Amerikaans belastingplichtig vanuit België: twee meldplichten, en het kind dat er geboren wordt

Zodra je in de Verenigde Staten woont, belast Amerika je wereldwijde inkomen. Dat geldt ook voor je Belgische spaarrente en de winst van je vennootschap. Daarbovenop komen twee meldplichten die náást elkaar bestaan:

• de FBAR, de melding van je buitenlandse rekeningen, vanaf 10.000 dollar;
• Form 8938, de opgave van buitenlandse bezittingen bij je aangifte, vanaf 50.000 dollar.

En wie er een kind krijgt, geeft dat kind een Amerikaans paspoort én een aangifteplicht die een leven lang meegaat.

Wanneer ben je in Amerika belastingplichtig?

De IRS, de Amerikaanse belastingdienst, rekent je tot de resident aliens (fiscaal inwoners zonder Amerikaanse nationaliteit) zodra je een green card hebt of de substantial presence test haalt. Die test telt je dagen in de VS:

• minstens 31 dagen in het lopende jaar;
• én 183 dagen over drie jaar.

Bij die drie jaar tellen de dagen van het lopende jaar volledig, die van het jaar ervoor voor een derde en die van het jaar daarvoor voor een zesde. Vanaf dat moment doe je aangifte over je inkomen uit alle bronnen, waar ter wereld ook.

Dubbel betalen hoeft meestal niet. Het belastingverdrag tussen België en de VS en de foreign tax credit (een verrekening van belasting die je al in het buitenland betaalde) voorkomen dat. Hoe het verdrag je pensioen en je Belgische inkomen verdeelt, staat in Pensioen, zorg en belasting in Amerika. Maar aangifte doen moet wél. "Ik betaal in België toch al belasting" zegt niets over je Amerikaanse aangifteplicht.

Welke twee meldplichten bestaan naast elkaar?

De FBAR. Komen al je buitenlandse rekeningen samen op enig moment in het jaar boven de 10.000 dollar, dan meld je ze allemaal. Let op het woord samen: je zichtrekening, spaarrekening en effectenrekening bij een Belgische bank tellen op. De FBAR gaat niet naar de IRS maar naar FinCEN (formulier 114), de Amerikaanse dienst tegen financiële criminaliteit. Hij hoort niet bij je aangifte en moet elektronisch. Hij is verschuldigd op 15 april, met automatisch uitstel tot 15 oktober.

Form 8938. Dit formulier gaat wél mee met je aangifte, naar de IRS. Woon je ín de VS, dan begint de plicht bij 50.000 dollar aan buitenlandse financiële bezittingen op 31 december (of 75.000 op enig moment in het jaar). Voor gehuwden die samen aangifte doen, geldt het dubbele. Buiten de VS liggen de drempels vier keer zo hoog.

Plicht of grens	Bedrag of termijn
FBAR (FinCEN 114), alle rekeningen samen	boven 10.000 dollar op enig moment in het jaar
FBAR verschuldigd	15 april, automatisch uitstel tot 15 oktober
Form 8938, wonend in de VS, alleenstaand	boven 50.000 dollar op 31 december of 75.000 in het jaar
Form 8938, wonend in de VS, gehuwd samen	boven 100.000 dollar op 31 december of 150.000 in het jaar
Form 8938, wonend buiten de VS, alleenstaand	boven 200.000 dollar op 31 december of 300.000 in het jaar
Form 8938, wonend buiten de VS, gehuwd samen	boven 400.000 dollar op 31 december of 600.000 in het jaar
Boete FBAR vergeten	tot 10.000 dollar; bij opzet 100.000 dollar of de helft van het saldo
Afstand doen van het staatsburgerschap	450 dollar (sinds 13 april 2026; daarvoor 2.350)
Exit tax: covered expatriate	vermogen vanaf 2 miljoen dollar of gemiddelde belasting boven 206.000 dollar per jaar (2025)

Ze vervangen elkaar niet: wie boven beide drempels zit, doet beide. De IRS zet ze zelf naast elkaar.

Je Belgische bank weet het overigens ook. België en de VS hebben een FATCA-overeenkomst, in werking sinds 23 december 2016. FATCA is de Amerikaanse wet die buitenlandse banken verplicht hun Amerikaanse klanten door te geven. Als Amerikaans belastingplichtige ben je voor je Belgische bank een US person. Vraag vóór vertrek of je bank je rekening aanhoudt.

Is een kind dat daar geboren wordt Amerikaan?

Ja. Wordt jullie kind in de Verenigde Staten geboren, dan is het Amerikaans staatsburger, ongeacht jullie nationaliteit en ongeacht welk visum jullie hebben. Dat volgt uit het veertiende amendement en uit 8 U.S. Code §1401: "a person born in the United States, and subject to the jurisdiction thereof".

Amerika belast zijn burgers op nationaliteit, niet op woonplaats. Dat kind doet dus zijn leven lang Amerikaanse aangifte over zijn wereldwijde inkomen, ook als het op zijn tweede terugkeert naar België. Het belastingverdrag verandert daar weinig aan: artikel 1 laat de VS hun eigen burgers gewoon belasten.

Executive Order 14160 van 20 januari 2025 wilde het geboorterecht ontzeggen aan kinderen van ouders zonder verblijfsrecht of met tijdelijk verblijf. Het Hooggerechtshof oordeelde op 30 juni 2026 in Trump v. Barbara dat zulke kinderen burger bij geboorte zijn. Executive Order 14418 van 6 augustus 2026 zondert alleen kinderen van buitenlandse diplomaten en overheidsfunctionarissen, van leden van terreurorganisaties en van geboortetoerisme uit.

En de Belgische nationaliteit? Ben jij als Belgische ouder in België geboren, dan schrijf je je kind per post in bij het consulaat, met het inschrijvingsformulier en de originele geboorteakte. Die akte heeft een apostille en een beëdigde vertaling nodig in het Nederlands, Frans of Duits. Ben je zelf Belg maar niet in België geboren, dan is je kind dat in het buitenland geboren wordt niet automatisch Belg. Om het de Belgische nationaliteit te geven, onderteken je vóór zijn vijfde verjaardag een verklaring.

Kun je afstand doen van het staatsburgerschap?

Ja, bij een Amerikaans consulaat. De vergoeding daarvoor stond sinds 2015 op 2.350 dollar en is sinds 13 april 2026 verlaagd naar 450 dollar.

De fiscale kant is nu de drempel. Je geldt als covered expatriate als één van deze drie dingen op je van toepassing is:

• je hebt op de dag van afstand een vermogen van 2 miljoen dollar of meer;
• je betaalde over de vijf jaar ervoor gemiddeld meer dan 206.000 dollar belasting per jaar;
• je kunt niet op Form 8854 verklaren dat je die vijf jaar aan al je Amerikaanse belastingplichten voldeed.

Een covered expatriate krijgt de exit tax: een afrekening alsof je al je bezit op de dag vóór je afstand hebt verkocht, met een vrijstelling van 890.000 dollar (2025).

Wat doe je hiermee vóór vertrek?

• Tel je Belgische rekeningen bij elkaar op. Boven de tienduizend dollar is de FBAR jaarlijks werk.
• Reken de gezinsplanning mee. Verwachten jullie na een paar jaar terug te komen, dan is de plaats van bevalling een keuze met gevolgen die decennia meegaan.
• Zoek een fiscalist die beide landen kent, vóór je gaat. Vertrekklaar geeft geen fiscaal advies en beoordeelt je aangifte niet.

In Vertrekklaar is dit fase 5 van 5 van het traject van België naar Amerika: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie. In jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject van België naar Amerika.