Zorg in Costa Rica: je eigen polis, en de Caja erbij
Geen CAK-route, dus een eigen polis is wat je vanaf de eerste dag draagt. Maar anders dan in Panama of Mexico komt er iets bij: zodra je resident bent, eist de migratiewet een ononderbroken aansluiting bij de Caja, het staatsstelsel, tegen een percentage van een referentie-inkomen van minstens het bedrag van je kaart. Twee premies naast elkaar, en een volgorde die een gat voorkomt.
Vertrek je uit België? Lees de Belgische versie van dit artikel
5 min lezen
Geschreven en nagelopen door Auke, op , aan de hand van de bronnen onderaan. Klopt er iets niet meer? Meld het hieronder, ik pas het aan.
In Costa Rica regel je je zorg met een eigen polis, en zodra je resident bent, betaal je daarnaast verplicht mee aan de Caja, het staatsstelsel.
Costa Rica heeft van alle bestemmingen in de Amerika's het stelsel waar buitenlanders het meest lovend over schrijven. Als resident betaal je er verplicht aan mee. Die twee dingen horen bij elkaar. Samen bepalen ze wat je aan je eigen polis hebt.
| De Caja | Je eigen polis | |
|---|---|---|
| Verplicht? | ja, vanaf de toekenning en ononderbroken tot de verlenging | nee, maar zonder polis is de wachttijd op de DGME onverzekerd |
| Vanaf wanneer | zodra de resolutie van goedkeuring is betekend, nog vóór de kaart | vóór je Nederlandse verzekering stopt |
| Wat het kost | een percentage van een referentie-inkomen van minstens 1.000 dollar (pensionado) of 2.500 dollar (rentista) per maand | premie per verzekeraar, oplopend met leeftijd |
| Wat je krijgt | EBAIS, klinieken en staatsziekenhuizen, zonder eigen risico, met wachtlijsten | privéklinieken, tempo, en dekking voor bezoeken aan Nederland |
Geen CAK
Costa Rica staat niet op de lijst van verdragslanden van de buitenlandregeling. Er is geen CAK-formulier, geen verdragsbijdrage en geen recht op zorg voor rekening van Nederland. Je Nederlandse basisverzekering eindigt op de dag van uitschrijving, en wat daarna geldt is de polis die jij hebt afgesloten.
Dat is de reden dat de zorg bij Costa Rica in fase 3 van het traject staat, vóór het uitschrijven. De acceptatievraag bij een verzekeraar moet vóór de leeftijdsgrens zijn gesteld. En de polis moet lopen op de dag dat de Nederlandse stopt.
De Caja: geen keuze maar een voorwaarde
Artikel 80 van de migratiewet zegt het zonder omwegen: een tijdelijke resident moet vanaf de toekenning van de residentie ononderbroken bij de Caja Costarricense de Seguro Social verzekerd zijn, en toont dat bij elke verlenging van de kaart. Wie de aansluiting laat verlopen, krijgt geen verlenging.
Je schrijft je in bij de sucursal in je woonplaats, het plaatselijke kantoor van de Caja. Je wordt vrijwillig verzekerde op een referentie-inkomen: het inkomen waarover je premie wordt berekend. Dat kan al met de resolutie van goedkeuring (het besluit van de DGME, de immigratiedienst) en je paspoort, nog vóór je de kaart hebt. Zo staat het in de lineamientos, de uitvoeringsregels van de Caja. En artikel 32 van het reglement verlangt de aanvraag "zodra de resolutie is betekend", dus zodra het besluit je officieel is bezorgd.
De lineamientos van de Caja zeggen wat de ondergrens is:
- voor een pensionado het equivalent in colones van 1.000 dollar per maand;
- voor een rentista 2.500 dollar.
Dat zijn precies de bedragen van je kaart. Over dat inkomen betaal je maandelijks een percentage voor de zorg en voor het pensioenfonds. Dat gaat volgens de schaal voor vrijwillig verzekerden, die met het inkomen oploopt en elk jaar wordt bijgesteld. Reken grofweg met tien procent van het referentie-inkomen per maand, en laat de sucursal het precieze bedrag uitrekenen.
De partner staat als gezinslid mee verzekerd op jouw aansluiting; kinderen ook. Wie in Costa Rica gaat werken, komt via de werkgever of als zelfstandige in het stelsel, met een ander percentage.
Wat de Caja is
Het publieke stelsel is landelijk en gelaagd:
- de EBAIS, de wijkkliniek voor huisartsenzorg;
- daarboven de regionale klinieken;
- en de staatsziekenhuizen in San José en de provinciehoofdsteden.
Geen eigen risico, geen eigen bijdrage aan de balie, medicijnen op recept inbegrepen. Het is het stelsel dat Costa Rica zijn levensverwachting geeft.
Wat het niet is, is snel. Voor een specialist of een geplande ingreep zijn de wachtlijsten lang. Daarom houdt vrijwel elke Nederlander daarnaast zijn eigen polis: de Caja als vangnet en voor het chronische, de eigen polis voor tempo en voor de privéklinieken.
De eigen polis
De privéziekenhuizen in de Centrale Vallei halen internationaal niveau: CIMA in Escazú, Clínica Bíblica in San José en Hospital Metropolitano. De artsen zijn er vaak in de Verenigde Staten opgeleid en spreken Engels. De ziekenhuizen werken met Costa Ricaanse en internationale verzekeraars, en zonder polis tegen Amerikaanse tarieven.
Een Costa Ricaanse polis sluit je af bij de staatsverzekeraar INS of een private verzekeraar. Hij is naar Nederlandse maatstaven betaalbaar, maar hanteert instapgrenzen die met de leeftijd oplopen. En hij sluit bestaande aandoeningen de eerste jaren uit.
Een internationale polis is ruimer in leeftijd en dekking, ook voor de bezoeken aan Nederland, en navenant duurder. Voor wie boven de zeventig vertrekt, is dat meestal de enige particuliere deur.
De volgorde
- Stel de acceptatievraag schriftelijk, drie maanden vóór vertrek, bij een Costa Ricaanse en een internationale verzekeraar.
- Zeg je Nederlandse polis pas op als de acceptatie rond is, en laat de einddatum samenvallen met de uitschrijving.
- Leef in de wachtmaanden op de DGME op die eigen polis. De Caja komt pas met de goedkeuring.
- Ga in de week dat de resolutie is betekend naar de sucursal van de Caja, met de resolutie en je paspoort, en houd de bewijzen van betaling voor de verlenging.
- Zoek in dezelfde week een huisarts bij de EBAIS én een arts in de privékliniek, vóór je er een nodig hebt.
Twee premies naast elkaar is de prijs van dit stelsel. Een gat tussen twee stelsels is de duurste fout, en bij Costa Rica is het gat dubbel: de wachtmaanden zonder Caja, en de leeftijdsgrens van de eigen polis die je niet kunt terugdraaien.
In Vertrekklaar is dit fase 1 van 5 van het traject, stap 1.2: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject naar Costa Rica of ga meteen naar stap 1.2 in het open stappenplan.
Waar dit op rust
De feiten in dit artikel komen van deze officiële pagina's. Regels veranderen. Bij twijfel geldt de bron, niet dit artikel.
- NederlandWereldwijd — de verdragslandenlijst, Costa Rica staat er niet op — nederlandwereldwijd.nl
- Ley 8764, titel VI — artikel 80, de Caja-aansluiting als voorwaarde voor de residentie — dhr.go.cr
- CCSS — de lineamientos voor vrijwillige verzekering, zelfstandigen en migranten, met het referentie-inkomen van pensionados en rentistas en het document waarmee je je aansluit — pgrweb.go.cr
- Reglamento de Extranjería (decreet 37112-G), artikel 32 — de aansluiting bij de Caja zodra de resolutie is betekend — pgrweb.go.cr
Verder lezen
- AlbaniëAankomst in Albanië4 min
Zorg in Albanië: geen CAK, het Albanese zorgfonds FSDKSH, een polis voor je registratie, en 112
Albanië is geen verdragsland voor de zorg: na je emigratie stopt je Nederlandse basisverzekering en is er geen CAK-regeling. Werk je in Albanië, dan ben je verplicht verzekerd bij de FSDKSH, het Albanese zorgfonds, voor 1,7 procent van je loon. Wie niet werkt, kan zich vrijwillig aansluiten voor 3.400 lek per maand, met zes maanden wachttijd. Voor je registratie op eigen middelen heb je een zorgpolis in Albanië nodig. Buiten Tirana is de zorg beperkt.
Bijgewerkt 26 oktober 2026
- AndorraAankomst in Andorra5 min
Zorg in Andorra: geen CAK, de CASS voor wie werkt, een eigen polis voor wie niet werkt, en één ziekenhuis
Andorra is geen verdragsland voor de zorg: na je emigratie is er geen CAK-regeling. Werk je in Andorra, dan ben je verplicht verzekerd bij de CASS, voor 6,5 procent van je loon; als zelfstandige betaal je 22 procent over een basis die je kiest. De CASS vergoedt via je vaste huisarts 75 procent van een consult en 90 procent van een opname. Wie op passief verblijf of als nomade komt, betaalt niet aan de CASS en heeft een privépolis nodig.
Bijgewerkt 26 oktober 2026
- BelizeOriëntatie3 min
Zorg in Belize: geen CAK, een NHI die alleen eerstelijnszorg inkoopt, en je eigen polis
Belize is geen verdragsland voor de zorg: met emigratie stopt je Nederlandse basisverzekering en een CAK-regeling is er niet. De National Health Insurance van Belize koopt eerstelijnszorg in bij aangesloten klinieken, voor $ 2 per consult, maar alleen voor wie een geldige Social Security-kaart heeft. Een QRP-deelnemer of bezoeker heeft die niet, en regelt dus zelf een polis.
Bijgewerkt 19 oktober 2026