere 183-dagenregel, over loon (artikel 15). Die bepaalt welk land je salaris mag belasten als je in het ene land woont en in het andere werkt. Hij verdeelt heffingsrecht over één soort inkomen, maar bepaalt niet waar je woont.

Die twee door elkaar halen is precies de fout. Eerst wordt vastgesteld waar je woont. Pas daarna bepaalt het verdrag wie wat mag belasten.

Is je afvoering bij de gemeente doorslaggevend?

Niet doorslaggevend, maar in België weegt ze zwaar. Sta je nog in het Rijksregister (het Belgische bevolkingsregister) ingeschreven, dan geldt het wettelijke vermoeden dat je rijksinwoner bent. Dat vermoeden kun je weerleggen, maar dan moet jij het bewijs leveren.

Laat je daarom vóór je vertrek bij je gemeente afvoeren naar het buitenland. Je krijgt dan het bewijs van afvoering, vaak "model 8" genoemd. Dat bewijs telt mee, net als je huurcontract en je empadronamiento in Spanje. Maar het blijft één feit tussen de andere. Houd je je Belgische woning aan, blijft je gezin in België en kom je elke maand terug? Dan kan België je nog steeds als inwoner zien.

Wat als beide landen denken dat je er woont?

België en Spanje hanteren elk hun eigen criteria. Daarvoor bestaat artikel 4 van het verdrag. Het loopt in vaste volgorde regels af tot er één woonland uitkomt.

Stap	Criterium	Bron
België	woonplaats: waar je werkelijk en duurzaam woont, of je zetel van fortuin; vermoeden zolang je in het Rijksregister staat	FOD Financiën
Spanje	meer dan 183 dagen per kalenderjaar, of economisch middelpunt in Spanje	Ley 35/2006 artikel 9
Verdrag, regel a	waar je een duurzaam tehuis hebt; in beide landen: waar je persoonlijke en economische banden het sterkst zijn	verdrag artikel 4 lid 2
Verdrag, regel b	waar je gewoonlijk verblijft	idem
Verdrag, regel c	het land waarvan je onderdaan bent	idem
Verdrag, regel d	onderling overleg tussen de belastingdiensten	idem

Welke regel bij jou de doorslag geeft, hangt af van jouw feiten. Daar wordt dit een zaak voor een specialist.

Wie belast wat als je in Spanje woont?

Ben je inwoner van Spanje, dan geef je in Spanje al je inkomen aan, waar het ook vandaan komt: je wereldinkomen. Het verdrag van 1995 bepaalt daarna wie welk deel mag belasten. De pensioenartikelen zijn sinds 1995 niet gewijzigd.

Inkomen	Wie belast	Verdrag
Belgisch wettelijk pensioen als werknemer, en een groepsverzekering uit je vroegere job	alleen Spanje	artikel 18
Ambtenarenpensioen	alleen België, tenzij je ook de Spaanse nationaliteit hebt	artikel 19
Zelfstandigenpensioen	Spanje, als Spanje het echt belast; anders blijft het belastbaar in België	artikel 21
Loon voor werk dat je in België blijft doen	België, voor de dagen dat je daar werkt	artikel 15
Huur van een woning in België	België mag heffen; Spanje telt het mee en trekt de Belgische belasting ervan af	artikelen 6 en 23
Belgische dividenden	België mag hooguit 15 % inhouden; Spanje belast en trekt dat af	artikelen 10 en 23
Belgische rente	België mag hooguit 10 % inhouden; Spanje belast en trekt dat af	artikelen 11 en 23

Wat dat in de praktijk betekent:

• Werknemerspensioen. De Federale Pensioendienst stopt de bedrijfsvoorheffing, de belasting die vooraf op je pensioen wordt ingehouden, vanzelf zodra je Spaanse adres bekend is. Dat geldt ook voor een zelfstandigenpensioen. In Spanje komt je pensioen in de aangifte als arbeidsinkomen.
• Ambtenarenpensioen. Dat blijft in België belast, dus de bedrijfsvoorheffing loopt door. Spanje mag het wel meetellen voor het tarief op je overige inkomen.
• Rente en dividend. Een Belgische bank houdt 30 % roerende voorheffing in. Dat is meer dan het verdrag toelaat. Het verschil kun je als niet-inwoner terugvragen, binnen vijf jaar na 1 januari van het jaar waarin de voorheffing werd gestort. Dat doe je via MyMinfin, met code 756.

De ZIV-bijdrage. Op je pensioen houdt de Pensioendienst ook 3,55 % ZIV-bijdrage in, voor de ziekte- en invaliditeitsverzekering. Die vervalt alleen als je in Spanje verzekerd bent via een pensioen, je werk of een zelfstandige activiteit daar. Met een Belgisch S1 ben je verzekerd ten laste van België. Dan blijft die bijdrage naar alle waarschijnlijkheid staan. Vraag het de Pensioendienst.

Kapitaal uit pensioensparen of een groepsverzekering noemt het verdrag niet apart. Laat dat vóór de uitbetaling narekenen.

Welke aangiftes doe je, en waar?

In België, het jaar van vertrek. Meld je vertrek zelf bij je belastingkantoor en vraag de speciale aangifte aan. Daarop geef je je inkomen aan van 1 januari tot de dag van je vertrek. Je dient ze in binnen drie maanden na je vertrek. Vraag bij je melding na of die termijn nog geldt; de huidige pagina van de FOD was bij onze controle niet te lezen.

In België, de jaren daarna. Heb je nog Belgisch inkomen, dan doe je elk jaar aangifte in de belasting van niet-inwoners (BNI), het liefst via MyMinfin. Je Belgisch pensioen geef je altijd aan, ook als alleen Spanje het mag belasten. Volgens de FOD komt een vrijgesteld pensioen in vak XIV en een in België belastbaar pensioen in vak VI.

In Spanje, elk jaar. Je doet aangifte in de IRPF, de Spaanse personenbelasting. Voor het inkomstenjaar 2025 liep die van 8 april tot en met 30 juni 2026. Heb je in België nog rekeningen, beleggingen of een woning, dan meld je die bovendien met de Modelo 720:

• per blok (rekeningen, effecten en verzekeringen, vastgoed) zodra de waarde op 31 december boven € 50.000 ligt;
• daarna alleen opnieuw als een blok meer dan € 20.000 stijgt;
• tussen 1 januari en 31 maart.

Wat beslis je vóór vertrek?

Een paar dingen zijn achteraf duur of onmogelijk te herstellen:

• Houd je je Belgische woning aan of niet, en wat betekent dat voor de vraag waar je woont
• Welk soort pensioen je hebt: werknemer, ambtenaar of zelfstandige, want dat bepaalt welk land heft
• Blijf je werken voor een Belgische werkgever, en hoe zit dat dan met de verdeling van je loon en je sociale zekerheid
• Wanneer precies verhuis je, want de datum bepaalt je speciale aangifte en je eerste Spaanse jaar

Het stappenplan van België naar Spanje zet de Belgische kant (afvoering, Pensioendienst, MyMinfin, BNI) op zijn plek in de volgorde.

Vertrekklaar geeft geen fiscaal advies: de uitwerking is persoonlijk en hoort bij een fiscalist die beide landen kent. Laat dat gesprek plaatsvinden vóór je verhuist, niet erna.

In Vertrekklaar is dit fase 2 van 5 van het traject van België naar Spanje, stap 2.4: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie. In jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject van België naar Spanje.