De Pauschalbesteuerung in Zwitserland vanuit België: belasting op je uitgaven, voor wie niet werkt en veel heeft

Ja, Zwitserland heeft een belastingregeling voor nieuwkomers, maar ze is voor een kleine groep: de Besteuerung nach dem Aufwand (belasting naar je uitgaven), in de volksmond de Pauschalsteuer. Je betaalt dan niet over je inkomen en vermogen, maar over je jaarlijkse levensuitgaven, met een wettelijk minimum. Voor de federale belasting is die grondslag in 2026 minstens CHF 435.000.

De voorwaarden zijn streng:

• je bent geen Zwitser;
• je komt voor het eerst of na minstens tien jaar weg in Zwitserland wonen;
• je werkt er niet.

De valkuil: als één van beide echtgenoten werkt, valt het hele huishouden erbuiten. En voor wie uit België komt, nog een tweede: een Belgisch pensioen uit een vroegere job blijft in België belastbaar, welke Zwitserse regeling je ook kiest.

Voor wie is de regeling bedoeld?

Het federale ministerie van Financiën omschrijft haar als een vereenvoudigde manier van aanslaan voor buitenlanders die in Zwitserland wonen maar er niet werken. Het gaat om een kleine groep: minder dan één op de duizend belastingplichtigen. Eind 2018 werden 4557 mensen zo belast, en zij betaalden samen CHF 821 miljoen, gemiddeld ruim CHF 180.000 per persoon.

De wet, artikel 14 van de federale inkomstenbelastingwet, stelt drie voorwaarden, en getrouwde partners moeten er allebei aan voldoen:

Voorwaarde of regel	Wat het betekent	Bedrag of termijn
Nationaliteit	je hebt niet het Zwitsers burgerschap	vervalt bij naturalisatie
Nieuwe inwoner	voor het eerst belastingplichtig in Zwitserland, of na een onderbreking	onderbreking minstens tien jaar
Geen werk in Zwitserland	ook niet door je echtgenoot	vervalt zodra je er gaat werken
Minimale grondslag, federaal	het hoogste van de wettelijke minima	minstens CHF 435.000 per jaar
Met eigen huishouden	ook getoetst aan je woonlasten	zeven keer de jaarhuur of huurwaarde
Zonder eigen huishouden	getoetst aan pension	drie keer de jaarprijs voor kost en inwoning

Hoe wordt de belasting berekend?

De grondslag zijn de levensuitgaven van jou en de mensen die je onderhoudt, in Zwitserland en daarbuiten. Maar de grondslag is nooit minder dan het hoogste van de wettelijke minima:

• CHF 435.000;
• zeven keer je jaarhuur of huurwaarde;
• de som van bepaalde inkomsten uit Zwitserse bron, zoals Zwitserse pensioenen, inkomsten uit Zwitsers onroerend goed en Zwitserse beleggingen.

Op die grondslag wordt gewoon het normale tarief toegepast. Het bedrag van CHF 435.000 geldt sinds 1 januari 2026 en schuift mee met de prijsindex.

Daarnaast is er een controleberekening: de belasting mag niet lager uitvallen dan de gewone belasting over die Zwitserse inkomsten. Daar telt nog iets bij, en dat raakt wie Belgisch vermogen heeft. Vraag je op grond van een belastingverdrag een verlaging van buitenlandse belasting, dan telt dat inkomen ook mee.

Een voorbeeld. Het verdrag tussen België en Zwitserland beperkt wat België aan de bron mag inhouden: hooguit 15 % op dividend en hooguit 10 % op rente. Vraag je die verlaging voor je Belgisch dividend, dan komt dat dividend in de Zwitserse controleberekening. De wet gaat nog een stap verder: geeft een land zijn verlaging alleen als Zwitserland het inkomen tegen het volle tarief belast, dan telt al het inkomen uit dat land mee. Of dat voor Belgisch inkomen speelt, vraag je na bij het kanton.

Werk je of je partner, dan kan het niet. De regeling is alleen voor wie in Zwitserland geen betaald werk doet, en bij een echtpaar moeten beide partners aan de voorwaarden voldoen. Ga je later toch werken, of word je Zwitser, dan vervalt het recht. Wie verhuist voor een baan, valt onder de gewone belasting of de Quellensteuer, die de werkgever op het loon inhoudt.

In welk kanton kan het?

De uitvoering verschilt per kanton, en niet overal bestaat de regeling nog. Zürich schafte haar na een volksstemming in 2009 af per januari 2010, en Schaffhausen, Appenzell Ausserrhoden, Basel-Landschaft en Basel-Stadt volgden. Thurgau, St. Gallen, Luzern en Bern hielden haar, maar met strengere regels.

Naast de federale belasting telt ook de kantonale en gemeentelijke belasting. Bespreek de hoogte daarom altijd met de belastingdienst van het kanton waar je wilt wonen, vóór je daar een woning kiest.

Wat betekent het voor je Belgisch inkomen?

Wie welk inkomen mag belasten, regelt het belastingverdrag tussen België en Zwitserland van 1978, zoals gewijzigd in 2014. Voor wie met een Belgisch pensioen komt, is één artikel bepalend.

Je Belgisch pensioen. Een pensioen uit een vroegere job, in de privé of bij de overheid, mag België blijven belasten (artikel 18). Dat geldt volgens de memorie van toelichting voor wettelijke en aanvullende pensioenen, ook als ze in één keer worden uitbetaald. Zwitserland stelt dat pensioen vrij (artikel 23). Je Pauschalsteuer verandert daar niets aan: de Belgische belasting op je pensioen blijft. Hoe dat uitpakt, staat in Belgisch pensioen en belasting in Zwitserland.

Dividend en rente uit België. Die mag Zwitserland belasten, en België houdt aan de bron hooguit 15 % of 10 % in (artikelen 10 en 11). Met de Pauschalsteuer kunnen ze, zoals hierboven, in de controleberekening terechtkomen.

Ga je wél werken, lees dan werken in Zwitserland. Daar staat hoe de Quellensteuer werkt.

Deze regeling rekent in hoge bedragen en in twee landen tegelijk. Laat de berekening maken door een fiscalist die beide landen kent, en bespreek haar met de belastingdienst van het kanton voordat je verhuist.

In Vertrekklaar is dit fase 1 van 5 van het traject van België naar Zwitserland, stap 1.3: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie, in jouw volgorde, afvinkbaar en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject van België naar Zwitserland.