Bank en betalen in Spanje: rekening openen met je NIE, en wat een basisrekening mag kosten

Een Spaanse bankrekening openen kan, en het hoeft niet duur te zijn: met je NIE en je paspoort kun je bij vrijwel elke bank terecht, en wie legaal in Spanje woont heeft een wettelijk recht op een basisbetaalrekening die hooguit € 3 per maand kost. De valkuil zit niet bij het openen maar bij het soort rekening dat je krijgt, en bij wat je later over je Nederlandse rekening moet melden.

Wat heb je nodig om een rekening te openen?

Spaanse banken zijn wettelijk verplicht iedereen te identificeren met wie ze een zakelijke relatie aangaan; artikel 3 van de antiwitwaswet (Ley 10/2010) verbiedt uitdrukkelijk het openen of aanhouden van rekeningen op naam van iemand die niet behoorlijk is geïdentificeerd. In de praktijk betekent dat: je paspoort, en je NIE, het Spaanse identificatienummer dat je al vanuit Nederland kunt aanvragen. Banken vragen daarnaast naar je situatie, want de wet verplicht ze hun klanten te kennen: waar je woont, waar je inkomen vandaan komt, of je in Spanje werkt.

Wat je verder meeneemt, verschilt per bank en per moment in je traject. Zolang je alleen een NIE hebt, bieden veel banken een rekening voor niet-ingezetenen aan, met eigen tarieven en soms een periodieke verklaring van niet-inwonerschap. Met het groene registratiecertificaat en je empadronamiento zet je die om naar een gewone rekening voor inwoners. Doe dat zodra die papieren binnen zijn; de niet-ingezetenenrekening is een overbrugging, geen eindstation.

Wat mag een basisrekening kosten?

De Banco de España legt het vast: de maximale, enige en gezamenlijke vergoeding voor een cuenta de pago básica is € 3 per maand, een bedrag dat de centrale bank elke twee jaar mag bijstellen. Daarvoor krijg je onbeperkt openen, gebruiken en sluiten van de rekening, contant storten en opnemen in euro, betalen met een betaal- of prepaidkaart, en 120 betalingen per jaar in euro binnen de EU (incasso's en overschrijvingen). Wie meer dan 120 betalingen doet, betaalt daarover niet meer dan de gemiddelde tarieven die de bank elk kwartaal aan de Banco de España opgeeft. Voor mensen in een kwetsbare situatie is de rekening gratis.

Wat	Regel	Bron
Maximale kosten basisrekening	€ 3 per maand, alles inbegrepen	Banco de España
Betalingen inbegrepen	120 per jaar in euro binnen de EU	Banco de España
Weigering	schriftelijk en gratis, binnen 10 dagen na het complete dossier	Banco de España
Garantie op je tegoed	€ 100.000 per persoon per bank	Your Europe
Meldplicht Nederlandse rekening (modelo 720)	vanaf € 50.000 saldo, aangifte 1 januari tot 31 maart	Agencia Tributaria

Een gewone rekening kost vaak meer dan die € 3; het recht op de basisrekening is er voor wie een bank "nee" hoort zeggen.

Mag een bank je weigeren?

Niet omdat je er pas woont. Als legaal inwoner van een EU-land heb je recht op een basisbetaalrekening, en een bank mag die niet weigeren enkel omdat je niet in het land van de bank woont. Wat wél een weigeringsgrond is: niet voldoen aan de regels tegen witwassen, of al een vergelijkbare rekening bij een andere bank in Spanje hebben.

De Banco de España geeft praktische raad voor wie tegen een weigering aanloopt: dien de aanvraag schriftelijk in met datum en een lijst van de ingeleverde stukken, laat de bank je aanvraag stempelen, en neem een bewijs mee naar buiten. Weigert de bank, dan moet ze dat schriftelijk en kosteloos melden binnen maximaal 10 dagen na het inleveren van het complete dossier, mét uitleg hoe je bezwaar maakt.

Een screenshot van de app is geen aanvraag. Wie mondeling "nee" hoort en wegloopt, heeft niets in handen. Het recht op een basisrekening werkt alleen als je de aanvraag op papier hebt gezet en de weigering op papier terugkrijgt.

Betalen tussen twee landen: wat de EU regelt

Je Nederlandse rekening houd je aan, en dat is geen probleem: de EU verbiedt IBAN-discriminatie. Een Spaanse werkgever, verhuurder, energieleverancier of belastingdienst mag een SEPA-overschrijving of -incasso niet weigeren omdat je rekening in een ander EU-land staat, zolang hij die betalingen van Spaanse rekeningen wél accepteert. Betalingen in euro tussen EU-landen mogen bovendien niet meer kosten dan een binnenlandse betaling, en een onterechte incasso krijg je binnen 8 weken terug.

In de praktijk wil vrijwel elk Spaans loket toch een Spaans IBAN. Zet je Spaanse rekening dus in voor huur, energie, telefoon en salaris, en houd de Nederlandse voor wat aan Nederland hangt: je pensioen, je aangifte en de dingen die je bewust in Nederland laat lopen.

Wat je over je Nederlandse rekening moet melden

Hier zit de valkuil van het tweede jaar. Wie fiscaal in Spanje woont en buiten Spanje rekeningen aanhoudt, moet die melden met modelo 720 zodra het saldo op 31 december of het gemiddelde saldo over het laatste kwartaal boven de € 50.000 komt; rekeningen waarop je alleen gemachtigde bent tellen mee. De aangifte loopt van 1 januari tot 31 maart over het voorgaande jaar, en is alleen informatief: je betaalt er niets over, maar hij is verplicht. Hoe je fiscale woonplaats wordt bepaald, staat in het artikel over belasting in Spanje; neem de meldplicht mee naar de fiscalist die je eerste Spaanse aangifte doet.

In Vertrekklaar is dit fase 5 van 5 van het traject, stap 5.1: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject naar Spanje of ga meteen naar stap 5.1 in het open stappenplan.