Pensioen en belasting in Mexico vanuit België: je wettelijk pensioen blijft in België belast, je groepsverzekering niet

Woon je in Mexico, dan mag België je Belgisch wettelijk pensioen blijven belasten. Je aanvullend pensioen uit een vroegere job, zoals een groepsverzekering, belast alleen Mexico. Zo staat het in het belastingverdrag tussen België en Mexico, ondertekend in Mexico-Stad op 24 november 1992 en van kracht sinds 1 februari 1997.

Drie dingen om vooraf te weten:

• Het verdrag zet geen plafond op wat België van je wettelijk pensioen mag nemen. Mexico mag het ook belasten, en trekt dan de Belgische belasting af.
• Mexico belast zijn inwoners op al hun inkomen, waar het ook vandaan komt. De bekende Mexicaanse vrijstelling voor pensioenen geldt niet voor een Belgisch pensioen.
• België en Mexico hebben geen verdrag over sociale zekerheid. Je pensioen gaat mee, maar er wordt niets samengeteld, en de ZIV- en solidariteitsbijdrage blijven lopen.

Een misverstand om meteen op te ruimen. In Nederlandstalige expatgroepen lees je dat het land waar je pensioen vandaan komt er hooguit 17,5 procent belasting op mag heffen. Dat plafond staat in het verdrag tussen Nederland en Mexico, voor de Nederlandse AOW. Voor een Belg geldt het verdrag van 1992, en dat kent zo'n plafond niet.

Inkomen of regel	Wat geldt
Belgisch wettelijk pensioen, als werknemer of zelfstandige	België mag heffen, zonder plafond (art. 18, lid 2); Mexico ook, met verrekening (art. 22, lid 1)
Aanvullend pensioen uit een vroegere job (groepsverzekering, pensioenfonds)	alleen Mexico (art. 18, lid 1)
Ambtenarenpensioen	alleen België (art. 19, lid 2), tenzij je Mexicaan bent én in Mexico woont
Loon voor werk in Mexico	Mexico mag heffen (art. 15)
Huur en meerwaarde van een woning in België	België mag heffen (art. 6 en 13)
Dividend van Belgische aandelen	België houdt hooguit 10 % in (art. 10, sinds het protocol van 2013)
Rente van een Belgische rekening	België houdt hooguit 10 % in, 5 % op beursgenoteerde obligaties (art. 11, sinds 2013)
ZIV-bijdrage	3,55 %, geen vrijstelling in Mexico
Solidariteitsbijdrage	blijft; vrijstelling alleen in de EER, het VK of Zwitserland

Wat gebeurt er met je Belgisch pensioen?

Wat je in België opbouwde, blijft staan. Als Belg krijg je je rust- of overlevingspensioen volgens de Federale Pensioendienst in heel de wereld uitbetaald, dus ook in Mexico.

Mexico staat niet op de lijst van landen waarmee België een verdrag over sociale zekerheid heeft. Dat heeft drie gevolgen:

• Er wordt niets samengeteld. Jaren die je in Mexico werkt, tellen in België niet mee, en omgekeerd.
• Je vraagt je pensioen rechtstreeks aan in België. Er is geen Mexicaanse dienst die je aanvraag doorstuurt. Je stuurt een ondertekende brief naar de Federale Pensioendienst, of je gebruikt het contactformulier op mypension.be.
• Je stuurt regelmatig een levensbewijs terug. Met Mexico is er geen elektronische uitwisseling van gegevens. Je krijgt daarom een formulier "Levensbewijs" dat je laat afstempelen en terugstuurt. In Mexico kan dat bij de Belgische ambassade in Mexico-Stad.

Wat gaat er nog van je pensioen af?

Mexico ligt buiten de Europese Economische Ruimte (EER). Daardoor houdt de Pensioendienst twee bijdragen in:

• De ZIV-bijdrage van 3,55 %, voor de Belgische ziekte- en invaliditeitsverzekering. Vrijstelling kan alleen als je in een ander EER-land woont en daar verzekerd bent.
• De solidariteitsbijdrage. Vrijstelling geldt alleen voor wie in een ander EER-land, het Verenigd Koninkrijk of Zwitserland woont.

Je betaalt die bijdragen dus, ook al dekt je ziekenfonds je in Mexico niet meer. Je zorg regel je zelf, met een polis: zie zorg in Mexico vanuit België.

Daarbovenop blijft de bedrijfsvoorheffing lopen: de belasting die de Pensioendienst meteen van je pensioen afhoudt. Volgens de Pensioendienst kan die in bepaalde landen vervallen, via het belastingverdrag. Omdat dit verdrag België het recht laat om je wettelijk pensioen te belasten, reken je erop dat ze blijft. Je geeft je pensioen elk jaar aan in de Belgische belasting van niet-inwoners.

Wie belast welk deel van je inkomen?

Je wettelijk pensioen. Artikel 18, lid 2, gaat over pensioenen die worden betaald "en exécution de la législation sociale", volgens de sociale wetgeving van een land. Daaronder valt je Belgisch wettelijk pensioen als werknemer of als zelfstandige. Die pensioenen zijn belastbaar in het land dat ze betaalt, dus in België.

Het verdrag sluit Mexico daarbij niet uit. Ben je fiscaal inwoner van Mexico, dan belast Mexico het pensioen ook. Artikel 22, lid 1, laat je dan de Belgische belasting aftrekken van de Mexicaanse belasting op hetzelfde inkomen, tot ten hoogste die Mexicaanse belasting.

Je aanvullend pensioen. Artikel 18, lid 1, zegt dat pensioenen voor een vroegere dienstbetrekking "ne sont imposables que dans cet État": alleen in het land waar je woont. Een groepsverzekering of een pensioenfonds van je werkgever valt daaronder, want het is geen pensioen uit de sociale wetgeving. Woon je in Mexico, dan belast dus alleen Mexico het.

Vraag je verzekeraar of pensioeninstelling vóór de uitbetaling of ze zonder Belgische inhouding uitbetaalt. Vraag ook welk bewijs van je woonplaats in Mexico ze daarvoor wil zien. Zonder dat bewijs houdt ze mogelijk toch in, en moet je het achteraf terugvragen.

Een ambtenarenpensioen. Artikel 19, lid 2, zegt dat een pensioen dat de staat, een staatkundig onderdeel of een plaatselijke overheid betaalt voor diensten aan die overheid, alleen in België belastbaar is. De uitzondering is wie Mexicaan is én in Mexico woont.

Wat je verder nog uit België krijgt:

• Huur van een woning in België mag België belasten (artikel 6). Ook een meerwaarde bij de verkoop van die woning (artikel 13).
• Dividend van Belgische aandelen. Sinds het protocol van 26 augustus 2013, in werking sinds 19 augustus 2017, mag België hooguit 10 % inhouden.
• Rente van een Belgische rekening. Ook hooguit 10 %, en 5 % op obligaties die geregeld op een erkende beurs verhandeld worden.
• Loon voor dagen dat je nog in België werkt, mag België belasten. Behalve als je in een periode van twaalf maanden hooguit 183 dagen in België bent en je werkgever geen inwoner van België is (artikel 15).

Je Belgische bank houdt op rente en dividend gewoonlijk 30 % roerende voorheffing in. Het verschil met het verdragstarief vraag je als niet-inwoner terug, via MyMinfin, binnen vijf jaar.

Wat heft Mexico zelf?

Wie fiscaal inwoner van Mexico is, betaalt daar belasting over zijn wereldinkomen: al zijn inkomen, waar de bron ook ligt. Dat staat in artikel 1 van de Ley del Impuesto sobre la Renta, de Mexicaanse wet op de inkomstenbelasting. Je Belgisch pensioen hoort daarbij, en het tarief loopt op tot 35 procent.

Wanneer ben je inwoner? Artikel 9 van de Código Fiscal de la Federación, het Mexicaanse belastingwetboek, werkt met twee treden:

• Je bent inwoner zodra je in Mexico een woning betrekt.
• Houd je óók een woning in België aan, dan beslist je centro de intereses vitales, je centrum van levensbelangen. De wet kijkt dan of meer dan de helft van je inkomen uit Mexico komt, of je belangrijkste beroepsactiviteit daar ligt.

Een gepensioneerde met alleen Belgisch inkomen en een huis in België is naar Mexicaans recht dus vaak géén inwoner. Verkoop je je Belgische woning en ga je in Mexico wonen, dan ben je het wel. Dat is een beslissing die je met het huis neemt, niet met het visum.

De vrijstelling waar elke folder mee zwaait. Artikel 93 stelt pensioenen vrij tot vijftien UMA per dag, in 2026 ruim 53.493 peso per maand. De UMA is een Mexicaanse rekeneenheid. Maar de wet somt precies op welke pensioenen eronder vallen, en dat zijn Mexicaanse regelingen: de subcuenta (deelrekening) van de retiro-verzekering, de deelrekening voor ouderdom van de sociale zekerheid, de individuele rekening bij het ISSSTE en de Ley de Pensión Universal. Een Belgisch pensioen wordt door geen van die regelingen betaald.

Een officieel standpunt van de SAT, de Mexicaanse belastingdienst, dat het anders uitlegt, hebben we niet gevonden. Reken dus op Mexicaanse belasting over je Belgisch pensioen. Laat je positie vastleggen door een Mexicaanse contador, een accountant die ook je aangifte doet, en doe dat vóór je verhuist.

Als beide landen je als inwoner zien. Houd je je woning in België aan, dan kan België je ook als rijksinwoner blijven zien. Dan beslist artikel 4 van het verdrag, in vaste volgorde: waar je een vaste woning hebt, waar je persoonlijke en economische banden het sterkst zijn, waar je gewoonlijk verblijft, en pas daarna je nationaliteit.

Bouw je nog op als je in Mexico werkt?

Niet automatisch. Zonder socialezekerheidsverdrag tellen Mexicaanse jaren in België niet mee. Wil je voor je Belgisch pensioen blijven opbouwen, dan is er de Overzeese Sociale Zekerheid (OSZ): de vrijwillige Belgische verzekering voor wie buiten Europa werkt. Je kiest je bijdrage zelf, tussen een minimum en een maximum, en hoe hoger ze is, hoe hoger later je pensioen.

Let op: de OSZ is er alleen voor wie werkt. Een partner die meegaat zonder eigen baan, bouwt in geen van beide landen iets op.

En je nalatenschap?

Het verdrag gaat alleen over inkomen, niet over erfenissen. Woon je in Mexico, dan ben je voor Vlaanderen geen rijksinwoner meer, en heft Vlaanderen bij je overlijden alleen nog op onroerend goed in Vlaanderen. Mexico kent geen aparte erfbelasting: artikel 93 van de Mexicaanse wet op de inkomstenbelasting stelt wat iemand erft uitdrukkelijk vrij.

Welke rekensom maak je vóór vertrek?

Reken met je netto wettelijk pensioen na bedrijfsvoorheffing, ZIV-bijdrage en solidariteitsbijdrage. Tel daar de Mexicaanse belasting bij op, min de Belgische belasting die Mexico verrekent. Reken je groepsverzekering apart: die belast alleen Mexico.

De uitwerking is persoonlijk. Leg je situatie vóór je verhuist voor aan een fiscalist die beide landen kent, zeker als je een gemengd pensioen of Belgische huurinkomsten hebt. Laat dan per soort pensioen rekenen, niet één keer voor alles samen.

In Vertrekklaar is dit fase 3 van 5 van het traject van België naar Mexico, stap 3.2, 3.3 en 3.4: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie. In jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject van België naar Mexico.