DIMEX, Caja en je adres vanuit België: de registratie in Costa Rica, van vingerafdrukken tot verlenging

Je registratie in Costa Rica regel je samen met de advocaat die je dossier indient, en aan leges kost ze weinig:

• 200 dollar voor de categoriewissel (de overstap van toerist naar een verblijfscategorie), als je in Costa Rica indient;
• de prijs van de DIMEX-kaart, je verblijfskaart, die de DGME (de Costa Ricaanse immigratiedienst) zelf vaststelt.

De valkuil is niet één loket, maar drie stille voorwaarden die het reglement aan de aanvraag hangt:

• het bewijs van je vingerafdrukken;
• een inschrijving bij de vertegenwoordiging van je eigen land, die sinds 16 oktober 2023 weer gevraagd wordt, met een uitzondering die voor Belgen kan spelen;
• documenten die op de dag van indienen niet ouder mogen zijn dan zes maanden.

Wat moet er vóór het indienen gebeurd zijn?

Het reglement bij de migratiewet, decreet 37112-G, noemt drie dingen die niet in de wet zelf staan.

Vingerafdrukken. Artikel 61 bis, toegevoegd in 2022, verplicht iedereen die een verblijfsvergunning aanvraagt om bij de documentatie "het bijbehorende bewijs van afname van vingerafdrukken, afgegeven door het Ministerio de Seguridad Pública" te overleggen. Alleen seizoenarbeiders en inheemse personen zijn uitgezonderd. Dat is de reden dat vrijwel iedereen in Costa Rica indient: de vingerafdrukken kunnen nergens anders.

Consulaire inschrijving. Artikel 12 vraagt van wie een verblijf aanvraagt de inscripción consular: de inschrijving bij de vertegenwoordiging van je eigen land. De DGME had die eis een tijd niet toegepast en nam haar bij resolutie van 4 oktober 2023 weer op. Ze geldt voor aanvragen vanaf 16 oktober 2023.

Voor een Belg ligt dat anders, om drie redenen:

• Hetzelfde artikel maakt een uitzondering voor wie uit een land komt dat geen diplomatieke vertegenwoordiging in Costa Rica heeft.
• België heeft er geen ambassade. De Belgische ambassade in Panama-Stad is bevoegd voor Costa Rica. In San José, in San Rafael de Escazú, is er alleen een ereconsulaat, en een ereconsulaat heeft minder bevoegdheden.
• De Belgische inschrijving in Panama-Stad vraagt een kopie van je Costa Ricaanse verblijfskaart, en die heb je bij het indienen nog niet.

Of de DGME de uitzondering op jou toepast, en of een ereconsulaat als vertegenwoordiging telt, hebben we niet kunnen nalezen. Vraag je advocaat vóór het indienen wat het loket in jouw geval vraagt.

Zes maanden. Artikel 10: een document geldt zo lang als er zelf op staat. Noemt het geen termijn, dan mag het bij het indienen niet ouder zijn dan zes maanden. Een Belgisch uittreksel uit het strafregister en een uittreksel van een akte noemen zelf geen termijn. Artikel 11: wat niet in het Spaans is, krijgt een letterlijke vertaling door een officiële vertaler of door een notaris die de taal beheerst.

Wat	Regel	Waar het staat
Vingerafdrukken	bewijs van het Ministerio de Seguridad Pública bij het dossier	reglement, artikel 61 bis
Consulaire inschrijving	gevraagd voor aanvragen sinds 16 oktober 2023; uitzondering zonder diplomatieke vertegenwoordiging in Costa Rica	reglement, artikel 12
Geboorteakte, uittreksel uit het strafregister, pensioenverklaring	hooguit zes maanden oud op de dag van indienen	reglement, artikel 10
Vertaling	officiële vertaler of notaris die de taal beheerst	reglement, artikel 11
Categoriewissel als toerist	200 dollar bovenop de leges	wet, artikel 89
Caja	aansluiten zodra de goedkeuring is betekend, ononderbroken tot de verlenging	reglement artikel 32, wet artikelen 78 en 80

Wat gebeurt er na de goedkeuring?

Twee dingen, in deze volgorde, en de tweede is de klok die het vaakst wordt gemist.

Eerst betaal je de leges voor de DIMEX, het Documento de Identidad Migratorio para Extranjeros, en haal je de kaart op. De prijs publiceert de DGME zelf en is hier niet bij de bron nagelezen.

Dan de Caja, de Costa Ricaanse sociale verzekering die ook de publieke zorg regelt. Artikel 32 van het reglement zegt dat wie een tijdelijke of permanente residentie krijgt toegekend, "zodra de resolutie is betekend" bij de Caja de aansluiting bij de sociale verzekering moet aanvragen. Betekend wil zeggen: het besluit is je officieel bezorgd.

Dat is vóór de kaart, niet erna. De lineamientos (de uitvoeringsregels) van de Caja noemen als identiteitsbewijs bij de aansluiting "de cédula de residencia ... of de resolutie van goedkeuring of verlenging" van de DGME, plus je paspoort.

Wie op de kaart wacht, laat weken gat vallen. En de wet (artikel 80) eist bij de verlenging dat de verzekering "vanaf het moment van toekenning en ononderbroken" heeft gelopen. Wat de Caja kost, staat in het artikel over zorg in Costa Rica vanuit België.

Met je kaart schrijf je je in bij de Belgische ambassade. Dat is de Belgische kant, los van de Costa Ricaanse eis. De ambassade in Panama-Stad schrijft je in. Dat kan online via e-Consul, met je eID, je pincode en een kaartlezer, of per mail. Per mail stuur je onder meer een kopie van je verblijfskaart (voor- en achterkant) en je model 8 mee, het bewijs van afvoering van je gemeente. De inschrijving is gratis.

Welke meldplicht blijft er daarna?

Artikel 33 van de wet legt elke vreemdeling met een verblijfsvergunning twee plichten op.

De eerste: je meldt elke adreswijziging schriftelijk aan de DGME. Je geeft ook een adres of een elektronisch middel op waar besluiten je kunnen bereiken. Dat adres ligt binnen het gerechtelijk gebied van San José of bij een regionaal kantoor. Doe je dat niet, dan geldt een besluit vierentwintig uur na verzending als aan jou betekend.

De tweede: je draagt de documenten bij je die je identiteit en je verblijfsstatus aantonen, en toont ze als de politie erom vraagt.

Het adres voor betekening is geen formaliteit. Een verlengingsbesluit of een verzoek om een ontbrekend stuk dat naar een oud adres gaat, geldt na een dag als ontvangen. Wie verhuist en het niet meldt, hoort niets en verliest de termijn. Laat je advocaat het adres voor betekening op zijn kantoor zetten, en houd het bij elke verhuizing actueel.

Hoe vaak verleng ik?

De tijdelijke residentie geldt hooguit twee jaar en wordt telkens voor dezelfde periode verlengd, met het bewijs van je Caja-aansluiting erbij. De verblijfsroutes beschrijven de overstap naar permanent na drie jaar. Voor wie eenmaal permanent is, geeft artikel 206 van het reglement een oplopend ritme:

Jaren rechtmatig verblijf	De DIMEX verlengen
één tot vier	elke twee jaar
meer dan vier tot tien	elke drie jaar
meer dan tien	elke vijf jaar

Wat kan er zonder de kaart?

Meer dan de praktijk doet geloven. De toezichtregels van de banken noemen het paspoort als geldig identiteitsbewijs "voor niet-ingezeten vreemdelingen" en het DGME-document voor ingezetenen. Een rekening openen in de wachtmaanden hangt dus af van het beleid van de bank, niet van de wet. Zie bank en betalen in Costa Rica vanuit België.

Je Belgisch rijbewijs homologeren (omzetten in een Costa Ricaans rijbewijs) kan al zodra je aanvraag is ingediend. Zie inboedel, auto en huisdier. Huren kan vanaf de eerste dag. De hele volgorde staat in het traject van België naar Costa Rica.

In Vertrekklaar is dit fase 5 van 5 van het traject van België naar Costa Rica, stap 5.2: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie. In jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject van België naar Costa Rica.