Je rijbewijs in Zwitserland: omwisselen binnen twaalf maanden, zonder rijtest

Ja, in Zwitserland moet je je Nederlandse rijbewijs omwisselen, en dat is het grote verschil met een verhuizing binnen de EU. Wie in Zwitserland woont, mag twaalf maanden met een buitenlands rijbewijs rijden; daarna moet het een Zwitsers rijbewijs zijn. Het goede nieuws: met een Nederlands rijbewijs is de omwisseling een formaliteit, zonder controlerit en zonder extra theorie-examen. De valkuil is de datum. Na die twaalf maanden rijd je zonder geldig rijbewijs, en je Nederlandse rijbewijs krijg je niet terug.

Waarom moet het hier wel, en in Oostenrijk of Spanje niet?

Zwitserland is geen lid van de EU, en de Europese regel dat een rijbewijs uit het ene lidstaat in het andere gewoon geldig blijft, geldt er niet. De Zwitserse overheid zegt het kort: wie in Zwitserland woont, mag maar twaalf maanden met een buitenlands rijbewijs rijden en moet het daarna omwisselen. Omwisselen kan ook na die termijn nog, maar dan kan er een boete volgen, en in de tussentijd mag je niet rijden.

De regel staat in artikel 42 van de Verkehrszulassungsverordnung: wie twaalf maanden in Zwitserland woont en in die tijd niet langer dan drie maanden aaneengesloten in het buitenland was, heeft een Zwitsers rijbewijs nodig. In Zürich tellen de twaalf maanden vanaf de datum van inreis. Voor beroepsmatig rijden geldt een aanvullend examen over de Zwitserse regels; vraag dat na bij het Strassenverkehrsamt van je kanton.

Moet ik opnieuw examen doen?

Nee. Volgens ch.ch krijg je met een rijbewijs uit een EU- of EER-land het Zwitserse rijbewijs zonder aanvullende toets van je rijvaardigheid. Voor rijbewijzen uit andere landen schrijft artikel 44 van de VZV een controlerit voor. Die mag niet worden herhaald: wie zakt, verliest de erkenning van zijn buitenlandse rijbewijs en moet het Zwitserse rijbewijs van voren af aan halen.

Wat wél hoort bij elke omwisseling: je originele rijbewijs en een geslaagde oogtest.

Stap of regel	Wat het inhoudt	Termijn of kosten
Rijden op je Nederlandse rijbewijs	toegestaan als je in Zwitserland woont	twaalf maanden
Omwisselen na die termijn	kan nog, maar er kan een boete volgen	tot dan niet rijden
Controlerit of theorie-examen	niet voor een rijbewijs uit een EU- of EER-land; wel een examen voor beroepsmatig rijden	geen
Oogtest	bij een opticien of arts in Zwitserland	in Zürich twee jaar geldig
Identiteitscontrole bij je eerste Zwitserse aanvraag	bij de gemeente of het Strassenverkehrsamt	in Zürich CHF 20
Kosten van de omwisseling	verschillen per kanton	waarschijnlijk boven de CHF 100
Levertijd	per post	in Zürich 10 tot 14 werkdagen

Hoe gaat de aanvraag in zijn werk?

Het precieze verloop regelt je kanton; Zürich is een goed voorbeeld. Je downloadt het aanvraagformulier, laat de oogtest erop invullen bij een Zwitserse opticien of arts, en plakt er een recente kleurenpasfoto op. Een gescande of zelf geprinte foto telt niet. Je levert het formulier in met je originele Nederlandse rijbewijs en je Zwitserse verblijfsvergunning, de Ausländerausweis.

Heb je nog nooit een Zwitsers rijbewijs gehad, dan moet je je identiteit persoonlijk laten vaststellen, bij de gemeente of bij het Strassenverkehrsamt; in Zürich kost dat CHF 20. Daarna volgt het Zwitserse rijbewijs per post.

Je Nederlandse rijbewijs is daarna weg. Na de omwisseling stuurt het kanton een rijbewijs uit een EU- of EER-land terug naar het land dat het afgaf. Rijd je nog geregeld in Nederland of daarbuiten, dan doe je dat voortaan op je Zwitserse rijbewijs. Plan de aanvraag niet in de week voor een lange autoreis.

Na de omwisseling krijg je een Zwitsers rijbewijs op proef voor drie jaar, of een rijbewijs zonder vervaldatum. Artikel 44a van de VZV beslist: op proef alleen als je rijbewijs bij je verhuizing nog geen jaar geldig was, en nooit als het vóór 1 december 2005 is afgegeven.

En de auto?

Die heeft een eigen klok. Heb je je auto meegenomen, dan moet hij na de invoer op Zwitserse platen, en dat regel je ook bij het Strassenverkehrsamt. Hoe de invoer en de kentekens werken, lees je in je auto en je inboedel naar Zwitserland. Wat er verder in je eerste jaar langskomt, staat in je eerste jaar in Zwitserland.

In Vertrekklaar is dit fase 5 van 5 van het traject, stap 5.1: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject naar Zwitserland of ga meteen naar stap 5.1 in het open stappenplan.