Huren in Panama: de borg gaat naar het ministerie, en het contract wordt geregistreerd

Kun je in Panama huren zonder verblijfsvergunning? Ja: voor de registratie van een huurcontract volstaat een kopie van je geldige paspoort, en de borg is één maand huur. De vondst bij de bron is waar die borg heen gaat. Niet naar de verhuurder, maar in bewaring bij het Ministerio de Vivienda y Ordenamiento Territorial, MIVIOT, dat het contract ook registreert; bij vertrek vraag je het geld daar terug, met een aanvraag die beide partijen ondertekenen. De valkuil is een verhuurder die de borg liever zelf houdt en het contract niet registreert: dan sta je bij een geschil zonder het loket dat de wet voor je heeft ingericht.

Wat regelt Wet 93 van 1973?

Wet 93 van 4 oktober 1973 is de Panamese huurwet, en MIVIOT voert haar uit via de Dirección General de Arrendamientos. Voor woonhuur bestaan twee contracttypen: type A voor een huur tot B/. 150 per maand en type B voor een huur daarboven. Voor een Nederlandse emigrant is dat vrijwel altijd type B. Het contract wordt op een voorgeschreven formulier gezet, getypt of in leesbare hand, zonder doorhalingen of correctievloeistof, en heeft een looptijd van minstens zes maanden.

Onderdeel	Wat de bron zegt
Contracttype	B bij een huur boven B/. 150 per maand
Minimumduur	zes maanden
Borg	één maand huur; bij een oplopende huur de laatste jaarhuur als maat
Waar de borg heen gaat	in bewaring bij MIVIOT, contant tot B/. 100, daarboven per gecertificeerde cheque op naam van het ministerie
Zegels	berekend over de looptijd in maanden maal de maandhuur
Identiteit huurder	kopie van een geldig paspoort voor buitenlanders
Eigendom verhuurder	actuele akte of certificaat van het Registro Público
Certificering van het contract	B/. 4 aan zegels op de aanvraag

Wat levert de verhuurder aan?

De verhuurder toont dat hij mag verhuren: een actuele eigendomsakte of een certificaat van het Registro Público waaruit blijkt wie eigenaar is van de finca, en als hij niet zelf de eigenaar is, een notariële volmacht. Staat er een hypotheek op de woning, dan hoort er een brief van de bank bij; is de woning van het Banco Hipotecario en nog niet afbetaald, dan diens toestemming met het finca-nummer. Is de woning eerder verhuurd, dan volstaat een kopie van het vorige contract als het om dezelfde woning en dezelfde eigenaar gaat. Een makelaar die het contract komt registreren, laat zijn licentie zien.

Vraag naar die stukken vóór je tekent. Het finca-nummer op de akte is dezelfde toets als bij een koop: geen finca-nummer, geen eigenaar. Hoe dat zit, staat in wonen, huren en kopen in Panama.

Hoe krijg je de borg terug?

Bij het einde van de huur zijn er drie routes, en alle drie lopen ze via MIVIOT, afdeling Recaudación. Zijn huurder en verhuurder het eens dat de borg volledig aan de huurder toekomt, dan volgt de gewone teruggave. Zijn ze het eens dat een deel naar de verhuurder gaat, voor onbetaalde dagen of schade, dan dienen ze samen een aanvraag in met het originele stortingsbewijs, een kopie van het contract, kopieën van beide identiteitsbewijzen en een door beiden ondertekende toelichting met de verdeling. Claimt de verhuurder de borg wegens schade, dan moet de huurder daarvoor tekenen; weigert die, dan rest de verhuurder een formele vordering bij de Dirección General de Arrendamientos.

Laat de oplevering vastleggen. MIVIOT biedt een inspectie van een leeg opgeleverd appartement aan, op verzoek van huurder of verhuurder, met een kopie van het contract als bijlage. Wie die inspectie bij intrek en bij vertrek laat doen, heeft bij een schadeclaim een ambtelijk verslag in plaats van een welles-nietes.

Wat zet je op eigen naam?

De kortingen op water, stroom en telefoon die de wet aan pensionado's geeft, gelden alleen voor rekeningen op eigen naam. Spreek dus bij het tekenen af dat de aansluitingen worden overgezet, en leg vast wie de servicekosten van het gebouw betaalt; de huurwet regelt de borg en de registratie, niet de verdeling van die kosten.

Wie het contract later ergens moet bewijzen, bij een bank, de DGI of de migratiedienst, vraagt bij MIVIOT een certificering aan: een schriftelijk verzoek met het contractnummer, de namen en nummers van beide partijen, het adres en het finca-nummer, met B/. 4 aan zegels. Dat is ook de reden om het contract te registreren en niet alleen te tekenen. Het hele traject, van het eerste tijdelijke onderdak tot de keuze van een regio, staat in het stappenplan voor Panama.

In Vertrekklaar is dit fase 5 van 5 van het traject: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject naar Panama of kijk eerst in het open stappenplan.