Bank en betalen in Polen: de gratis basisrekening in złoty, en wat je Nederlandse rekening nog doet

Een Poolse rekening openen is voor een Nederlander geen gunst van de bank. Wie legaal in een EU-land verblijft, heeft recht op een basisbetaalrekening, en in Polen is die basisrekening, de podstawowy rachunek płatniczy, voor binnenlandse betalingen gratis: een betaalpas zonder kosten, vijf gratis overboekingen per maand, en vijf gratis opnames of stortingen bij automaten van een andere bank. De vondst zit in de voorwaarde. De rekening is bedoeld voor wie in Polen nog geen andere rekening in złoty heeft. Open je eerst een gewone rekening met een pakket, dan kun je zolang die bestaat niet meer terugvallen op de gratis variant bij een andere bank.

Heb je recht op een Poolse rekening?

Ja. Your Europe, het EU-portaal, zegt het zonder omwegen: wie legaal in een EU-land verblijft, mag een basisbetaalrekening openen, en een bank mag je niet weigeren omdat je niet in het land woont. Weigeren mag wel als je niet voldoet aan de regels tegen witwassen en terrorismefinanciering, of in sommige landen als je al een vergelijkbare rekening bij een andere bank hebt. Dat laatste doet Polen: de basisrekening is er voor consumenten die geen andere złotyrekening in Polen hebben waarmee dezelfde betalingen kunnen.

Dat recht geldt alleen voor de basisrekening, niet voor spaarrekeningen of andere producten.

Wat zit er in de basisrekening, en wat kost hij?

Sinds 8 augustus 2018 moeten alle Poolse banken en coöperatieve spaarkassen de basisrekening aanbieden, in złoty. De Poolse toezichthouder KNF zet de regels op een rij.

Onderdeel	Kosten
Rekening aanhouden, binnenlandse betalingen	gratis
Betaalpas (debet) uitgeven	gratis
Overboekingen in Polen	eerste 5 per maand gratis
Opnemen of storten bij automaten van een andere bank in Polen	eerste 5 per maand gratis
Daarboven	niet meer dan het gangbare tarief van die bank van de laatste 12 maanden
Betalingen naar het buitenland	mogen kosten, niet meer dan het gangbare tarief
Rood staan of een creditcard	niet mogelijk bij deze rekening

Met de basisrekening kun je geld storten en opnemen in elk EU-land, betalen met de pas, in winkels en online, en overboekingen, vaste opdrachten en automatische incasso's doen. Er hangt geen krediet aan: een creditcard of een roodstandfaciliteit krijg je er niet bij.

Wat neem je mee naar de bank?

Wat een Poolse bank precies vraagt, verschilt per bank, en wat een bank vraagt om je identiteit vast te stellen valt onder de witwasregels. Twee dingen spelen in Polen altijd mee.

Het eerste is je PESEL. De Poolse belastingdienst gaat ervan uit dat een buitenlander die in Polen woont, het PESEL als fiscaal nummer heeft, en je hebt het ook nodig voor een profil zaufany. Je krijgt het bij de adresmelding. Ga dus pas naar de bank als die melding rond is, of vraag vooraf of de bank je ook zonder PESEL opent.

Het tweede is de profil zaufany, de Poolse digitale identiteit. Die kun je bij een loket laten bevestigen, maar ook zonder loket via je bank, alleen als je bank dat aanbiedt. De overheid zegt er zelf bij dat de lijst van banken die dat kunnen beperkt is. Wie de digitale overheid in Polen wil gebruiken zonder naar een loket te gaan, kiest dus een bank van die lijst.

Open niet meteen het eerste pakket dat een filiaal aanbiedt. De gratis basisrekening is er alleen voor wie nog geen andere złotyrekening in Polen heeft. Wie in de eerste week een gewone rekening met maandkosten opent, heeft dat recht bij de volgende bank niet meer zolang die rekening bestaat. Vraag in het filiaal expliciet naar de podstawowy rachunek płatniczy, en vraag het overzicht van de kosten, dat de bank je vóór het openen moet geven.

Wat doet je Nederlandse rekening nog?

Veel. Binnen de EU mag je bank voor een betaling in euro niet meer rekenen dan voor dezelfde betaling in eigen land. Een Poolse bank mag voor een eurobetaling binnen de EU niet meer vragen dan voor een binnenlandse betaling in złoty. En wie met een Nederlandse pas in złoty betaalt, betaalt mogelijk wisselkosten, maar de bank of de winkel moet je die kosten vóór de betaling laten zien.

Daar komt bij dat een Pools bedrijf of een Poolse instantie die incasso's of overboekingen uit het binnenland accepteert, je Nederlandse IBAN niet mag weigeren omdat hij uit een ander EU-land komt. Waarom je die rekening en je DigiD beter niet opzegt, staat in bankrekening en DigiD aanhouden.

Is je geld bij een Poolse bank gegarandeerd?

Ja, tot 100.000 euro per persoon per bank, via het Poolse depositogarantiefonds BFG. Dat geldt voor tegoeden in elke munt, maar de uitkering gebeurt in złoty, binnen zeven werkdagen nadat de tegoeden onbereikbaar zijn geworden. Het stelsel volgt de Europese richtlijn voor depositogarantie.

Waar de bank valt in de volgorde van adresmelding, registratie en zorg, staat in het stappenplan voor Polen.

In Vertrekklaar is dit fase 4 van 5 van het traject, stap 4.5: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject naar Polen of ga meteen naar stap 4.5 in het open stappenplan.