Bank en betalen in Brazilië vanuit België: de wet geeft je het recht op een rekening, de bank bepaalt de stukken, en Pix is gratis

Ja, je kunt in Brazilië een bankrekening openen, en je hebt er zelfs een wettelijk recht op. Artikel 4 van de migratiewet noemt "het recht op het openen van een bankrekening" en het recht om je inkomen en je spaargeld naar een ander land over te maken. Wat het kost, bepaalt de bank.

De valkuil zit in wat de centrale bank toevoegt in haar cartilha, een voorlichtingsboekje voor migranten:

• geen enkele bank of instelling is verplicht een rekening te openen;
• de centrale bank heeft geen lijst van stukken vastgesteld;
• het is aan de banken om die lijst te bepalen.

Het recht uit de wet is dus een recht op toegang, niet op een ja van de bank om de hoek. Wie de vaste stukken bij zich heeft en meer dan één bank probeert, komt er. Die vaste stukken zijn het CPF (het Braziliaanse belastingnummer) en de CRNM (de verblijfskaart) of het protocol (het bewijs van je aanvraag).

	Wat de regel zegt	Bron
Recht op een rekening	de migrant heeft het, ongeacht status	Lei 13.445, artikel 4
Verplichting van de bank	geen; de bank kiest haar klanten en haar stukken	cartilha, hoofdstuk 2
Identiteitsbewijs	de CRNM, het voorlopige DPRNM of het protocol van je aanvraag	cartilha, hoofdstuk 2
CPF	gevraagd door bank en betaalinstelling; gratis, vóór vertrek bij het consulaat in Brussel	Receita Federal; consulaat
Betaalrekening	eenvoudiger regels tot een saldo van 5.000 real	cartilha, hoofdstuk 2
Pix	gratis voor particulieren, 24 uur per dag, binnen seconden	cartilha, hoofdstuk 4
Geld uit België	via een voor de wisselmarkt toegelaten instelling; uitbetaald in real; geen wettelijk maximum	cartilha, hoofdstuk 6

Welke stukken neem ik mee?

De cartilha zegt dat elk identiteitsdocument dat de Braziliaanse wet erkent, volstaat om een rekening te openen. Ze zegt ook dat de bank verplicht is haar klant te identificeren en te "kwalificeren". De bank bepaalt dus zelf wat ze daarvoor wil zien.

Als voorbeelden van wat banken bij migranten accepteren, noemt de cartilha:

• de CRNM;
• het voorlopige DPRNM, het tijdelijke document tot de kaart klaar is;
• voor wie nog op de beslissing wacht, het protocol van de aanvraag.

Het CPF heb je als het goed is al uit Brussel, zoals het artikel over CRNM en CPF beschrijft. Een adres hoort erbij, en dat is je huurcontract.

Wat de bank daarbovenop vraagt, is beleid: een bewijs van inkomen, de herkomst van je geld, soms een verklaring van je werkgever. Neem je pensioenattest of je arbeidscontract mee, in het Portugees, en vraag het bij meer dan één bank.

Welke rekening past bij de eerste maanden?

De cartilha onderscheidt drie soorten:

• de conta-corrente, de gewone zichtrekening bij een bank;
• de conta poupança, de spaarrekening die rente geeft;
• de conta de pagamento, de betaalrekening bij een bank of een betaalinstelling, vaak via de telefoon te openen.

Die laatste heeft eenvoudiger regels zolang het saldo hooguit 5.000 real is: je vult je identiteitsbewijs, je naam en je CPF in, en de rekening werkt zodra je er geld op zet. Voor de eerste weken is dat genoeg: de huur, de supermarkt, de telefoon, en Pix. De conta-corrente met je pensioen erop komt zodra de bank je dossier compleet vindt.

Hoe betaal ik?

Met Pix. De cartilha beschrijft het als de elektronische overschrijving tussen rekeningen in real time, 24 uur per dag, zeven dagen per week, ook op feestdagen, vanuit de app van je bank.

Je koppelt een sleutel aan je rekening: je CPF, je telefoonnummer, je e-mailadres of een willekeurige code. Wie je wil betalen, hoeft alleen die sleutel te kennen. Voor particulieren is het gratis, op twee uitzonderingen na:

• een betaling via de balie of de telefoon terwijl de app werkt;
• wie als verkoper meer dan dertig betalingen per maand ontvangt.

Met je Belgische kaart. Betalen en geld afhalen werkt, tegen de kosten van je Belgische bank. In de wachtweken op de Braziliaanse rekening is dat je brug.

Hoe komt mijn pensioen binnen?

Als Belg krijg je je Belgisch pensioen ook in Brazilië uitbetaald, zegt de Federale Pensioendienst. Het komt binnen via een instelling die de Braziliaanse centrale bank voor de wisselmarkt heeft toegelaten, en het wordt "altijd uitbetaald in real", ook als de Pensioendienst in euro overmaakt. De koers is die welke je met de instelling afspreekt. Vraag vóór de eerste overschrijving naar de procedure, de stukken en de totale kosten. Een wettelijk maximum is er niet.

Zet je pensioen pas om als de rekening werkt. Laat eerst een klein bedrag overkomen en kijk wat de bank aan koers en kosten rekent. Verleg dan pas de maandelijkse betaling. En stuur het levensbewijs van de Pensioendienst op tijd terug, anders worden de betalingen geschorst.

Wat doe je met je Belgische rekening?

Houd ze aan. Ze blijft handig voor wat er in België binnenkomt en buitengaat, zoals je pensioen, huur of een terugbetaling van de belastingen. Geef je nieuwe adres en je fiscale woonplaats door aan je Belgische bank.

Het Centraal Aanspreekpunt. Als Belgisch inwoner meld je elke buitenlandse rekening aan het Centraal Aanspreekpunt (CAP) van de Nationale Bank. Open je je Braziliaanse rekening al terwijl je nog in België woont, dan geldt dat ook voor die rekening. Ben je geen Belgisch inwoner meer, dan hoef je je buitenlandse rekeningen volgens de Nationale Bank niet meer te melden. Je geeft die verandering door met het formulier voor sluiting.

Rente en dividend uit België. Het belastingverdrag tussen België en Brazilië laat België op dividend en op rente hooguit 15% inhouden (artikelen 10 en 11). Houdt je bank de volle roerende voorheffing van 30% in, dan vraag je het verschil als niet-inwoner terug bij de FOD Financiën. Wat het verdrag met de rest van je inkomen doet, staat in pensioen en belasting in Brazilië.

In Vertrekklaar is dit fase 5 van 5 van het traject van België naar Brazilië, stap 5.3: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie. In jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject van België naar Brazilië.