Pensioen en belasting in Australië vanuit België: je wettelijk pensioen wordt in Australië belast

Woon je in Australië, dan mag alleen Australië je Belgisch wettelijk pensioen belasten. Zo staat het in het belastingverdrag tussen België en Australië van 13 oktober 1977. België mag het dus niet belasten zolang je fiscaal inwoner van Australië bent. Dat is anders dan bij de meeste andere landen buiten Europa, zoals Canada of de Verenigde Staten.

Drie dingen om vooraf te weten:

• Een ambtenarenpensioen blijft in België belast, tenzij je Australisch staatsburger wordt.
• De ZIV-bijdrage en de solidariteitsbijdrage blijven lopen, omdat Australië buiten de EER ligt.
• Je Belgische jaren tellen mee om toegang te krijgen tot het Age Pension, het Australische staatspensioen. Maar dat is geen opbouwpensioen, en je Belgisch pensioen telt mee bij de berekening van het bedrag.

Wat gebeurt er met je Belgisch pensioen?

Wat je in België opbouwde, blijft staan, en het wordt ook uitbetaald als je in Australië woont. Dat regelt het socialezekerheidsverdrag tussen België en Australië, ondertekend op 20 november 2002 en in werking sinds 1 juli 2005. Volgens dat verdrag mag je pensioen niet verminderd worden omdat je in Australië woont. Het gaat over de Belgische rust- en overlevingspensioenen en invaliditeitsuitkeringen.

Aanvragen doe je in Australië. De Pensioendienst schrijft het letterlijk: woon je in Australië, dan vraag je je pensioen aan in het land waar je woont, ook al heb je er nooit gewerkt. De Pensioendienst betaalt je pensioen in Australië alleen nog per overschrijving uit.

Elk jaar een levensbewijs. Dat is een attest dat je nog leeft. De Pensioendienst stuurt het formulier, en je laat het afstempelen. In Australië kan dat onder meer bij:

• een Justice of the Peace (vrederechter);
• een Commissioner of oaths;
• Centrelink, de Australische dienst voor sociale zekerheid.

Wat gaat er nog van je pensioen af?

Australië ligt buiten de Europese Economische Ruimte (EER). Daardoor houdt de Pensioendienst twee bijdragen in die iemand in een EER-land kwijt zou raken:

• De ZIV-bijdrage van 3,55% voor de ziekte- en invaliditeitsverzekering, als je pensioen boven een bepaalde drempel ligt. Vrijstelling kan alleen als je in een EER-land, het Verenigd Koninkrijk of Zwitserland woont.
• De solidariteitsbijdrage. Ook die vrijstelling geldt alleen in een EER-land, het Verenigd Koninkrijk of Zwitserland.

De bedrijfsvoorheffing, de belasting die de Pensioendienst meteen van je pensioen afhoudt, hoort daarentegen te stoppen voor een werknemers- of zelfstandigenpensioen. Wie in een land woont waar een vrijstelling mogelijk is, krijgt die volgens de Pensioendienst in principe automatisch, zodra je nieuwe adres bekend is. Kijk je eerste betaling na. Is er toch voorheffing ingehouden, vraag dan de vrijstelling.

Regel	Wat het betekent
Belgisch wettelijk pensioen (werknemer, zelfstandige)	alleen Australië mag heffen (art. 18, lid 1)
Periodiek aanvullend pensioen uit een vroegere job	alleen Australië mag heffen (art. 18, lid 1)
Aanvullend pensioen als kapitaal	het verdrag zegt het niet uitdrukkelijk; vraag het een fiscalist
Ambtenarenpensioen	alleen België (art. 19, lid 2); als Australisch staatsburger en inwoner alleen Australië
ZIV-bijdrage	3,55%, boven de drempel; geen vrijstelling in Australië
Solidariteitsbijdrage	blijft; vrijstelling alleen in de EER, het VK of Zwitserland
Dividend van Belgische aandelen	België houdt hooguit 15% in (art. 10)
Rente van een Belgische rekening	België houdt hooguit 10% in (art. 11)
Age Pension	vanaf 67 jaar (geboren op of na 1 januari 1957), na 10 jaar verblijf; Belgische jaren tellen mee
Superannuation	12% van het loon, verplicht voor de werkgever

Wie belast welk deel van je inkomen?

Het belastingverdrag geldt sinds 1 november 1979. Er kwamen protocollen bij in 1984 en 2009, maar die raken de regels over pensioenen niet. Het zegt per soort inkomen welk land mag heffen.

Je wettelijk pensioen. Artikel 18, lid 1, zegt dat pensioenen en lijfrenten die aan een inwoner van een van beide landen worden betaald, alleen in dat land belastbaar zijn. Anders dan in de verdragen met Canada en de Verenigde Staten staat er geen uitzondering voor pensioenen uit de sociale zekerheid. Ook je Belgisch rustpensioen als werknemer of zelfstandige valt er dus onder. Hoe Australië het precies belast, beslist de ATO, de Australische belastingdienst. Leg dat voor aan een fiscalist.

Een aanvullend pensioen. Een rente uit een groepsverzekering die periodiek wordt uitbetaald, valt ook onder artikel 18: alleen Australië. Krijg je het als kapitaal in één keer, leg dat dan voor aan een fiscalist. Het verdrag zegt niet uitdrukkelijk dat een kapitaal onder dat artikel valt.

Een ambtenarenpensioen. Artikel 19, lid 2, houdt het pensioen voor overheidsdiensten in het land dat betaalt: België. Het draait om als je Australisch staatsburger wordt én in Australië woont. Dan belast alleen Australië het. De Pensioendienst past een vrijstelling van bedrijfsvoorheffing bij een ambtenarenpensioen nooit automatisch toe. Denk je dat je er recht op hebt, dan vraag je ze aan bij Belintax, de dienst internationale betrekkingen van de FOD Financiën (belintax@minfin.fed.be).

Wat je verder nog uit België krijgt:

• Huur van een woning in België mag België belasten (artikel 6). Ook de winst bij de verkoop van die woning (artikel 13). Australië telt beide mee en verrekent de Belgische belasting (artikel 24): het trekt die af van wat je in Australië betaalt.
• Dividend en rente. Op dividend van Belgische aandelen houdt België hooguit 15% in, op rente hooguit 10%. Houdt je Belgische bank de volle roerende voorheffing van 30% in, dan vraag je het verschil als niet-inwoner terug.
• Loon voor dagen dat je nog in België werkt, mag België belasten. Behalve als je in het Belgische belastbare tijdperk niet meer dan 183 dagen in België bent, je werkgever geen inwoner van België is en je loon niet ten laste komt van een vestiging in België (artikel 15).

Heb je nog Belgisch inkomen dat België mag belasten, zoals huur of een ambtenarenpensioen, dan doe je daarvoor elk jaar aangifte in de belasting van niet-inwoners.

De valkuil voor wie met een voorlopig visum komt. Het verdrag heeft een eigen regel (artikel 4, lid 2) voor wie in Australië alleen op Australisch inkomen belast wordt. Zo iemand telt voor Belgisch inkomen niet als inwoner van Australië, tenzij Australië dat inkomen ook belast. Kom je met een voorlopig visum, zoals de 491, vraag dan aan een fiscalist of dat voor jou speelt. Dan kan België je pensioen toch belasten.

Eisen beide landen je als inwoner op, dan beslist artikel 4, lid 3. Dat kijkt in deze vaste volgorde naar waar je een vaste woning hebt, waar je gewoonlijk verblijft, en pas daarna naar waar je persoonlijke en economische banden het nauwst zijn. Die volgorde is anders dan in de meeste verdragen.

Krijg je ook een Australisch staatspensioen?

Het Age Pension werkt anders dan het Belgisch pensioen: het is geen opbouwpensioen. Je hebt er recht op vanaf de pensioenleeftijd van 67 jaar (voor wie op of na 1 januari 1957 geboren is) en na tien jaar verblijf in Australië.

Het socialezekerheidsverdrag helpt aan de toegangskant. Woonde je korter dan tien jaar in Australië, dan telt Australië je Belgische verzekeringsjaren mee om aan die minimumperiode te komen. Losse periodes in België tellen samen als één aaneengesloten periode. Woon je in Australië, dan is er geen minimum aan Australische jaren nodig om zo samen te tellen.

Twee kanttekeningen:

• Australië rekent je Belgisch pensioen mee bij de berekening van je bedrag. Wie een behoorlijk Belgisch pensioen heeft, krijgt dus weinig of geen Age Pension.
• Wie het Age Pension aanvraagt, moet ook zijn Belgisch pensioen aanvragen.

Daarnaast bouw je als werkende in Australië superannuation op: de werkgever moet 12% van je loon in een pensioenfonds storten, en dat is het echte Australische pensioen. Reken voor je oude dag dus op je Belgisch pensioen plus superannuation, en behandel het Age Pension als een vangnet dat je waarschijnlijk maar gedeeltelijk raakt.

Bouw je nog op voor je Belgisch pensioen?

Werk je in Australië, dan val je volgens het socialezekerheidsverdrag onder de Australische regels. Alleen wie door zijn Belgische werkgever voor hooguit vijf jaar gedetacheerd wordt, blijft Belgisch verzekerd.

Wil je toch voor je Belgisch pensioen blijven opbouwen, dan is er de Overzeese Sociale Zekerheid (OSZ): de vrijwillige Belgische verzekering voor wie buiten de EER, Zwitserland en het Verenigd Koninkrijk werkt. Die is er alleen voor wie werkt. Een partner die meegaat zonder eigen baan, bouwt in geen van beide landen iets op.

De uitwerking is persoonlijk. Leg je situatie vóór je verhuist voor aan een fiscalist die beide landen kent, zeker als je meer dan één pensioen, een kapitaal uit een groepsverzekering of Belgische huurinkomsten hebt.

In Vertrekklaar is dit fase 4 van 5 van het traject van België naar Australië, stap 4.8 en 4.9: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie. In jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject van België naar Australië.