Zorg in Polen vanuit België: van het S1 van je ziekenfonds naar het NFZ

Ga je met een Belgisch pensioen naar Polen, dan blijf je verzekerd ten laste van België. Polen levert de zorg. Zo werkt het:

• Je ziekenfonds geeft je een S1-formulier, het Europese formulier dat toont dat België je zorg in Polen betaalt.
• Daarmee schrijf je je in bij het NFZ, het Poolse zorgfonds.
• Daarna word je behandeld alsof je in Polen verzekerd bent. Polen rekent je geen eigen zorgpremie.

Binnen de EU is de zorg de post die het minst verrassend uitvalt, mits je de volgorde aanhoudt. De verrassing zit niet in het recht maar in de registratie: het formulier alleen doet niets.

Je Belgische ziekenfondsverzekering stopt bij je vertrek. Laat geen gat vallen tussen je laatste dag bij het ziekenfonds en je Poolse dekking.

Welke route geldt voor jou?

Met een Belgisch pensioen of een Belgische invaliditeitsuitkering. Dan blijf je volgens het RIZIV verzekerd ten laste van België. Zo pak je dat aan:

• Vraag vóór vertrek het S1-formulier aan bij je ziekenfonds.
• Vraag er ook een voor je partner en kinderen die als persoon ten laste meeverhuizen zonder in Polen te werken.
• Registreer het S1 na aankomst bij het NFZ.

Krijg je ook een Pools pensioen, dan word je in Polen verzekerd.

Een S1 is niet gratis voor jou. Op je Belgisch pensioen blijft de ZIV-bijdrage van 3,55 % naar alle waarschijnlijkheid ingehouden. Vraag het na bij de Federale Pensioendienst. Wat het verdrag met je pensioen zelf doet, lees je in pensioen en belasting in Polen.

Je gaat in Polen werken. Wie in Polen werkt, is volgens het RIZIV ook daar verzekerd, via het Poolse stelsel. Als werknemer regelt je werkgever dat. Als zelfstandige meld je je binnen zeven dagen bij de ZUS, de Poolse sociale verzekeringsinstantie; zie werken in Polen. Een S1 komt er dan niet aan te pas.

Geen werk en geen pensioen. Denk aan wie vroeg stopte zonder pensioen, wie van vermogen leeft, of wie op afstand werkt voor een Belgische werkgever zonder detachering (een tijdelijke uitzending waarbij je in België verzekerd blijft). Een S1 krijg je dan niet. Je regelt zelf een particuliere verzekering.

Dat is geen bijzaak. Leef je van eigen middelen of pensioen, dan wil de wojewoda (de vertegenwoordiger van de rijksoverheid in je provincie) bij de registratie van je verblijfsrecht een ziektekostenverzekering zien. Volgens het Poolse ministerie volstaat daarvoor de bevestiging van het NFZ, of je recht op zorg via de Europese regels.

De stap die mensen overslaan: registreren bij het NFZ

Het S1 in je la is geen verzekering. Het NFZ zegt het zelf: om met het S1 behandeld te worden, registreer je het eerst bij het NFZ-kantoor van de provincie waar je woont. Dat kantoor legt het S1 vast en geeft je een bevestiging van je recht op zorg.

Daarna heb je recht op het volledige pakket, inclusief geplande behandelingen en afspraken bij specialisten, op dezelfde voorwaarden als een Poolse verzekerde.

Heb je een PESEL, het Poolse persoonsnummer, dan kan elke zorgverlener je recht elektronisch nakijken. Je toont dan je identiteitsbewijs in plaats van de bevestiging. Daarom komt de adresmelding bij de gemeente in dit traject vóór het NFZ.

De Europese zorgpas is geen vervanging. Met de EHIC, de Europese ziekteverzekeringskaart van je ziekenfonds, krijg je in Polen alleen de zorg die tijdens een tijdelijk verblijf nodig is, en de arts weegt daarbij af hoe lang je blijft. Wie er woont, heeft het S1 en de NFZ-registratie nodig; een wachtlijst voor een geplande operatie begint pas daarna te lopen.

Wat krijg je in het publieke stelsel, en wat betaal je bij?

Je gaat eerst naar een huisarts die een contract met het NFZ heeft. Die verwijst je door naar een specialist of het ziekenhuis. In het ziekenhuis zijn behandelingen, onderzoeken en medicijnen gratis.

Voor medicijnen op recept buiten het ziekenhuis betaal je, afhankelijk van het middel:

• niets;
• 30% of 50% van de vergoedingslimiet;
• een vast bedrag van 3,20 złoty;
• of de volle prijs als het middel niet op de vergoedingslijst staat.

Tandheelkunde is maar beperkt gratis.

Wat neem je mee uit België?

Vraag vóór vertrek je huisarts, tandarts en apotheek om een overzicht van je medische gegevens, en regel voorschriften voor de eerste weken. Een overzicht op papier helpt de nieuwe huisarts op weg.

Waar het NFZ valt in je volgorde, na de adresmelding, staat in je eerste weken in Polen.

In Vertrekklaar is dit fase 1 van 5 van het traject van België naar Polen, stap 1.2: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie. In jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject van België naar Polen.