Het groene registratiecertificaat vanuit België: wat je meeneemt naar de afspraak

Het groene registratiecertificaat, officieel het certificado de registro de ciudadano de la Unión, is het document waarmee Spanje vastlegt dat jij hier woont. Verhuis je vanuit België en blijf je langer dan drie maanden, dan ben je verplicht het aan te vragen.

• Je vraagt het persoonlijk aan bij de vreemdelingendienst of de politie van je provincie.
• Dat doe je binnen drie maanden na binnenkomst.
• De leges zijn € 12 per persoon.
• Volgens het Real Decreto 240/2007 krijg je het certificaat meteen, mits je met de juiste papieren komt.

Het is geen verblijfsvergunning. Als EU-burger heb je die niet nodig; je verblijfsrecht komt uit het Europese vrij verkeer. Wat dit certificaat doet is dat recht registreren.

Wanneer moet je het aanvragen, en waar?

De aanvraag dien je persoonlijk in binnen drie maanden na je aankomst in Spanje. Dat is de termijn uit artikel 7 van het Real Decreto 240/2007, en hij loopt vanaf de datum dat je het land binnenkwam, niet vanaf het moment dat je een woning vond.

Je moet zijn bij de Oficina de Extranjería (de vreemdelingendienst) of het politiebureau (Comisaría de Policía) van de provincie waar je gaat wonen. Niet bij de gemeente: daar regel je het empadronamiento, je inschrijving als inwoner.

• Het formulier heet EX-18.
• De leges betaal je vooraf met modelo 790, código 012, het betaalformulier voor deze leges: € 12,00 per persoon volgens de tarievenlijst van Orden PJC/617/2025.
• Elk gezinslid heeft een eigen certificaat nodig, en een eigen afspraak.

Wat	Termijn of bedrag
Verblijf zonder registratie	tot 3 maanden
Aanvraag registratiecertificaat (EX-18), in persoon	binnen 3 maanden na binnenkomst
Leges (modelo 790, código 012)	€ 12,00 per persoon
Afgifte van het certificaat	meteen bij de aanvraag, volgens het Real Decreto
Grens voor "voldoende middelen"	geen vast bedrag; hoogstens het bijstandsniveau of het minimumpensioen
Certificaat van permanent verblijf	na 5 jaar aaneengesloten legaal verblijf, op verzoek

Wat wordt er van je gevraagd?

Artikel 7 van het Real Decreto noemt vier situaties waarin je hier mag verblijven. Welke op jou van toepassing is, bepaalt wat je meeneemt.

Werk je in Spanje, in loondienst of als zelfstandige? Dan is het simpel. Je toont je arbeidsovereenkomst of je inschrijving als autónomo, en daarmee is zowel je inkomen als je zorgdekking geregeld: je valt onder de Spaanse sociale zekerheid.

Werk je niet in Spanje? Je werkt bijvoorbeeld op afstand voor een Belgische werkgever, je leeft van vermogen of je bent met pensioen. Dan moet je twee dingen aantonen, en dit is waar het huiswerk zit.

Ten eerste voldoende middelen voor jezelf en de gezinsleden die met je meekomen, zodat je geen beroep hoeft te doen op de Spaanse bijstand.

• Het Real Decreto verbiedt een vast bedrag. De beoordeling is individueel, en de lat mag nooit hoger liggen dan het niveau waaronder Spanjaarden bijstand krijgen of het minimumpensioen.
• De uitvoeringsregeling van 2012 noemt als voldoende: middelen boven het bedrag dat de begrotingswet jaarlijks vaststelt voor een niet-contributief pensioen, een pensioen voor wie te weinig premies heeft betaald.
• Aanvaard bewijs is onder meer een eigendomsakte, gecertificeerde cheques, bewijs van inkomsten uit vermogen.

Ten tweede een ziektekostenverzekering, publiek of privaat, met een dekking in Spanje die gelijkwaardig is aan het nationale zorgstelsel.

Wat "voldoende middelen" precies is, staat niet in dit artikel, en dat is met opzet. Het bedrag wordt jaarlijks vastgesteld en de beoordeling is individueel. De actuele grens vind je via de bronnen onderaan.

Twee uitzonderingen zijn het waard om te kennen.

Ben je gepensioneerd? Dan voldoe je aan de zorgeis als je met een verklaring aantoont dat je recht hebt op zorg ten laste van het land dat je pensioen betaalt. Met een Belgisch pensioen is dat het S1-formulier, dat je vóór vertrek aanvraagt bij je Belgisch ziekenfonds. Vraag er ook een voor je partner en kinderen die als persoon ten laste met je meeverhuizen. Krijg je daarnaast een Spaans pensioen, dan word je in Spanje verzekerd en is je Belgische verzekering geschorst.

Ben je student? Dan mag een Europese zorgpas volstaan, mits die je hele verblijfsperiode dekt.

Wat staat er op het certificaat?

Er staan vijf dingen op: je naam, je nationaliteit, je adres, je NIE-nummer en de datum van registratie. Dat adres is de reden dat je eerst je empadronamiento nodig hebt. De Spaanse overheid zegt het letterlijk: om je verblijf te registreren moet je in het padrón van je gemeente staan.

En dat NIE-nummer, je Spaanse identificatienummer als buitenlander, krijg je hier. Het Spaanse consulaat-generaal in Brussel zegt het zelf: wie langer dan 90 dagen in Spanje blijft, vraagt het NIE in Spanje aan, en een NIE van het consulaat is niet geldig om in Spanje te verblijven. Had je toch al een NIE van het consulaat, bijvoorbeeld voor een aankoop vooraf, dan blijft het hetzelfde nummer. Na vijf jaar aaneengesloten legaal verblijf kun je op verzoek een certificaat van permanent verblijfsrecht krijgen.

In welke volgorde bespaar je tijd?

Elk document is hier de sleutel tot het volgende, en één ontbrekend papier betekent een nieuwe afspraak. De route met het minste heen-en-weer:

• Eerst een woning huren, met vooraf de vraag of je je erop mag inschrijven.
• Dan het empadronamiento bij de gemeente.
• Dan het bewijs van middelen en zorgdekking verzamelen: bankverklaring, S1, polis.
• Dan de leges betalen en de afspraak maken.
• Tot slot de EX-18 in persoon indienen. Daar krijg je ook je NIE.

Het verzamelen van bewijs is de stap die mensen overslaan. Een bankafschrift op je telefoon is geen bankverklaring. En reken niet op je Europese ziekteverzekeringskaart: die is bedoeld voor een kort verblijf en dekt geen geplande zorg. Werk je niet in Spanje en heb je geen S1, vraag dan vóór vertrek aan je ziekenfonds hoe je na je vertrek verzekerd bent, en sluit zo nodig een eigen polis af die in Spanje dekt.

Daarna resteren de praktische dingen: zorgpas, huisarts, school, en de vraag waar je straks belasting betaalt.

In Vertrekklaar is dit fase 1 van 5 van het traject vanuit België, stap 1.2: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie, in jouw volgorde, afvinkbaar en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject van België naar Spanje.