AOW, pensioen en belasting in Polen: het verdrag is in 2022 omgedraaid
Het verdrag van 2002 legde je pensioen bij Polen. Het protocol dat op 30 april 2022 in werking trad, draaide dat om: Nederland mag over je bedrijfspensioen én je AOW heffen, en Polen verrekent de Nederlandse belasting met de zijne. Een vrijstelling loonheffing bestaat hier niet meer. En je overheidspensioen volgt je nationaliteit.
Vertrek je uit België? Lees de Belgische versie van dit artikel
5 min lezen
Geschreven en nagelopen door Auke, op , aan de hand van de bronnen onderaan. Klopt er iets niet meer? Meld het hieronder, ik pas het aan.
Woon je in Polen, dan mag Nederland je bedrijfspensioen én je AOW belasten. Polen verrekent die Nederlandse belasting met de zijne: het trekt haar af van de Poolse belasting.
Drie dingen om vooraf te weten:
- Dat is zo sinds 30 april 2022. De meeste Nederlandstalige pagina's over belasting in Polen zijn geschreven onder het verdrag van 2002, dat je pensioen bij het woonland legde.
- Wie die pagina's leest, vindt een gunstig verhaal: verhuis naar Polen, vraag de vrijstelling loonheffing aan en betaal het lage Poolse tarief. Dat klopt niet meer; een vrijstelling loonheffing is er hier niet.
- Je overheidspensioen, zoals ABP, volgt je nationaliteit.
Wat het wijzigingsprotocol deed
Het verdrag is op 13 februari 2002 in Warschau getekend. Het wijzigingsprotocol, gepubliceerd in Tractatenblad 2020, 119, trad op 30 april 2022 in werking (Tractatenblad 2022, 23). De kern zit in artikel 18. Dat is nu een bronstaatartikel: het land waar het pensioen vandaan komt, mag heffen.
Lid 1: pensioenen en andere soortgelijke beloningen, alsmede lijfrenten, afkomstig uit een Verdragsluitende Staat en betaald aan een inwoner van de andere Verdragsluitende Staat mogen in de eerstgenoemde Staat worden belast.
Lid 2: pensioenen en andere uitkeringen betaald krachtens de bepalingen van de socialezekerheidswetgeving van een Verdragsluitende Staat aan een inwoner van de andere Verdragsluitende Staat mogen in de eerstbedoelde Staat worden belast.
Mogen in de eerstgenoemde Staat. Volgens lid 3 is een pensioen afkomstig uit de staat waar de premies of aanspraken fiscaal zijn begunstigd. Je bedrijfspensioen ontstaat dus in Nederland, en je AOW is een Nederlandse socialezekerheidsuitkering. Nederland mag over allebei heffen, zonder drempel en zonder voorwaarde. Lid 5 zegt er nog bij dat hetzelfde geldt voor een afkoopsom.
Wat dat betekent aan de Nederlandse kant
Nederland houdt gewoon loonheffing in. De Belastingdienst geeft een vrijstellingsverklaring alleen af als het verdrag met je woonland dat toelaat, en het verdrag met Polen laat het niet toe. Anders dan bij Spanje, Portugal of Marokko is er dus niets aan te vragen. Er is niets om vrij te stellen, want het heffingsrecht, het recht om belasting te heffen, ligt bij Nederland.
Wie een pagina leest die zegt dat je die vrijstelling moet aanvragen, leest een pagina van vóór het protocol.
En aan de Poolse kant: verrekening
Polen heft daarnaast als woonland over je wereldinkomen. De dubbele belasting vermijdt het met een verrekening. Artikel 23 lid 5: verkrijgt een inwoner van Polen inkomen dat in Nederland mag worden belast, dan verleent Polen een aftrek ter hoogte van een bedrag dat gelijk is aan de in Nederland betaalde belasting naar het inkomen, begrensd tot het deel van de Poolse belasting dat aan dat inkomen is toe te rekenen.
Verrekening is iets anders dan vrijstelling. Je betaalt in totaal het hoogste van de twee tarieven. Ligt de Nederlandse heffing boven wat Polen zou rekenen, dan blijft er in Polen niets over. Ligt hij eronder, dan past Polen het verschil bij.
De Poolse lat, volgens de belastingdienst zelf: 12% tot 120.000 złoty, verminderd met een vast bedrag van 3.600 złoty. Dat komt neer op geen belasting over de eerste 30.000 złoty. Daarboven is het 10.800 złoty plus 32% over het meerdere.
| Inkomen | Verdragsartikel | Nederland | Polen |
|---|---|---|---|
| Bedrijfspensioen, lijfrente | 18 lid 1 | mag heffen (loonheffing) | heft, verrekent de Nederlandse belasting |
| AOW | 18 lid 2 | mag heffen | idem |
| Afkoopsom | 18 lid 5 | mag heffen | idem |
| Overheidspensioen, alleen Nederlander | 19 lid 2 | mag heffen | vrijstelling via art. 23 lid 5 |
| Overheidspensioen, inwoner én Pools onderdaan | 19 lid 2 | niets | alleen Polen |
| Poolse schaal | — | — | 12% tot 120.000 zł minus 3.600 zł; daarboven 10.800 zł + 32% |
Voor de meeste Nederlandse pensioenen ligt de Nederlandse heffing boven de Poolse, en dan is de Poolse aangifte een formaliteit met nul bij te betalen. Voor lage pensioenen kan het door de Poolse aftrek en het lage eerste tarief anders uitpakken. Reken het uit op jouw bedragen; neem het niet aan.
Het overheidspensioen volgt je nationaliteit
Voor ABP en elk ander pensioen uit een vroegere dienstbetrekking bij de overheid geldt een eigen regel, artikel 19 lid 2: zo'n pensioen mag Nederland belasten, maar is slechts in de andere Verdragsluitende Staat belastbaar, indien de natuurlijke persoon inwoner en onderdaan is van die Staat.
Wie alleen Nederlander is, houdt zijn overheidspensioen bij Nederland. Wie naast de Nederlandse ook de Poolse nationaliteit heeft en in Polen woont, ziet zijn overheidspensioen exclusief naar Polen gaan. Dan geldt de Poolse schijventabel, zonder Nederlandse heffing. Het is het enige deel van je inkomen waarvoor je paspoort het antwoord bepaalt, en bij deze bestemming is dat geen zeldzaam geval.
Je opgebouwde AOW gaat volledig mee
Los van de belasting: de SVB betaalt de AOW ook in Polen uit, in euro's. In een SEPA-land gebeurt dat rond de 24e van de maand, met hoogstens € 0,48 bankkosten per betaling. Meld je verhuizing op tijd bij de SVB, met de datum, je Poolse adres en je bankgegevens.
Je verdere opbouw, 2% per verzekerd jaar, stopt op de dag van uitschrijving. Wie vóór de AOW-leeftijd vertrekt, kan zich volgens de SVB soms vrijwillig verzekeren.
In Vertrekklaar is dit fase 1 van 5 van het traject, stap 1.2: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject naar Polen of ga meteen naar stap 1.2 in het open stappenplan.
Wat dit voor jouw cijfers betekent →
Waar dit op rust
De feiten in dit artikel komen van deze officiële pagina's. Regels veranderen. Bij twijfel geldt de bron, niet dit artikel.
- Verdrag Nederland-Polen tot het vermijden van dubbele belasting — artikel 18, 19 en 23, tekst geldend sinds 30 april 2022 — wetten.overheid.nl
- Wetten.overheid.nl — wijzigingshistorie van het verdrag (Trb. 2020, 119 en Trb. 2022, 23) — wetten.overheid.nl
- Podatki.gov.pl — de tarieven en grenzen van de inkomstenbelasting (12% en 32%) — podatki.gov.pl
- Belastingdienst — aanvraag vrijstellingsverklaring loonbelasting (alleen als het verdrag dat toelaat) — belastingdienst.nl
- SVB — betaling van de AOW buiten Nederland (SEPA, euro's, kosten) — svb.nl
- SVB — hoe gaat de opbouw van de AOW (2% per jaar, vrijwillige verzekering) — svb.nl
Verder lezen
- PolenOriëntatie4 min
Ulga na powrót: vier jaar lang tot 85.528 złoty per jaar onbelast, ook voor Nederlanders
De Poolse 'terugkeerkorting' heet zo, maar is niet alleen voor Polen: wie de nationaliteit van een EU-land heeft en de drie kalenderjaren vóór de verhuizing niet in Polen woonde, betaalt vier jaar lang geen Poolse inkomstenbelasting over maximaal 85.528 złoty loon of winst per jaar. Over een pensioen niet: dat valt erbuiten.
Bijgewerkt 26 september 2026
- PolenOriëntatie4 min
Werken in Polen: geen vergunning, een diploma dat vanzelf telt, en ZUS in drie trappen
Als Nederlander werk je in Polen zonder vergunning, en je Nederlandse hbo- of universitaire graad telt er van rechtswege. Wie zelfstandig begint, betaalt het eerste half jaar geen sociale premies, daarna twee jaar een verlaagde, en pas dan het volle bedrag. De gezondheidspremie loopt vanaf dag één.
Bijgewerkt 26 september 2026
- PolenOriëntatie5 min
Zorg in Polen: van het S1 van het CAK naar het NFZ
Polen is verdragsland. Met een Nederlands wettelijk pensioen vraag je bij het CAK een S1-formulier aan, registreert dat bij het NFZ-kantoor van je provincie, en wordt behandeld alsof je daar verzekerd bent. Nederland betaalt, jij betaalt de verdragsbijdrage, en Polen rekent je geen eigen premie. Het formulier in je la is nog geen verzekering.
Bijgewerkt 26 september 2026