Verblijf in Polen: twee registraties, twee klokken, één volgorde

Als Nederlander mag je de eerste drie maanden zonder voorwaarden in Polen zijn. Je rijdt het land in en niemand vraagt iets. Dat is precies waarom dit traject onderschat wordt: niemand houdt je tegen, en dus vertelt niemand je wat je moet regelen.

Blijf je langer, dan zijn er twee dingen om te weten:

• Polen heeft twee losse registraties voor je.
• Voor wie niet werkt, ligt de lat voor het eigen inkomen lager dan bijna iedereen denkt: boven de grens van de Poolse bijstand, 1.010 złoty per maand voor een alleenstaande.

Welke twee registraties heeft Polen?

Polen heeft voor wie blijft twee losse registraties, en ze hebben niets met elkaar te maken behalve dat je ze allebei nodig hebt.

	Adresmelding (zameldowanie)	Verblijfsregistratie (rejestracja pobytu)
Waar	de gemeente (urząd gminy)	het bureau van de wojewoda, het provinciebestuur
Termijn	uiterlijk de 30e dag na intrek	uiterlijk de dag na afloop van je eerste 3 maanden
Wat je krijgt	inschrijving op je adres, en het PESEL	een registratiebewijs, 10 jaar geldig
Kosten	gratis	gratis
Persoonlijk verschijnen	aan de balie, of later online	ja, behalve in bijzondere gevallen

Wie de adresmelding doet, heeft een PESEL en denkt dat hij geregistreerd is. Wie de verblijfsregistratie doet, heeft een bewijs van tien jaar en denkt hetzelfde. Allebei hebben ze de helft.

Wie de verblijfsregistratie nalaat, riskeert een boete. Dat zegt het Poolse ministerie van Binnenlandse Zaken er zelf bij.

Waarom komt het adres eerst?

Omdat daar het PESEL vandaan komt, het persoonsnummer waar in Polen alles aan hangt:

• de bank;
• de registratie bij het NFZ, het Poolse zorgfonds;
• de belastingaangifte;
• de school.

De melding zelf, met de handtekening van je verhuurder die de meeste mensen onderschatten, staat uitgelegd in PESEL en adresmelding in Polen.

Wat neem je mee naar de wojewoda?

Voor iedereen:

• het ingevulde aanvraagformulier;
• vier biometrische pasfoto's van hooguit zes maanden oud;
• je paspoort of identiteitskaart.

Ontbreekt er iets, dan krijg je ten minste zeven dagen om het aan te vullen. Doe je dat niet, dan wordt de aanvraag niet behandeld.

Daarnaast hangt het af van je grond van verblijf.

• Werk je in loondienst, dan je arbeidsovereenkomst, een werkgeversverklaring of een schriftelijke toezegging van werk.
• Ben je zelfstandig, dan je inschrijving in het Poolse bedrijvenregister CEIDG (voor eenmanszaken) of het KRS (het handelsregister voor vennootschappen), of een ander bewijs van je bedrijf.
• Studeer je, dan de verklaring van de onderwijsinstelling, plus een zorgverzekering en een verklaring dat je genoeg middelen hebt.
• Leef je van eigen middelen of pensioen, dan twee dingen: een zorgverzekering die alle kosten dekt, en het bewijs dat je jezelf en je gezin kunt onderhouden zonder bijstand.

Voor gepensioneerden is die zorgverzekering meestal de S1 van het CAK. Het ministerie noemt als bewijs uitdrukkelijk de bevestiging van het NFZ, of het recht op zorg via de Europese coördinatieregels. Hoe je de S1 bij het NFZ registreert, staat in zorg in Polen.