Naar school in Griekenland: leerplicht vanaf vier, gratis, en een kinderbijslag die vijf jaar op zich laat wachten

Je kind kan in Griekenland gewoon naar de openbare school, en dat kost niets: gratis onderwijs op alle niveaus is een grondwettelijk beginsel. De leerplicht begint eerder dan in Nederland — met vier jaar, want de twee kleuterjaren zijn sinds schooljaar 2021-2022 verplicht — en loopt door tot en met de gymnasio, het onderbouwjaar dat eindigt rond vijftien. Inschrijven doe je online, met je TaxisNet-codes, bij de school die bij je woonadres hoort. De vondst staat niet bij de school maar bij het loket ernaast: de Griekse kinderbijslag, het επίδομα παιδιού, vraagt vijf jaar vast en legaal verblijf in Griekenland, aangetoond met belastingaangiften. Wie net is aangekomen, krijgt hem dus niet, en de Nederlandse kinderbijslag stopt intussen wel.

Hoe is het Griekse onderwijs opgebouwd?

Het stelsel is centraal geregeld: één ministerie, landelijke leerplannen, en dezelfde structuur in elk dorp.

School	Leeftijd	Duur	Verplicht
Kinderopvang (παιδικός σταθμός)	2 maanden tot 4 jaar	—	nee, en geen wettelijk recht op een plek
Kleuterschool (νηπιαγωγείο)	4 en 5	2 jaar	ja
Basisschool (δημοτικό)	6 tot 12	6 jaar	ja
Onderbouw (γυμνάσιο)	12 tot 15	3 jaar	ja
Bovenbouw (λύκειο), algemeen of beroeps	15 tot 18	3 jaar	nee

Twee dingen die je in Nederland niet kent. Kleuterscholen en basisscholen hebben een optionele dagvariant met activiteiten tot vijf uur 's middags; in een deel van de klassen loopt een verlengd programma tot half zes. En op afgelegen eilanden kunnen meerdere leerjaren in één lokaal bij één leerkracht zitten — de school is er, maar hij is klein.

Na de gymnasio kiest je kind tussen het algemene lyceum (GEL) en het beroepslyceum (EPAL). Dat is het moment waarop het Griekse stelsel selecteert, later dan in Duitsland, vroeger dan de Nederlandse profielkeuze.

Hoe schrijf ik mijn kind in?

Voor de kleuterschool loopt de inschrijving via de online dienst van het ministerie van Digitaal Bestuur, met je TaxisNet-codes, en je meldt je aan bij de kleuterschool die bij je woonadres hoort. De aanvraag is gratis en de afhandeling duurt tot twintig dagen. Wie de online dienst niet kan gebruiken, gaat naar de school zelf; het hoofd voert de aanvraag dan in. Zonder de TaxisNet-codes uit de registratiefase kom je hier dus niet verder — reden te meer om de AFM en de toegangscode vroeg te regelen.

Voor de basisschool en de gymnasio geldt hetzelfde principe: de school van je wijk, op basis van je adres. Reken op volledig Grieks onderwijs. Internationale scholen zijn er, maar vrijwel alleen in Athene en Thessaloniki, en die zijn particulier.

Krijg ik in Griekenland kinderbijslag?

Niet meteen, en dat is de post die het gezinsbudget raakt. De Griekse kinderbijslag loopt via OPEKA, wordt elk jaar opnieuw aangevraagd met de aanvraag A21 (de aanvraagperiode opent begin maart en sluit 15 januari van het jaar erna) en wordt in zes tweemaandelijkse termijnen betaald. De bedragen hangen af van het "equivalente gezinsinkomen":

Gezinsinkomen (equivalent)	Eerste en tweede kind	Vanaf het derde kind
tot € 6.000	€ 70 per kind per maand	€ 140 per kind per maand
€ 6.001 tot € 10.000	€ 42	€ 84
€ 10.001 tot € 15.000	€ 28	€ 56

Maar de toegangseis gaat vóór het bedrag: de aanvrager moet de afgelopen vijf jaar vast in Griekenland hebben gewoond, en dat bewijs je met een Griekse belastingaangifte over elk van die jaren. EU-burgers komen in aanmerking, maar pas na die vijf jaar; ze leveren bovendien hun registratiecertificaat van de politie mee. Voor een kind in de leerplichtige leeftijd geldt daarbij dat het ingeschreven staat en voldoende aanwezig was.

Vijf jaar geen kinderbijslag, aan geen van beide kanten. De Nederlandse kinderbijslag stopt zodra je niet meer verzekerd bent in Nederland, en de Griekse begint pas na vijf jaar Griekse aangiften. Reken dat gat in je maandbegroting, en laat het meewegen als je met kinderen én een Grieks salaris komt.

Hoe zit het met de Nederlandse kant?

Geef je vertrek door aan de SVB: wie buiten Nederland gaat wonen en werken en daardoor niet meer verzekerd is, verliest de kinderbijslag — vaak komt er dan bijslag uit het nieuwe woonland voor terug. Binnen de EU wordt gezinsbijslag verrekend, niet gestapeld — maar in de Griekse situatie is er de eerste jaren aan de andere kant niets te verrekenen. Hoe je de toeslagen netjes stopzet staat in het artikel over toeslagen.

Wat je verder regelt bij aankomst — de AMKA voor het kind, de huisarts, de zorg — staat in het zorgartikel. En wie over de schoolkeuze twijfelt tussen vasteland en eiland: de vraag is niet of er een school is, maar hoeveel leerjaren er in één lokaal zitten.

In Vertrekklaar is dit fase 5 van 5 van het traject, stap 5.4: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject naar Griekenland of ga meteen naar stap 5.4 in het open stappenplan.