Zorg in Polen: van het S1 van het CAK naar het NFZ

Met een Nederlands pensioen of uitkering val je in Polen onder de Nederlandse regeling via het CAK, en Polen levert de zorg. Binnen de EU is de zorg de post die het minst verrassend uitvalt, mits je de volgorde aanhoudt. Twee dingen vallen bij Polen wel op:

• De registratie. De verrassing zit niet in het recht maar in de registratie: het formulier alleen doet niets.
• De prijs. Omdat de zorg in Polen goedkoper is dan in Nederland, rekent het CAK met een woonlandfactor van 0,1940 in 2026.

Die woonlandfactor past je bijdrage aan het prijsniveau van de zorg in je woonland aan. Je betaalt dus iets minder dan een vijfde van de bijdrage die bij de Nederlandse factor van 1 zou gelden.

Gepensioneerd: hoe werkt de S1-route via het CAK?

Polen staat op de lijst van verdragslanden. Heb je een Nederlands pensioen of een uitkering en werk je niet meer in Nederland, dan meld je je bij het CAK. Het CAK beoordeelt of de buitenlandregeling voor je geldt en stuurt je dan een S1-formulier. De behandeltijd is volgens NederlandWereldwijd maximaal vier weken.

Je betaalt geen Nederlandse zorgpremie meer maar een verdragsbijdrage. Die houdt je pensioenfonds of uitkeringsinstantie in de meeste gevallen automatisch in. Polen rekent je daarnaast geen eigen zorgpremie: je valt onder de Nederlandse regeling, en Polen levert de zorg.

Gezinsleden die zelf een pensioen of uitkering hebben, melden zich zelfstandig aan. Hebben ze geen eigen inkomen, dan zet je hun namen op je aanvraag, en beslist het Poolse zorgfonds of ze worden meeverzekerd.

Vraag het formulier ruim vóór je vertrek aan en zeg je Nederlandse polis pas op als het rond is. Een gat tussen twee stelsels is het duurste dat je in dit traject kan overkomen.

Wat kost de verdragsbijdrage in Polen?

Het CAK rekent zo: (de nominale bijdrage + twee inkomensafhankelijke bedragen) × de woonlandfactor. De inkomensafhankelijke bedragen zijn de percentages die je in Nederland voor de Zvw (de Zorgverzekeringswet) en de Wlz (de Wet langdurige zorg) zou betalen.

Onderdeel (2026)	Bedrag
Nominale Zvw-bijdrage, vóór de woonlandfactor	€ 157,00 per maand
Inkomensafhankelijke Zvw-bijdrage over AOW en ander inkomen	4,85%, tot een inkomen van € 79.409
Inkomensafhankelijke Wlz-bijdrage	9,65%, tot € 38.883 (geboren 1946 of later) of € 41.123 (geboren 1945 of eerder)
Woonlandfactor Polen	0,1940
Nominale bijdrage na de woonlandfactor	€ 30,46 per maand

Een rekenvoorbeeld met die cijfers, bij € 2.000 pensioen per maand:

• Het inkomensafhankelijke deel is 14,5% daarvan, € 290.
• Samen met de nominale € 157 is dat € 447.
• Maal 0,1940 wordt dat ongeveer € 87 per maand.

Voor meeverzekerde gezinsleden onder de achttien betaal je niets. De woonlandfactor wordt elk jaar opnieuw vastgesteld; in 2025 was hij voor Polen 0,1649.

De stap die mensen overslaan: registreren bij het NFZ

Het S1 in je la is geen verzekering. Het NFZ, het Poolse zorgfonds, zegt het zelf: om met het S1 behandeld te worden, registreer je het eerst bij het NFZ-kantoor van de provincie waar je woont. Dat kantoor legt het S1 vast en geeft je een bevestiging van je recht op zorg.

Daarna heb je recht op het volledige pakket, inclusief geplande behandelingen en afspraken bij specialisten, op dezelfde voorwaarden als een Poolse verzekerde.

Heb je een PESEL, het Poolse persoonsnummer, dan kan elke zorgverlener je recht elektronisch nakijken. Je toont dan je identiteitsbewijs in plaats van de bevestiging. Daarom komt de adresmelding bij de gemeente in dit traject vóór het NFZ.

De Europese zorgpas is geen vervanging. Met de EHIC krijg je in Polen alleen de zorg die tijdens een tijdelijk verblijf nodig is, en de arts weegt daarbij af hoe lang je blijft. Wie er woont, heeft het S1 en de NFZ-registratie nodig; een wachtlijst voor een geplande operatie begint pas daarna te lopen.