Bank en betalen in Costa Rica: wat de bank móét vragen, de IBAN van 22 tekens en SINPE Móvil

Ja, je kunt in Costa Rica een rekening openen, en volgens de regels van de toezichthouder ook al vóór je de verblijfskaart hebt: de lineamientos bij acuerdo SUGEF 13-19 noemen het paspoort als geldig identiteitsbewijs "voor niet-ingezeten vreemdelingen", en het document van de DGME voor wie resident is. Wat het kost, bepaalt de bank. De valkuil is het verschil tussen wat de regels eisen en wat een bank uit eigen beleid vraagt: het eerste is een vaste lijst, het tweede verschilt per huis, en beide zijn legitiem. Wie de vaste lijst kent, weet wat hij moet meenemen — en weet wanneer een weigering beleid is en geen wet.

Welk identiteitsbewijs geldt?

De lineamientos noemen voor een natuurlijke persoon vier geldige documenten, en ze moeten alle vier geldig zijn op de dag van gebruik:

Wie	Document
Costa Ricaan	de cédula van het Registro Civil
Buitenlander met verblijfsvergunning of bijzondere categorie	het identiteitsdocument van de DGME, de DIMEX
Lid van een diplomatieke of consulaire missie	het document van het ministerie van Buitenlandse Zaken
Niet-ingezeten buitenlander	het paspoort

In de wachtmaanden op de DGME val je in de laatste rij. Dat een bank in de praktijk vaak op de DIMEX wacht, is dus beleid en geen regel; vraag door, en vraag het bij meer dan één bank. Zodra je de kaart hebt, verandert je categorie en wil de bank het dossier bijwerken — artikel 13 van het reglement verplicht haar je gegevens gedurende de hele relatie bij te houden.

Wat moet de bank van me weten?

Artikel 7 van het reglement verplicht elke onder toezicht staande instelling om al haar klanten te identificeren; artikel 9 om vanaf het begin van de relatie een politiek Conozca a su cliente toe te passen, naar het risico van de klant; artikel 10 om de voorgeschreven informatie te verzamelen en te verifiëren — én "de informatie die ze volgens haar eigen beleid nodig acht". Daar zit de ruimte waar banken van elkaar verschillen.

Wat vaststaat, staat in de lineamientos: naast je naam, identificatie, nationaliteit, geboortedatum en -plaats en woonadres wil de bank je land van verblijf, je beroep en bezigheden, de naam van je werkgever of de aard van je eigen activiteiten, het doel van de relatie, het verwachte maandbedrag, en een beschrijving van de herkomst van je geld met bewijsstukken. Neem die stukken mee — een pensioenoverzicht, de verkoopakte van je Nederlandse huis, een jaaropgave — in plaats van ze na te sturen. Het formulier heet Conozca a su cliente en je tekent het bij de start; een niet-ingezetene levert bovendien vaak een kopie van elke paspoortpagina.

Hoe betaal ik?

Met een IBAN. Costa Rica gebruikt voor elke rekening één nummer van 22 alfanumerieke tekens volgens de ISO-norm 13616 — het nummer dat je op je bankkaart, in de app en bij elke overboeking gebruikt, ook vanuit Nederland.

Met SINPE Móvil. De centrale bank beschrijft het als het systeem voor kleine betalingen waarmee klanten van het financiële stelsel geld overmaken "naar rekeningen gekoppeld aan mobiele telefoonnummers", vanuit elk kanaal van de bank: sms, app, internetbankieren of een geldautomaat. Voorwaarde: een rekening in colones bij een aangesloten instelling, en de koppeling regel je bij je eigen bank. In de praktijk is het hoe je de tuinman, de markt en het restaurant betaalt; een telefoonnummer is het rekeningnummer.

Met de kaart. Pinnen en betalen met een Nederlandse kaart werkt, tegen de kosten van je Nederlandse bank; in de wachtmaanden is dat je brug.

Zet je pensioen pas over als de rekening werkt. Een rekening die nog in de identificatiefase zit, kan een binnenkomende overboeking uit Nederland vasthouden tot de herkomst is aangetoond. Laat eerst een klein bedrag overkomen, kijk wat de bank aan koers en kosten rekent, en verleg dan pas de maandelijkse betaling. Je Nederlandse rekening houd je aan: daar komen de aangifte en de teruggaven op binnen.

Dollars of colones?

Costa Rica rekent in twee munten naast elkaar: huren en vastgoed vaak in dollars, boodschappen, loon en de Caja in colones. SINPE Móvil hangt aan een colonesrekening, en een huur in dollars mag je volgens de huurwet in colones betalen tegen de verkoopkoers van de centrale bank. Wie beide munten aanhoudt, vraagt zijn bank naar twee rekeningen onder één dossier — de identificatie hoef je dan maar één keer te doen.

Wat hier niet staat: welke bank de beste is, en de tarieven. Die verschillen per instelling en per jaar; vraag ze schriftelijk, en lees dan dit lijstje nog eens. De volgorde met de rest van de aankomst staat in het artikel over DIMEX en registratie.

In Vertrekklaar is dit fase 5 van 5 van het traject, stap 5.4: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject naar Costa Rica of ga meteen naar stap 5.4 in het open stappenplan.