AOW, pensioen en belasting in Polen: het verdrag is in 2022 omgedraaid

De meeste Nederlandstalige pagina's over belasting in Polen zijn geschreven onder het verdrag van 2002. Dat verdrag legde je pensioen bij het woonland, en wie ernaar zocht vond een gunstig verhaal: verhuis naar Polen, vraag de vrijstelling loonheffing aan, en betaal het lage Poolse tarief.

Dat verhaal is op 30 april 2022 opgehouden waar te zijn.

Wat het protocol van 2020 deed

Nederland en Polen ondertekenden op 29 oktober 2020 een protocol dat het verdrag wijzigt, en het trad op 30 april 2022 in werking. De kern zit in artikel 18, en dat is nu een bronstaatartikel.

Lid 1: pensioenen en andere soortgelijke beloningen, alsmede lijfrenten, die in een verdragsluitende staat ontstaan en worden betaald aan een inwoner van de andere staat, mogen in de eerstgenoemde staat worden belast.

Lid 2: pensioenen en andere betalingen gedaan onder de bepalingen van de socialezekerheidswetgeving van een verdragsluitende staat aan een inwoner van de andere staat, mogen in de eerstgenoemde staat worden belast.

Mogen in de eerstgenoemde staat. Je bedrijfspensioen ontstaat in Nederland, je AOW is een Nederlandse socialezekerheidsuitkering: Nederland mag over allebei heffen, zonder drempel en zonder voorwaarde.

Wat dat betekent aan de Nederlandse kant

Nederland houdt gewoon loonheffing in. Anders dan bij Spanje, Portugal of Marokko is er geen vrijstelling loonheffing aan te vragen — er is niets om vrij te stellen, want het heffingsrecht ligt bij Nederland.

Wie een pagina leest die zegt dat je die vrijstelling moet aanvragen, leest een pagina van vóór het protocol.

En aan de Poolse kant: verrekening

Polen heft daarnaast als woonland over je wereldinkomen, en vermijdt de dubbele belasting met een verrekening. Artikel 23 lid 5: ontvangt een inwoner van Polen inkomen dat in Nederland mag worden belast, dan staat Polen een aftrek toe ter grootte van de in Nederland betaalde inkomstenbelasting, begrensd tot het deel van de Poolse belasting dat aan dat inkomen is toe te rekenen.

Verrekening is iets anders dan vrijstelling. Je betaalt in totaal het hoogste van de twee tarieven. Ligt de Nederlandse heffing boven wat Polen zou rekenen, dan blijft er in Polen niets over. Ligt hij eronder, dan past Polen het verschil bij.

De Poolse lat: een belastingvrije voet van 30.000 złoty, een tarief van 12% tot 120.000 złoty en 32% over het meerdere. Voor de meeste Nederlandse pensioenen ligt de Nederlandse heffing daarboven, en dan is de Poolse aangifte een formaliteit met nul bij te betalen. Voor lage pensioenen kan het door de Poolse voet en het lage eerste tarief anders uitpakken. Reken het uit op jouw bedragen; neem het niet aan.

Het overheidspensioen volgt je nationaliteit

Voor ABP en elk ander pensioen uit een vroegere dienstbetrekking bij de overheid geldt een eigen regel, artikel 19 lid 2: zo'n pensioen is slechts in de andere staat belastbaar als de ontvanger inwoner én onderdaan van die staat is.

Wie alleen Nederlander is, houdt zijn overheidspensioen bij Nederland. Wie naast de Nederlandse ook de Poolse nationaliteit heeft en in Polen woont, ziet zijn overheidspensioen exclusief naar Polen gaan — tegen de Poolse schijven, zonder Nederlandse heffing. Het is het enige deel van je inkomen waarvoor je paspoort het antwoord bepaalt, en bij deze bestemming is dat geen zeldzaam geval.

Je AOW gaat volledig mee

Los van de belasting: binnen de EU wordt de AOW zonder korting uitbetaald. Meld je verhuizing op tijd bij de SVB, met de datum, je Poolse adres en je bankgegevens. Je verdere opbouw stopt op de dag van uitschrijving; wie vóór de AOW-leeftijd vertrekt, kan die vrijwillig voortzetten.