Je eerste weken in Frankrijk: niemand registreert je, en daarom bouw je zelf de keten

Kan het: in een paar weken geregeld zijn in Frankrijk? Ja, maar anders dan overal. Frankrijk heeft geen loket dat je bij aankomst wil zien: als EU-burger mag je je na drie maanden vestigen en de verblijfskaart is volgens Service-Public "niet verplicht". Wat het kost is bijna niets — de kaart is gratis als je hem toch wilt, de bank is gratis als je het droit au compte nodig hebt, de school is gratis. De valkuil is precies die afwezigheid van een loket: omdat niemand je registreert, vraagt élk loket je zelf te bewijzen dat je woont waar je woont. Wie de keten van bewijzen niet op dag één start, loopt bij het derde loket vast. En intussen lopen vier klokken die niemand aanzet.

Welke termijnen lopen er vanaf dag één?

Klok	Termijn	Loket
Hond of kat inschrijven bij I-CAD	binnen 7 dagen na aankomst	je dierenarts
Kinderen inschrijven na een verhuizing	binnen 8 dagen	de mairie van je woonplaats
Auto op Frans kenteken	binnen 1 maand	ANTS, online, na het quitus fiscal
Droit au compte	de Banque de France wijst binnen 1 werkdag een bank aan	Banque de France
Rijbewijs	geen termijn; omwisselen pas bij verloop	—
Verblijfskaart	geen termijn; facultatief	prefectuur, online
Eerste Franse aangifte	in het voorjaar ná je aankomstjaar	het belastingkantoor van je woonplaats

De kortste klok is die van het huisdier, en het is de klok die niemand verwacht; de langste is die van de zorg, en die staat niet in de tabel omdat hij geen deadline is maar een wachttijd. Daartussen zit de auto — één maand, zonder verhuisvrijstelling voor de malus.

Waarom begint alles bij het energiecontract?

Omdat Frankrijk je nergens registreert en dus overal om een justificatif de domicile vraagt. De bank wil een adresbewijs; de CPAM wil er een; de mairie wil er een voor de school; ANTS wil er een voor de auto. Het snelste bewijs dat je zelf kunt maken, is een energie- of internetcontract op je eigen naam, en de eerste factuur die daaruit volgt. Zet die contracten dus op dag één op je naam, ook als de verhuurder aanbiedt ze te laten doorlopen — welke stukken tellen en hoe vers ze moeten zijn staat apart.

Met dat bewijs en je paspoort open je de bankrekening. Weigert de bank, dan vraag je de weigering op papier en ga je naar de Banque de France; met een Franse IBAN kan daarna alles wat een rekeningnummer vraagt.

Wat regel je in de eerste maand?

De CPAM-aanvraag, als eerste, want die duurt het langst. Wie werkt, kan meteen; wie niet werkt, kan pas na drie maanden verblijf; wie met een S1 van het CAK komt, levert dat in. Wat er daarna gebeurt — een voorlopig nummer per brief, maanden wachten op het definitieve, declareren op papier — staat in het artikel over de CPAM en het nummer waar je maanden op wacht. Elke week eerder gestart is een week eerder klaar.

In dezelfde maand: de auto. Eerst het gratis quitus fiscal bij de belastingdienst, dan de aanvraag bij ANTS met je Nederlandse kentekenbewijs, het COC en je adresbewijs — en de malus, als de rekensom uit de verhuisfase die aanwees. En de kinderen: bij de mairie, met identiteitsbewijs, adresbewijs en het vaccinatieboekje, waarna de mairie de school aanwijst; hoe de toets en de UPE2A werken staat apart.

Doe niets met je rijbewijs, en doe niets met een verblijfskaart die je niet nodig hebt. Je Nederlandse rijbewijs blijft geldig tot de vervaldatum; omwisselen komt later. En de kaart citoyen UE mag, is gratis, maar bewijst niets wat je niet al hebt — alleen een bank of werkgever die erom vraagt, maakt hem de moeite waard.

Wat komt er pas volgend jaar?

De fiscus. Frankrijk kent geen aangiftemoment bij aankomst: in het jaar ná je aankomst doe je aangifte over de maanden dat je in Frankrijk woonde, en de eerste keer gaat dat op papier, bij het belastingkantoor van je nieuwe woonplaats, omdat wie voor het eerst aangifte doet "geen toegang heeft tot de online aangifte". Er komt geen uitnodiging. Zet het in je agenda naast de Nederlandse M-aangifte over hetzelfde jaar — hoe het Franse stelsel per huishouden rekent staat apart. Eerder een numéro fiscal nodig, omdat je in Frankrijk gaat verdienen? Loop dan langs het belastingkantoor met identiteitsbewijs en adresbewijs.

De huisarts, de mutuelle en de carte Vitale horen bij de maanden erna, als het definitieve nummer er is. Het stappenplan voor Frankrijk zet de keten van dit artikel in jullie volgorde: adres, zorg, fiscus, bank — met de klokken uit de tabel bewaakt.

In Vertrekklaar is dit fase 4 van 5 van het traject, stap 4.4: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject naar Frankrijk of ga meteen naar stap 4.4 in het open stappenplan.