Bankrekening in Frankrijk: identiteitsbewijs en adresbewijs, en het droit au compte als de bank nee zegt

Ja, je opent als Nederlander een Franse bankrekening met twee stukken: een geldig identiteitsbewijs met foto — paspoort, identiteitskaart of een EU-verblijfskaart — en een justificatif de domicile, zoals een belastingaanslag, een huurkwitantie of een energierekening. Wat het kost bepaalt de bank; Franse banken rekenen vaak maandkosten, en dat mag. De vondst staat op Service-Public: een bank "is vrij om te weigeren", maar moet je dan wijzen op het droit au compte, en met die weigering wijst de Banque de France binnen één werkdag een bank aan die je een gratis basisrekening móét openen. De valkuil is dat het droit au compte pas werkt met een weigering op papier — en dat je er geen andere Franse betaalrekening naast mag hebben.

Wat neem je mee, en wat mag de bank vragen?

Stuk	Wat er geldt
Identiteitsbewijs	geldig en met foto: paspoort, nationale identiteitskaart of een carte de séjour UE
Adresbewijs	bijvoorbeeld een belastingaanslag, een huurkwitantie, een water- of elektriciteitsrekening; woon je bij iemand in, dan een attestation d'hébergement
Handtekening	je deponeert je handtekening bij de bank; wie een volmacht krijgt, doet dat ook
Bij acceptatie	je tekent de convention de compte met de voorwaarden en tarieven, op papier of digitaal
Bij weigering	de bank moet je informeren over de mogelijkheid de Banque de France in te schakelen

Wat de bank níét mag: je als ongehuwde vrouw "Mademoiselle" opdringen, en je weigeren omdat je niet in Frankrijk woont als je legaal in de EU woont — dat laatste is Europees recht. Wat ze wél mag, is meer vragen dan de regels voorschrijven, en dat gebeurt: een arbeidscontract, een loonstrook, een verblijfskaart die niet verplicht is. Neem daarom je volledige huurdossier mee; wat een verhuurder overtuigt, overtuigt een bank ook.

Wat is het droit au compte, en hoe zet je het in?

Een recht voor wie in Frankrijk woont, geen individuele rekening op eigen naam heeft, en door een bank is geweigerd. De procedure loopt via de Banque de France en heeft harde termijnen:

• Je levert de weigeringsbrief van de bank in — of het ontvangstbewijs van je aangetekende aanvraag als de bank na vijftien dagen niet heeft geantwoord — plus een identiteitsbewijs, een adresbewijs van minder dan drie maanden en een verklaring op erewoord dat je geen andere betaalrekening hebt.
• Binnen één werkdag na ontvangst wijst de Banque de France per brief de bank aan die de rekening moet openen. Die aanwijzing is zes maanden geldig.
• De aangewezen bank stuurt je binnen drie werkdagen de lijst van benodigde stukken en het adres van het kantoor, en opent de rekening binnen drie werkdagen na ontvangst van die stukken.

De rekening geeft toegang tot de services bancaires de base, en die zijn gratis: opening en beheer, domiciliëring van overschrijvingen, een maandelijks afschrift, kasverrichtingen, het innen van cheques en overschrijvingen, storten en opnemen aan het loket en de automaat, betalen per incasso en overschrijving, saldo op afstand raadplegen, een betaalpas waarvan elke betaling door de bank wordt geautoriseerd, en twee bankcheques per maand. De bank mag de rekening alleen sluiten op de gronden die de wet noemt — zoals een tweede betaalrekening in Frankrijk — en dan met twee maanden opzegtermijn.

Vraag de weigering op papier, ook als het gênant voelt. Een bank die mondeling "dat doen wij niet voor nieuwkomers" zegt, heeft je niets gegeven. Vraag om een schriftelijke weigering of dien je aanvraag aangetekend in: die brief of dat ontvangstbewijs is het toegangsbewijs tot de Banque de France, en het hardop noemen van het droit au compte is aan de balie vaak al genoeg.

Wat regel je in welke volgorde?

De bank komt ná het adresbewijs en vóór de rest. Zonder justificatif de domicile geen rekening; zonder Franse IBAN geen aanvraag bij de CPAM, geen salaris, geen energiecontract op je naam. Zet daarom energie en internet op dag één op je eigen naam — de eerste factuur is je adresbewijs — en ga daarna naar de bank. Wie de rekening al vanuit Nederland wil openen, loopt tegen de adreseis aan: het kan bij sommige banken, maar de regels geven je er geen recht op.

Je Nederlandse rekening houd je intussen aan: daar komen je M-aangifte, je pensioen en elke teruggave op binnen, en waarom je die lijn nooit doorknipt staat apart. In het stappenplan voor Frankrijk zit de bankrekening als vierde stap van de basisfase, in de keten adres → zorg → fiscus → bank.

In Vertrekklaar is dit fase 4 van 5 van het traject, stap 4.4: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject naar Frankrijk of ga meteen naar stap 4.4 in het open stappenplan.