AOW, pensioen en belasting in Mexico: drie artikelen, drie richtingen

Het verdrag met Mexico is uit 1993, in werking sinds 1994 en in 2008 met een protocol bijgewerkt. Het is een verdrag dat je inkomen niet naar één kant stuurt maar in drieën splitst, en precies daarom staat het op vrijwel geen Nederlandstalige pagina goed. Dit artikel leest het artikel voor artikel.

Artikel 18 lid 1: bedrijfspensioen en lijfrente naar Mexico

Pensioenen en andere soortgelijke beloningen ter zake van een vroegere dienstbetrekking, alsmede lijfrenten, zijn slechts belastbaar in de staat waar de ontvanger woont. Geen Nederlandse bronheffing, geen drempelbedrag zoals in de nieuwere verdragen met Cyprus of Portugal.

Nederland houdt echter loonheffing in tot je de vrijstelling hebt aangevraagd en gekregen, met een Mexicaanse woonplaatsverklaring. Zonder die aanvraag betaal je eerst hier en haal je het daarna terug — dat lukt, maar het kost een jaar en een aangifte.

Lid 2 is de kleine letter: een afkoopsom of andere eenmalige uitkering mag Nederland wél belasten als de dienstbetrekking hier werd uitgeoefend. Wie een klein pensioen wil laten afkopen, doet dat dus vóór of ná vertrek met een andere uitkomst.

Artikel 18 lid 3: de AOW, gedeeld met een plafond

Hier wijkt Mexico af van de meeste verdragen. Pensioenen en andere betalingen krachtens een socialezekerheidsstelsel — je AOW — mogen in de bronstaat worden belast, maar de belasting mag 17,5 procent van het brutobedrag niet te boven gaan. Nederland heft dus door, tot dat plafond; Mexico mag als woonstaat ook heffen en verrekent wat Nederland al nam.

Voor wie geen premies volksverzekeringen meer betaalt — en dat ben je na uitschrijving — blijft de Nederlandse inhouding over alleen AOW meestal onder het plafond. Maar dat is een som en geen aanname, zeker voor wie naast de AOW ook een overheidspensioen in Nederland belast ziet.

Artikel 19: het overheidspensioen blijft Nederlands

ABP en elk ander pensioen uit een vroegere dienstbetrekking bij de overheid vallen onder artikel 19 lid 2, en dat wijst de betalende staat aan. De enige uitzondering is wie inwoner én onderdaan van Mexico is: dan heft Mexico. Een Nederlands paspoort houdt het overheidspensioen dus Nederlands, hoe lang je er ook woont.

Wie een gemengd pensioen heeft, laat daarom drie sommen maken, niet één: het bedrijfspensioen naar Mexico, de AOW gedeeld met plafond, het overheidspensioen Nederlands.

Wat Mexico ermee doet

Mexico belast inwoners over hun wereldinkomen — artikel 1 van de Ley del Impuesto sobre la Renta zegt het letterlijk: alle inkomsten, waar de bron ook ligt. De tabel is progressief en loopt op tot 35 procent. Je doet elk jaar in april aangifte over het jaar ervoor, met een belastingnummer dat je persoonlijk bij de SAT aanvraagt, en met je Nederlandse jaaropgaaf als bewijs voor de verrekening van artikel 22: Mexico trekt de Nederlandse belasting over je AOW af, tot het bedrag dat Mexico daarover zelf heft.

En dan de vrijstelling die op elke Engelstalige site staat: artikel 93 stelt pensioenen vrij tot vijftien UMA per dag, in 2026 ruim 53.493 peso per maand. De wettekst hangt die vrijstelling aan de rekeningen van het Mexicaanse stelsel — provenientes de la subcuenta del seguro de retiro — en of ze ook voor een Nederlands pensioen geldt, is niet uitgemaakt. Contadores lezen het verschillend. Reken er niet op tot een contador het voor jouw situatie schriftelijk bevestigt, en reken de Mexicaanse belasting zonder vrijstelling als het slechtste geval.

De residentietoets: het huis in Nederland

Artikel 9 van de Código Fiscal de la Federación maakt je fiscaal inwoner zodra je in Mexico een woning betrekt. Houd je óók een woning in Nederland aan, dan kijkt de wet naar je middelpunt van belangen: meer dan de helft van je inkomen uit Mexicaanse bron, of je beroepsactiviteit in Mexico.

Een gepensioneerde met alleen Nederlands inkomen en een huis in Nederland is dan naar Mexicaans recht géén inwoner — en zonder inwonerschap van een van beide staten geldt het verdrag niet. Nederland heft dan gewoon door over alles, en Mexico over niets. Dat is voor de een een nadeel en voor de ander precies de bedoeling; het is in elk geval een beslissing die je met het huis neemt, niet met het visum. Leg de bankvoorwaarden en de residentievraag naast elkaar, in één gesprek.

De AOW-klap voor alleenstaanden

Los van het verdrag, en harder dan het verdrag: Mexico staat niet bij de 36 landen waarmee Nederland een socialezekerheidsverdrag heeft. De minister somde ze in 2024 op in antwoord op Kamervragen, van Argentinië tot Zuid-Korea — Mexico staat er niet tussen, Costa Rica evenmin.

Buiten verdragsland wordt de AOW geëxporteerd op maximaal de gehuwdennorm. Voor stellen verandert er weinig — zij hebben die norm al — maar een alleenstaande valt terug van 70 naar 50 procent van het netto minimumloon, en de AOW-toeslag vervalt.

Twintig procentpunt AOW is voor veel budgetten het verschil tussen ruim en krap, en vrijwel geen site over Mexico noemt het. Reken je maandinkomen met het exportbedrag, niet met je huidige AOW-specificatie — en weeg als alleenstaande extra zwaar of de som nog klopt.

Nederland heeft in 2015 geprobeerd met de landen met de meeste AOW'ers een handhavingsverdrag te sluiten. Geen ervan wilde onderhandelen, en dat is volgens de minister tot nu toe zo gebleven.

Wie vóór de AOW-leeftijd vertrekt: de opbouw stopt op de vertrekdag, en de vrijwillige voortzetting bij de SVB heeft een aanmeldtermijn van één jaar.

Wat Nederland verder niet loslaat

Het vertrekjaar gaat met een M-aangifte, meestal zonder uitnodiging. Een lijfrente, pensioenaanspraak of aanmerkelijk belang reist met een conserverende aanslag — en buiten de EU is het uitstel geen automatisme: je vraagt het aan, en de Belastingdienst kan zekerheid verlangen. Dividend uit een Nederlandse bv mag Nederland tot 15 procent inhouden (artikel 10), loon wordt belast waar je werkt (artikel 15), zelfstandig werk in je woonstaat tenzij je elders een vaste basis hebt (artikel 14), en vastgoed waar het ligt (artikel 6).

En de kinderbijslag: artikel 7b van de Kinderbijslagwet geeft geen recht voor een kind buiten Nederland, tenzij het in een EU-land, de EER, Zwitserland of een verdragsland woont. Mexico is dat niet. De kinderbijslag stopt met het kwartaal waarin je vertrekt.

De eerlijke samenvatting

Wie alleen bedrijfspensioen heeft en geen huis in Nederland houdt, betaalt in Mexico en niet in Nederland — naar een progressieve tabel, met een vrijstelling die je niet mag aannemen. Wie AOW heeft, deelt die met een plafond, en als alleenstaande met twintig procentpunt minder. Wie een overheidspensioen heeft, houdt dat Nederlands. Het is geen slechte som, maar het is een som van drie delen — en de folder noemt er één.