Autónomo worden in Spanje vanuit België: je premie hangt sinds 2023 aan je échte inkomen

Begin je in Spanje voor jezelf, dan word je autónomo (zelfstandige) en betaal je premie aan het RETA, het stelsel voor zelfstandigen. Sinds 1 januari 2023 hangt die premie af van je nettowinst over al je economische activiteiten samen.

Zo werkt het:

• Aan het begin van het jaar schat je wat je denkt te verdienen.
• Dat bedrag valt in een trede met een minimum- en een maximumgrondslag. De grondslag is het bedrag waarover je premie betaalt.
• Na afloop van het jaar rekent de Seguridad Social, de Spaanse sociale zekerheid, af tegen wat je werkelijk verdiende.

In 2026 begint de laagste grondslag bij € 653,59 per maand en is de hoogste € 5.101,20. De premie is 30,5%.

Wat verandert er aan Belgische kant?

Je sociale zekerheid verhuist mee. Binnen de EU bepaalt je werk welk land je verzekert. Woon en onderneem je in Spanje, dan betaal je je premie aan het RETA en ben je via de Seguridad Social verzekerd, ook voor zorg. Je Belgische ziekenfondsverzekering stopt.

Zo pak je dat aan:

• Meld je vertrek vooraf aan je ziekenfonds.
• Vraag een bewijs van je Belgische verzekering, loopbaan en woonplaats. Bij Helan heet dat document S041; vraag bij elk ziekenfonds naar een gelijkaardig bewijs.
• Neem dat bewijs mee naar je inschrijving in Spanje. Zo voorkom je vertraging, omdat je kunt aantonen dat je al publiek verzekerd was.

Werk je ook nog voor Belgische klanten, of blijf je in België ingeschreven als zelfstandige? Laat dan vóór vertrek uitzoeken welk land je sociale zekerheid draagt. Dat is geen keuze die je zelf maakt.

Hoe werkt het stelsel sinds 2023?

Er zijn twee tabellen met samen vijftien tredes: een verlaagde voor wie onder de € 1.166,70 netto per maand blijft, en een algemene daarboven.

Binnen je trede kies je zelf een grondslag tussen het minimum en het maximum. De wet verplicht je die grondslag aan te passen zodra je verwachting verandert.

Over de grondslag betaal je in 2026:

• 28,30% voor de gewone risico's;
• 1,30% voor beroepsrisico's, zoals arbeidsongevallen;
• 0,90% voor het intergenerationele solidariteitsmechanisme, een opslag voor de toekomstige pensioenen.

Samen is dat 30,5%. De tabel wordt elk jaar opnieuw vastgesteld; die voor 2026 staat in Orden PJC/297/2026.

Nettowinst per maand (2026)	Minimumgrondslag	Premie bij het minimum (30,5%, berekend)
tot € 670	€ 653,59	≈ € 199
€ 670 – € 900	€ 718,95	≈ € 219
€ 900 – € 1.166,70	€ 849,67	≈ € 259
€ 1.166,70 – € 1.300	€ 950,98	≈ € 290
€ 1.700 – € 1.850	€ 1.143,79	≈ € 349
€ 2.330 – € 2.760	€ 1.356,21	≈ € 414
€ 3.620 – € 4.050	€ 1.601,31	≈ € 488
boven € 6.000	€ 1.928,10	≈ € 588
maximumgrondslag, ongeacht winst	€ 5.101,20	≈ € 1.556

Reken je eigen situatie door met de simulator van de Seguridad Social op het moment dat je het nodig hebt. De tredes schuiven elk jaar.

Wat is de regularisatie, en waarom verrast die?

Dit is wat de meeste nieuwe autónomos niet verwachten. Wat je gedurende het jaar betaalt is voorlopig. Na afloop krijgt de Seguridad Social van de fiscus je werkelijke winst door en legt die naast je premies:

• Heb je te laag geschat en zat je onder het minimum van je echte trede, dan betaal je bij. Dat gaat zonder rente of opslag, mits je betaalt vóór het einde van de maand na de kennisgeving.
• Heb je te hoog geschat en zat je boven het maximum van je trede, dan krijg je het verschil vanzelf terug, zonder rente, vóór 30 april van het jaar nadat de fiscus je cijfers heeft doorgegeven.

Het is dus geen straf op een misser. Maar het betekent wel dat je eerste jaar pas achteraf definitief wordt.

Zo houd je de afrekening klein:

• Zet dat verschil apart in plaats van het op te maken, vooral in een jaar dat beter liep dan gedacht.
• Pas je schatting in de loop van het jaar aan.

Wat telt als nettowinst?

Nettowinst is je omzet min je aftrekbare kosten, volgens de regels van de inkomstenbelasting (IRPF). Daarna gaat er nog een forfaitaire aftrek van 7% af voor algemene kosten: een vast percentage, zonder dat je die kosten apart aantoont (3% voor wie als vennoot-bestuurder autónomo is).

Bij de gewone winstbepaling (estimación directa) is het de som van de vakjes 0224 "rendimiento neto" en 0186 (je eigen premies) uit je aangifte. De Agencia Tributaria geeft precies die cijfers door aan de Seguridad Social.

Dat is meteen een praktisch punt: je aangifte en je premie zijn geen losse werelden meer. Wie zijn kosten slordig bijhoudt, merkt dat twee keer.

En de inkomstenbelasting?

Je winst als autónomo is inkomen dat in Spanje wordt belast, in de gewone progressieve schijven van de IRPF. Dat is een ander stelsel dan de premie hierboven, met een eigen aangifte en een eigen ritme. Twee dingen om vooraf te weten:

• Je betaalt premie én belasting, en die twee staan los van elkaar.
• De premie loopt door in maanden zonder omzet. Het is een vaste last, geen percentage van wat er binnenkomt.

Wat betekent dit voor je beslissing?

Voor wie vanuit België komt, is de vergelijking niet "wat verdien ik daar" maar "wat houd ik daar over". Reken drie dingen door voordat je hier begint:

• de premie bij de winst die je realistisch verwacht;
• de inkomstenbelasting daarbovenop;
• het verschil dat de regularisatie kan opleveren in een goed jaar.

Dit artikel legt het stelsel uit; het is geen fiscaal of boekhoudkundig advies. Veel autónomos in Spanje werken met een gestor: een administratiekantoor dat de aangiften doet en de grondslag bijstelt. In een stelsel waarin schatting en afrekening samenhangen, is dat een verdedigbare vaste last. Welk land je winst belast als je ook nog Belgisch inkomen hebt, lees je in het artikel over waar je belasting betaalt als je in Spanje woont.

In Vertrekklaar is dit fase 1 van 5 van het traject van België naar Spanje, stap 1.2: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie. In jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject van België naar Spanje.