De verblijfsroutes naar Brazilië: 2.000 dollar pensioen, 1.500 dollar op afstand, of een werkgever die het dossier draagt

Ja, als Nederlander mag je blijven, maar niet op het stempel waarmee je binnenkomt. Het consulaat-generaal in Amsterdam zegt het zonder omwegen: EU-burgers reizen zonder visum in voor hooguit 90 dagen binnen een periode van 180 dagen, en die 90 dagen zijn niet verlengbaar. Wie langer blijft, heeft een autorização de residência nodig, en de migratiewet van 2017 (Lei 13.445) en haar uitvoeringsbesluit (Decreto 9.199) kennen daar vaste deuren voor. De leges zijn overzichtelijk: 168,13 real voor de aanvraag en 204,77 real voor de verblijfskaart. De valkuil is de volgorde: bij werk en bij een investering begint het dossier in Brazilië, en pas daarna geeft het consulaat het visum.

Route	Wat je aantoont	Eerste verblijf	Regel
Gepensioneerde (VITEM XIV)	een maandelijkse overmaking van minstens 2.000 dollar naar Brazilië	hooguit twee jaar; het visum zelf is een jaar geldig	RN 40/2019
Digitale nomade (VITEM XIV)	1.500 dollar per maand van een buitenlandse opdrachtgever, of 18.000 dollar saldo	één jaar, eenmaal te verlengen	RN 45/2021
Investeerder (VITEM IX)	500.000 real in een Braziliaans bedrijf; 150.000 bij technologie	aanvraag eerst in Brazilië	RN 13/2017
Vastgoedinvesteerder	700.000 real in het noorden of noordoosten, 1.000.000 elders	aanvraag eerst in Brazilië	RN 36/2018
Werk (VITEM V)	een werkgever die het dossier in Brazilië indient	per contract	Lei 13.445, artikel 14
Gezinshereniging (VITEM XI)	partner, kind of ouder van een Braziliaan of van een resident	gekoppeld aan de hoofdpersoon	Lei 13.445, artikel 14

Welke route past bij een Nederlander?

Met pensioen. De Resolução Normativa 40/2019 van de nationale immigratieraad geeft het visum aan wie "de maandelijkse overmaking naar Brazilië van een bedrag in vreemde valuta van minstens 2.000 dollar" aantoont. AOW en bedrijfspensioen tellen samen, en de resolutie laat "andere regelmatige inkomsten" toe om het bedrag aan te vullen. Het consulaat in Amsterdam wil daarbij een brief van je bank dat zij dat bedrag maandelijks naar een Braziliaanse rekening kan overmaken. Het eerste verblijf is hooguit twee jaar; of er een bedrag per gezinslid bij komt, staat niet in de resolutie.

Op afstand werkend. De digitale nomade van RN 45/2021 heeft geen Braziliaanse werkgever, wel een buitenlandse: een contract of een opdrachtrelatie, een eigen verklaring dat het werk op afstand kan, en 1.500 dollar per maand of 18.000 dollar op de bank. Een jaar, eenmaal met een jaar te verlengen; wie voor een Braziliaans bedrijf gaat werken, valt hier niet onder.

Met een werkgever. Het werkvisum begint niet bij het consulaat. De werkgever vraagt in Brazilië bij het ministerie van Justitie een autorização de residência prévia aan, voor 168,13 real en met een doorlooptijd van dertig dagen bij een compleet dossier; pas na die goedkeuring zet het consulaat het visum in je paspoort.

Met een investering. Hetzelfde patroon: de 500.000 real in een Braziliaanse onderneming, of de 700.000 tot 1.000.000 real in vastgoed, worden eerst in Brazilië beoordeeld. Een huis kopen geeft op zichzelf geen verblijfsrecht, zegt artikel 123 van het decreet — zie huis kopen in Brazilië.

Indienen in Amsterdam of in Brazilië?

Allebei kan. Het consulaat-generaal in Amsterdam neemt de aanvraag digitaal in via het e-consular-systeem, en pas na goedkeuring van het dossier krijg je een afspraak. Artikel 123 van het decreet laat de aanvraag ook in Brazilië toe, "ongeacht de migratiestatus", en artikel 124 laat een bezoek omzetten in een verblijfsvergunning. Wie als toerist landt, kan dus binnen de 90 dagen bij de Polícia Federal indienen.

De Nederlandse stukken zijn bij elke route dezelfde drie: een Verklaring Omtrent het Gedrag, volgens het consulaat hooguit drie maanden oud en met apostille; je geboorteakte met apostille, omdat de Polícia Federal bij de registratie de namen van beide ouders wil zien; en een zorgverzekering die in Brazilië geldt — zie zorg in Brazilië. Brazilië is sinds 2016 bij het apostilleverdrag, dus de apostille van de Nederlandse rechtbank volstaat; de vertaling naar het Portugees laat je in Brazilië maken door een tradutor público.

De 90 dagen van het bezoek en de 90 dagen van de registratie zijn twee klokken. Wie met een visum aankomt, moet zich volgens artikel 64 van het decreet binnen 90 dagen na binnenkomst bij de Polícia Federal laten registreren, op straffe van een boete. Wie zonder visum binnenkomt en in Brazilië wil indienen, moet dat vóór de 90 dagen bezoek om zijn. Plan de aanvraag in de eerste weken, niet in de laatste.

Wat kost het, en hoe lang duurt het?

Het visum betaal je bij het consulaat, met pinpas. In Brazilië komen de leges van de Polícia Federal: 168,13 real voor de beoordeling van een verblijfsaanvraag en 204,77 real voor de CRNM, de verblijfskaart. De kaart volgt gemiddeld dertig werkdagen na de afspraak. Hoe de registratie en het fiscale nummer in elkaar grijpen, staat in het artikel over CRNM en CPF.

Moet ik Portugees spreken?

Niet voor het verblijf. De taaleis staat alleen in artikel 65 van de wet, bij de naturalisatie: na vier jaar verblijf, en "zich kunnen uitdrukken in de Portugese taal". Voor de kaart telt het inkomen, niet de taal — maar het loket en de bank spreken Portugees, en dat merk je in de eerste weken eerder dan de wet.

In Vertrekklaar is dit fase 1 van 5 van het traject, stap 1.1: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject naar Brazilië of ga meteen naar stap 1.1 in het open stappenplan.