Vanuit België · Zwitserland
Emigreren naar Zwitserland vanuit België
Alles wat je regelt om vanuit België in Zwitserland te gaan wonen, in de volgorde die werkt: wat Zwitserland van je vraagt, en wat je in België netjes afsluit. Bij elke stap de termijn, de kosten en de officiële bron.
56 stappen5 fases57 officiële bronnennagelopen op 2 oktober 2026
Wat er in het plan staat
Vijf fases, elke stap op zijn plek
Hieronder staan alle stappen van de bestemming. In fase 2 komt daar de Belgische kant bij, die apart staat omdat ze voor elk land anders is dan voor een Nederlander.
Fase 1 · Oriëntatie
5 stappen- 1.1Begrijp het vrij verkeer: een recht, met een pasje erbij
- 1.2Ken het Belgische voordeel: na vijf jaar permanent
- 1.3Breng in beeld wat het gaat kosten
- 1.4Kies je kanton, en dus je taal
- 1.6Kies je streefdatum
Fase 2 · België afsluiten
6 stappen- 2.1Documenten: meertalig uittreksel, of apostille
- 2.2Zorg: weet of je in Zwitserland verzekerd moet worden, of via België verzekerd blijft
- 2.3Blijft je gezin (deels) in België: kijk de verzekering van wie achterblijft na
- 2.4Weet welk land je inkomen belast
- 2.5Weet wie erfbelasting heft als je in Zwitserland woont
- 2.6Stop je vroeg met werken: in Zwitserland betaal je AHV als niet-werkende
De Belgische kant, in fase 2
33 stappen die elke Belg doorloopt die vertrekt, in de volgorde van je vertrek. Wat alleen voor gepensioneerden, werkenden, ouders of autobezitters geldt, verschijnt alleen als het op jou slaat.
Afmelden en identiteit
- Meld je vertrek aan bij je gemeente, ten laatste de dag voor je vertrekt
- Zeg je huur op, regel je energie en laat je post doorsturen
- Schrijf je in bij het Belgische consulaat in je nieuwe land
- Registreer je als kiezer via het consulaat
- Je rijbewijs in een ander EU-land: houden, en vernieuwen waar je woont
- Laat je nummerplaat schrappen zodra de auto niet meer op Belgische platen rijdt
Zorg en sociale zekerheid
- Meld je vertrek vooraf aan je ziekenfonds
- Ga je in een ander EU-land werken: daar ben je verzekerd
- Gepensioneerd naar een ander EU-land: vraag het S1-formulier aan
- Vlaamse sociale bescherming: je zorgpremie stopt, je zorgbudget ook
- Werkloosheidsuitkering: alleen tijdelijk mee om werk te zoeken in Europa
- Ziekte- of invaliditeitsuitkering meenemen: hangt af van je bestemming
Pensioen
- Weet dat je Belgisch pensioen blijft staan, en wat je na vertrek niet meer opbouwt
- Meld je vertrek twee maanden vooraf bij de Federale Pensioendienst
- Stuur het levensbewijs binnen 30 dagen terug
- Vraag je pensioen zelf aan, ten vroegste 12 maanden vooraf
- Bepaal hoe je verder opbouwt: EU, verdragsland of OSZ
- Hou je aanvullend pensioen (groepsverzekering) in het oog
- Beslis wat je doet met je pensioensparen
Belasting en vermogen
- Zoek uit wanneer je fiscaal geen Belgisch rijksinwoner meer bent
- Vraag zelf de speciale aangifte aan en dien ze binnen drie maanden in
- Zorg dat je vanuit het buitenland in MyMinfin kunt en geef je adres door
- Kijk elk jaar of je in België nog BNI-aangifte moet doen
- Beslis wat er met je woning in België gebeurt
- Weet wat er verandert voor erfbelasting en schenkingen
- Regel je buitenlandse rekeningen, het CAP en je Belgische spaargeld
Gezin en kinderen
- Meld je vertrek zelf aan je uitbetaler van het Groeipakket
- Weet welk land na je vertrek de kinderbijslag betaalt
- Regel de leerplicht en de school van je kind
- Zeg de kinderopvang op en bekijk de studietoelage
- Regel het voor je kind dat in België blijft studeren
- Vraag de toestemming van de andere ouder, of van de rechter
- Meld je hond of kat af als geëxporteerd
Fase 3 · Verhuizing
3 stappen- 3.1Meld je verhuisboedel aan als Übersiedlungsgut
- 3.2Beslis over de auto, en weet wat er met je nummerplaat gebeurt
- 3.3Huisdieren: chip vóór vaccinatie
Fase 4 · Registratie in Zwitserland
3 stappen- 4.1Meld je binnen veertien dagen bij je gemeente
- 4.2Sluit je zorgverzekering: de klok loopt terug
- 4.3Open een bankrekening, en schrijf je in bij de Belgische ambassade
Fase 5 · Aankomst
6 stappen- 5.1Wissel je rijbewijs om binnen twaalf maanden
- 5.2Meld je hond aan bij gemeente en AMICUS
- 5.3De omroepbijdrage komt vanzelf
- 5.4School voor de kinderen, in de taal van je kanton
- 5.5Je Zwitserse belasting, de bronheffing en je pensioenopbouw daar
- 5.6Geland
Zo diep gaat elke stap
Wie belast je pensioen en je loon?
Eén stap uit het plan, precies zoals hij in je dashboard staat. Het belastingverdrag letterlijk gelezen, in gewone taal.
Stap 2.4 uit je stappenplan
Weet welk land je inkomen belast
- Doorlooptijd
- een avond lezen; één gesprek met een fiscalist als je een pensioen of meer dan één inkomen hebt
- Kosten
- adviesuren, afhankelijk van je situatie
Zwitserland belast wie er woont op zijn wereldinkomen, en heft daarnaast een kantonale vermogensbelasting. Wie welk deel mag belasten, regelt het verdrag tussen België en Zwitserland van 1978. Het avenant van 2014 (in werking sinds 19 juli 2017, van toepassing vanaf 2018) herschreef het pensioenartikel, en dat maakt dit verdrag anders dan wat je over Spanje of Portugal leest: België mag je pensioen blijven belasten.
- Een wettelijk pensioen als werknemer, en een groepsverzekering of pensioenfonds uit je vroegere job: België mag heffen (artikel 18). Het artikel geeft het heffingsrecht aan het land waar het pensioen "afkomstig" is, en dat is het land waar de bijdragen een belastingvoordeel gaven. De memorie van toelichting zegt het zonder omweg: pensioenen, "wettelijke en aanvullende", mogen belast worden in de staat waaruit ze afkomstig zijn. Zwitserland stelt dat pensioen vrij, maar telt het mee voor het tarief op je overige inkomen (artikel 23). Ook een kapitaal valt eronder: volgens het protocol gaat "pensioenen" ook over eenmalige betalingen.
- Een ambtenarenpensioen: België (artikel 18, paragraaf 2). Het oude onderscheid tussen overheid en privé is in 2014 geschrapt, en een uitzondering voor wie de Zwitserse nationaliteit heeft, kent het nieuwe artikel niet.
- Een zelfstandigenpensioen: artikel 18 gaat alleen over pensioenen "ter zake van een vroegere dienstbetrekking". Een zelfstandigenpensioen valt daar naar de letter niet onder, en dan geldt het restartikel 21: alleen Zwitserland. Laat dat bevestigen voordat je erop rekent.
- Loon voor werk in Zwitserland: Zwitserland (artikel 15). Zonder C-vergunning wordt het als bronheffing (Quellensteuer) van je loon ingehouden (fase 5). Loon voor werk dat je in België blijft doen, mag België belasten.
- Huur van een woning in België: België (artikel 6), via de belasting van niet-inwoners. Zwitserland stelt ze vrij met progressievoorbehoud. Ook voor de Zwitserse vermogensbelasting telt de Belgische woning niet mee, wel voor het tarief (artikelen 22 en 23).
- Dividend en rente uit België: Zwitserland belast; België mag aan de bron hooguit 15 % op dividend en 10 % op rente inhouden (artikelen 10 en 11). De Belgische roerende voorheffing ligt hoger, dus het verschil vraag je terug (zie de stap over je Belgische spaargeld). Zwitserland verrekent wat België mocht inhouden, op verzoek.
Wat dat praktisch betekent: de Pensioendienst stopt de bedrijfsvoorheffing alleen in landen waar het verdrag dat toelaat. Bij Zwitserland zal ze op je werknemerspensioen naar alle waarschijnlijkheid blijven lopen, en geef je je pensioen elk jaar aan in de belasting van niet-inwoners. Wat op een zelfstandigenpensioen gebeurt, vraag je vooraf aan de Pensioendienst.
Waarom deze stap op "concept" staat: de verdragstekst en de memorie van toelichting zijn letterlijk gelezen, maar de FOD Financiën heeft voor Zwitserland geen eigen pagina over een Belgisch pensioen, en hoe Zwitserland zelf een Belgisch wettelijk pensioen kwalificeert, heb ik niet in een Zwitserse bron bevestigd gezien. Vertrekklaar benoemt wát er speelt; de uitwerking is persoonlijk en hoort bij een fiscalist die beide landen kent, vóór je verhuist, niet erna.
Waar deze stap op rust
- Verdrag België–Zwitserland van 28 augustus 1978, zoals gewijzigd door het avenant van 10 april 2014, artikelen 6, 10, 11, 15, 18, 21, 22 en 23 en het protocol (fedlex, SR 0.672.917.21, stand 19 juli 2017)
- Kamer, wetsontwerp houdende instemming met het avenant van 10 april 2014, memorie van toelichting (DOC 54 1574/001)
- ESTV — het verdrag met België (data en avenant)
- Federale Pensioendienst — verblijf in het buitenland, bedrijfsvoorheffing
- Bundesgesetz über die direkte Bundessteuer, artikelen 83, 89 en 89a — de bronheffing op loon
Waarom een eigen plan voor Belgen
Het land waar je heen gaat is hetzelfde. Het land dat je achterlaat niet, en juist daar zit de helft van het werk.
- Afmelden
- Je meldt je vertrek bij je gemeente en schrijft je in bij het Belgische consulaat of de ambassade in je nieuwe land.
- Ziekteverzekering
- Binnen Europa loopt de overstap via je ziekenfonds en Europese formulieren. Daarbuiten kun je je vrijwillig verzekeren bij de Overzeese Sociale Zekerheid.
- Pensioen
- Wat je in België opbouwde blijft staan. Hoe het wordt uitbetaald en waar het belast wordt, hangt af van je bestemming.
- Belasting
- België heeft eigen belastingverdragen, met andere afspraken over loon, pensioen en je woning dan Nederland.
- Kinderbijslag
- Het groeipakket verschilt per gewest. Wat er bij je vertrek mee gebeurt, hangt af van waar je woont en waar je heen gaat.
Klaar om naar Zwitserland te verhuizen?
56 stappen, op volgorde voor jouw situatie, met een mens die meeleest. Eenmalig betalen, geen abonnement.