Werken in Frankrijk vanuit België: geen vergunning, geen verplichte kaart, wel de smic, de micro-entreprise en je diploma

Ja, als Belg mag je in Frankrijk werken zonder vergunning, in loondienst of als zelfstandige. Je hoeft daarvoor geen enkele verblijfsformaliteit te vervullen. Service-Public, de officiële site van de Franse overheid, zegt dat de kaart die je mág aanvragen "niet verplicht" is.

Vier dingen om te weten:

• Het minimumloon. Wat werk minimaal oplevert, is de smic, het Franse minimumloon: € 12,31 bruto per uur, € 1.867,02 bruto per maand bij een volle werkweek.
• Voor jezelf beginnen. Het micro-entrepreneursregime, de regeling voor kleine zelfstandigen, rekent je sociale premies als een vast percentage van de omzet. Zonder omzet geen premie.
• Een gereglementeerd beroep. Voor een beroep waarvoor de wet een erkende kwalificatie eist, is een erkenningsprocedure nodig vóór je mag beginnen. Die is iets anders dan de attestation de comparabilité van € 120 die een werkgever soms vraagt.
• Je sociale zekerheid volgt je werk. Werk je voor een Franse werkgever, dan ben je in Frankrijk verzekerd. Blijf je voor je Belgische werkgever werken, dan blijf je in België verzekerd.

Wat verdien je minstens, en wat is de smic waard?

Smic (juni 2026)	Bruto	Netto, indicatief
Per uur	€ 12,31	€ 9,74
Per maand, 35 uur	€ 1.867,02	€ 1.477,93
Per jaar	€ 22.404,20	€ 17.735,19

Een werkgever die onder de smic betaalt, riskeert een boete van € 1.500 en een schadevergoeding aan de werknemer. Voor minderjarigen gelden lagere bedragen.

Wat de tabel niet zegt: cao's (conventions collectives) leggen per sector vaak hogere minima vast. De smic is dus de bodem, niet de norm.

Welk land verzekert je: Frankrijk of België?

Binnen Europa bepaalt je werk welk land je sociale zekerheid draagt, niet je nationaliteit.

• Je gaat werken voor een werkgever in Frankrijk. Dan betaal je in Frankrijk je sociale bijdragen, en wordt Frankrijk het land dat jou en je gezin verzekert. Zo staat het bij het RIZIV, het Belgische instituut voor de ziekteverzekering.
• Je woont in Frankrijk en blijft in België werken. Dan behoud je je Belgische rechten. Je ziekenfonds geeft je een S1, waarmee je jezelf en je gezin bij de Franse zorgkas inschrijft. Je loon wordt dan in de regel in België belast, waar het werk gebeurt.
• Je werkt een deel van je tijd vanuit je Franse huis voor een Belgische werkgever. Dan kan dat je sociale zekerheid en de verdeling van je loon verschuiven. Leg dat vóór je verhuist voor aan je werkgever.

Meld je vertrek in elk geval vooraf aan je ziekenfonds. Ga je in Frankrijk werken, vraag dan een overzicht van je Belgische verzekering mee. Dat helpt bij je inschrijving bij de Franse zorgkas.

Heb je een verblijfskaart nodig om te werken?

Nee. Als EU-burger mag je je na de eerste drie maanden in Frankrijk vestigen om te werken. Een verblijfskaart "materialiseert" alleen rechten die je al hebt: hij legt ze vast op papier.

Sommige werkgevers en banken vragen er wel naar. Wil je de kaart toch, vraag dan de kaart citoyen UE/EEE/Suisse, Toutes activités professionnelles online aan via ANEF, het digitale loket van de Franse overheid voor buitenlanders. Hij is gratis en wordt afgegeven door de prefectuur van je woonplaats. De geldigheid:

• vijf jaar bij een vast contract;
• bij een tijdelijk contract de looptijd plus zes maanden.

Na vijf jaar onafgebroken legaal verblijf heb je een permanent verblijfsrecht. Dat kun je met "elk middel" aantonen: arbeidscontracten, inschrijving in het handelsregister, uitkeringsbewijzen.

Hoe begin je voor jezelf?

Met dezelfde stappen als een Fransman:

• een rechtsvorm kiezen;
• de inschrijving via het guichet unique, het centrale online loket voor ondernemers;
• bij een vennootschap: statuten.

Voor een EU-burger is er "geen enkele formaliteit" om een verblijfstitel te krijgen die het ondernemen toestaat.

Voor wie alleen of klein begint, is de micro-entreprise de gangbare vorm. Je hebt dan geen boekhouding op basis van winst. In plaats daarvan betaal je sociale premies als vast percentage van de omzet. Die omzet geef je maandelijks of per kwartaal aan bij de Urssaf, de Franse inner van sociale premies. De eerste aangifte kan pas na minstens 90 dagen.

Activiteit	Premie over de omzet
Verkoop van goederen	12,3%
Diensten (BIC)	21,2%
Vrij beroep, niet gereglementeerd (BNC)	25,6%
Vrij beroep onder de Cipav	23,2%
Verhuur van gemeubileerde woonruimte	21,2%

Kies je voor het versement libératoire, dan int de Urssaf ook de inkomstenbelasting mee. Het tarief ligt dan een tot twee punten hoger.

Is de omzet nul, dan is de premie nul. De keerzijde is dat je dan ook niets opbouwt, tenzij je vrijwillig het minimum betaalt.

Wie twee jaar achter elkaar boven de omzetgrens van het regime uitkomt, valt terug op de gewone regeling voor zelfstandigen.

Zelfstandig vanaf dag één betekent ook zelf verzekerd vanaf dag één. Wie in loondienst gaat, zit via de werkgever meteen in de Franse zorg. Wie zelfstandig begint, regelt de CPAM-inschrijving zelf, en die klok is de langste van het hele traject.

Moet je diploma erkend worden?

Dat hangt af van je beroep.

Is het niet gereglementeerd, dan beoordeelt de werkgever zelf wat je Belgisch diploma waard is. Hij kan een attestation de comparabilité vragen, een verklaring over het niveau van je diploma. Die geeft het centrum ENIC-NARIC France af als het buitenlandse diploma vergelijkbaar is met een Frans niveau. Het is een advies, geen recht: Service-Public zegt letterlijk dat het attest "geen juridische waarde heeft en niet verplicht is".

• Je vraagt het online aan.
• Het kost € 120: € 20 bij het indienen en € 100 bij de behandeling.
• Het centrum antwoordt binnen maximaal vier maanden na betaling.
• Eén diploma per dossier. Diploma's die alleen taalkennis bewijzen, vallen erbuiten.

Vraagt een Frans loket je diploma gelegaliseerd? Dan regel je dat in België. Een Vlaams diploma laat je legaliseren via NARIC-Vlaanderen. Dat hoeft alleen als het land erom vraagt. Hoe de apostille daarna werkt, staat bij apostille en legalisatie.

Is je beroep wél gereglementeerd, dan is de attestation niet genoeg. Service-Public noemt twee soorten gereglementeerde beroepen:

• de vrije beroepen en ambten, zoals advocaat, architect en arts;
• de handels- en ambachtsberoepen, zoals monteur en kapper.

Je doorloopt dan de erkenningsprocedure van de bevoegde instantie. Die verschilt per beroep, en je kunt haar via ENIC-NARIC achterhalen. Doe dat vóór je een baan aanneemt, niet erna.

In het plan van België naar Frankrijk hoort werk bij de eerste fase. Of je in Frankrijk gaat werken, bepaalt hoe je in de zorg komt, en of de inkomenseis voor niet-werkenden op jou van toepassing is. Wat Frankrijk daarbij mag vragen staat apart.

In Vertrekklaar is dit fase 1 van 5 van het traject van België naar Frankrijk, stap 1.1: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie. In jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject van België naar Frankrijk.