Pensioen en belasting in Costa Rica vanuit België: zonder verdrag blijft België heffen, en Costa Rica niet

Woon je in Costa Rica, dan blijft België je Belgisch pensioen belasten. Costa Rica zelf heft er niets over. Een belastingverdrag tussen België en Costa Rica hebben we niet gevonden, en zonder verdrag past elk land gewoon zijn eigen wet toe.

Drie dingen om vooraf te weten:

• "Costa Rica belast buitenlands inkomen niet": dat klopt, maar het is maar de halve waarheid. Voor een Belg betekent het niet "belastingvrij", maar "Belgisch belast".
• Zonder verdrag is er niets om een vrijstelling voor aan te vragen. De bedrijfsvoorheffing op je pensioen blijft, en je geeft je Belgisch inkomen elk jaar aan in de belasting van niet-inwoners.
• België en Costa Rica hebben ook geen verdrag over sociale zekerheid. Je pensioen gaat mee, maar er wordt niets samengeteld, en de ZIV- en solidariteitsbijdrage blijven lopen.

Een misverstand om meteen op te ruimen. In Nederlandstalige expatgroepen lees je over de "gehuwdennorm" en de heffingskortingen die je in Costa Rica verliest. Dat gaat over de Nederlandse AOW en de Nederlandse belasting. Voor een Belg speelt dat niet.

Inkomen of regel	België	Costa Rica
Belgisch wettelijk pensioen	belast in de belasting van niet-inwoners; bedrijfsvoorheffing blijft	niet belast: geen Costa Ricaanse bron
Groepsverzekering, pensioenfonds	belast in België	niet belast
Ambtenarenpensioen	belast in België	niet belast
Huur van een woning in België	belast in België	niet belast
Rente en dividend uit België	gewone roerende voorheffing, geen verlaagd tarief	niet belast
Loon of huur in Costa Rica	volgens je persoonlijke situatie, vraag het een fiscalist	belast als inkomen uit Costa Ricaanse bron
ZIV-bijdrage	3,55 %, geen vrijstelling in Costa Rica	—
Solidariteitsbijdrage	blijft; vrijstelling alleen in de EER, het VK of Zwitserland	—
Caja-premie	—	verplicht, over een referentie-inkomen van minstens het bedrag van je kaart

Er is geen verdrag

Een dubbelbelastingverdrag tussen België en Costa Rica hebben we niet gevonden. De verdragenlijst van de FOD Financiën konden we niet zelf openen. In een kopie van die lijst per land staat Costa Rica niet, en ook zoekopdrachten leverden geen verdrag op. Ga je naar Costa Rica, laat dit dan bevestigen door een fiscalist.

Zonder verdrag geldt het Belgische recht. Wat dat in de praktijk betekent:

• Je Belgisch wettelijk pensioen, je groepsverzekering en een ambtenarenpensioen blijven in België belastbaar, in de belasting van niet-inwoners. Je geeft ze elk jaar aan.
• De bedrijfsvoorheffing, de belasting die de Pensioendienst meteen van je pensioen afhoudt, kan volgens de Federale Pensioendienst alleen in bepaalde landen vervallen, via een belastingverdrag. Reken erop dat ze blijft.
• Huur van een woning in België blijft in België belast.
• Rente en dividend van Belgische rekeningen en aandelen: de bank houdt de gewone roerende voorheffing in. Zonder verdrag is er geen lager tarief om het verschil terug te vragen.

Welke belastingvoordelen je als niet-inwoner in België nog krijgt, hangt af van je hele inkomen. Dat hebben we niet uitgezocht. Laat het uitrekenen door een fiscalist die beide landen kent, en dan vóór je verhuist, niet erna.

Wat Costa Rica doet: niets, en toch iets

Costa Rica heeft een territoriaal stelsel: het land belast alleen inkomen uit eigen land. Artikel 1 van de Costa Ricaanse inkomstenbelasting treft inkomen uit Costa Ricaanse bron. Je Belgisch pensioen, je groepsverzekering en je Belgische huurinkomsten zijn dat niet. Costa Rica heft er niets over en vraagt er geen aangifte voor. Je betaalt dus één keer belasting, in België, en niet twee keer.

Werk je in Costa Rica of verhuur je er een huis, dan is dát wel Costa Ricaans inkomen. En een tijdelijke resident als pensionado of rentista mag alleen werken met een aparte toestemming.

De wet van 2021 stelde het inkomen dat je voor je kaart opgeeft ook nog uitdrukkelijk vrij. Voor een Belg was dat overbodig, want het was al buitenlands inkomen. Die voordelen kon je alleen in de eerste vijf jaar van de wet aanvragen, en die eindigden op 14 juli 2026.

Wat Costa Rica wél van je vraagt, is geen belasting maar een premie: de verplichte aansluiting bij de Caja, de Costa Ricaanse sociale verzekering. Die premie gaat over een referentie-inkomen van minstens het bedrag van je kaart. Ze staat in zorg in Costa Rica vanuit België, en ze hoort in dezelfde som.

Wat gebeurt er met je Belgisch pensioen?

Wat je in België opbouwde, blijft staan. Als Belg krijg je je rust- of overlevingspensioen volgens de Federale Pensioendienst in heel de wereld uitbetaald, dus ook in Costa Rica.

Costa Rica staat niet op de lijst van landen waarmee België een verdrag over sociale zekerheid heeft. Dat heeft drie gevolgen:

• Er wordt niets samengeteld. Jaren die je in Costa Rica werkt, tellen in België niet mee, en omgekeerd.
• Je vraagt je pensioen rechtstreeks aan in België. Er is geen Costa Ricaanse dienst die je aanvraag doorstuurt. Je stuurt een ondertekende brief naar de Federale Pensioendienst, of je gebruikt het contactformulier op mypension.be.
• Je stuurt regelmatig een levensbewijs terug, een bewijs dat je nog leeft. Doe dat binnen 30 dagen, anders schort de Pensioendienst je betalingen op. Een Belgische ambassade of een consulaat mag het afstempelen. Voor Costa Rica is dat de ambassade in Panama-Stad.

Wat gaat er nog van je pensioen af?

Costa Rica ligt buiten de Europese Economische Ruimte (EER). Daardoor houdt de Pensioendienst twee bijdragen in:

• De ZIV-bijdrage van 3,55 %, voor de Belgische ziekte- en invaliditeitsverzekering. Vrijstelling kan alleen als je in een ander EER-land woont en daar verzekerd bent.
• De solidariteitsbijdrage. Vrijstelling geldt alleen voor wie in een ander EER-land, het Verenigd Koninkrijk of Zwitserland woont.

Je betaalt die bijdragen dus, ook al dekt je ziekenfonds je in Costa Rica niet meer. En daarbovenop komt de Caja.

Bouw je nog op als je in Costa Rica werkt?

Niet automatisch. Zonder socialezekerheidsverdrag tellen Costa Ricaanse jaren in België niet mee. Wil je voor je Belgisch pensioen blijven opbouwen, dan is er de Overzeese Sociale Zekerheid (OSZ): de vrijwillige Belgische verzekering voor wie buiten Europa werkt.

Let op: de OSZ is er alleen voor wie werkt. Een partner die meegaat zonder eigen baan, bouwt in geen van beide landen iets op.

Wat nog meer stopt: het Groeipakket

Buiten de EER is er meestal geen recht meer op het Groeipakket, de Vlaamse kinderbijslag. België heeft met Costa Rica geen akkoord over gezinsbijslag. Meld je vertrek zelf aan je uitbetaler.

En je nalatenschap?

Er is geen verdrag dat regelt wie erfbelasting heft. Elk land past dus zijn eigen regels toe.

• Vlaanderen. Woon je in Costa Rica, dan ben je voor Vlaanderen geen rijksinwoner meer. Vlaanderen heft bij je overlijden dan alleen nog op onroerend goed in Vlaanderen.
• Costa Rica kent geen aparte erfbelasting zoals de Vlaamse. De Costa Ricaanse inkomstenbelasting telt erfenissen en legaten uitdrukkelijk niet als belastbaar inkomen.

Heb je een woning in Costa Rica, laat dan een notaris nakijken wat de overdracht aan je erfgenamen kost.

De eerlijke samenvatting

Je wordt in Costa Rica niet belastingvrij. Je houdt de Belgische belasting op je pensioen, met de bedrijfsvoorheffing, de ZIV-bijdrage en de solidariteitsbijdrage. Costa Rica belast dat pensioen niet, maar voegt de Caja-premie toe. Het is een andere som dan de folder belooft, en je maakt hem vóór je vertrekt, met een fiscalist die beide landen kent.

In Vertrekklaar is dit fase 3 van 5 van het traject van België naar Costa Rica, stap 3.2, 3.3 en 3.4: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie. In jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject van België naar Costa Rica.