Auto en rijbewijs in Brazilië: de gebruikte auto mag het land niet in, en het Nederlandse rijbewijs is 180 dagen geldig

Nee, je auto gaat niet mee. Artikel 35 van de Portaria SECEX 249 van 2023 zegt dat "de invoer van gebruikte consumptiegoederen, alsook hun onderdelen, delen, stukken en accessoires" niet wordt toegestaan, en een personenauto is zo'n goed; de uitzonderingen in de artikelen 36 en 37 gelden voor aangepaste auto's van mensen met een beperking en voor diplomaten. De douanevrijstelling bij verhuizing helpt niet: artikel 162 van het douanereglement noemt huisraad en gereedschap, geen voertuigen. Wat het kost is dus de auto in Nederland verkopen en in Brazilië een andere kopen, en de valkuil zit aan de Nederlandse kant: de bpm die je bij export binnen Europa terugkrijgt, krijg je bij export naar Brazilië niet. Het rijbewijs is het betere nieuws: 180 dagen rijden op het Nederlandse, en daarna een keuring zonder rijexamen.

Onderwerp	Regel	Bron
Gebruikte auto invoeren	niet toegestaan; alleen aangepaste auto's bij een beperking en auto's van diplomaten	SECEX 249, artikelen 35 tot en met 37
Verhuisvrijstelling douane	huisraad en beroepsgereedschap, geen voertuig	Decreto 6.759, artikel 162
Bpm-teruggaaf	alleen bij registratie in een EU-land, IJsland, Liechtenstein of Noorwegen, binnen 13 weken	Belastingdienst
Nederlands rijbewijs	geldig tot 180 dagen na binnenkomst, met internationaal rijbewijs, identiteitsbewijs en bewijs van de datum van binnenkomst	CONTRAN 933, artikel 2
Daarna	medische en psychologische keuring bij de DETRAN voor de CNH; geen rijexamen voor een erkend rijbewijs	CONTRAN 933, artikel 2, § 4

Waarom kan de auto niet mee?

Brazilië beschermt zijn eigen auto-industrie, en het doet dat aan de grens. De Secretaria de Comércio Exterior bundelde de invoerregels in 2023 in de Portaria 249, en artikel 35 is kort: gebruikte consumptiegoederen worden niet toegelaten. Het artikel kent een lijst uitzonderingen, en twee daarvan gaan over auto's: artikel 36 regelt de invoervergunning voor een aangepaste auto van iemand met een beperking die naar Brazilië verhuist, één per persoon; artikel 37 die voor auto's van diplomaten en ambtenaren die van een post terugkeren.

De verhuisvrijstelling van de douane verandert daar niets aan. Artikel 162 van Decreto 6.759 geeft wie zich permanent in Brazilië vestigt vrijstelling voor "meubels en andere goederen voor huishoudelijk gebruik" en voor "gereedschap, machines, apparaten en instrumenten" van zijn beroep. Een auto staat er niet bij, en wat er niet bij staat, valt onder de gewone invoer — die artikel 35 voor gebruikte auto's sluit. Hoe de inboedel wél vrij binnenkomt, staat in een eigen artikel.

De bpm komt niet terug. De Belastingdienst geeft bij export van een gebruikte auto een deel van de bpm terug, maar alleen als het voertuig "duurzaam geregistreerd is in een andere EU-lidstaat of in IJsland, Liechtenstein of Noorwegen", binnen dertien weken na de exportmelding bij de RDW. Brazilië staat daar niet bij. Wie de auto hier verkoopt, verkoopt hem mét de bpm erin; dat is de enige manier om er iets van terug te zien.

Hoe lang mag ik op mijn Nederlandse rijbewijs rijden?

180 dagen, en de klok begint bij de grens. Artikel 2 van de Resolução CONTRAN 933 van 2022 laat een bestuurder met een buitenlands rijbewijs in Brazilië rijden op grond van de verdragen die Brazilië heeft geratificeerd en van wederkerigheid, "voor een maximum van 180 dagen", en het eerste lid zegt dat die termijn ingaat "op de datum van binnenkomst op Braziliaans grondgebied". Wie na een bezoek aan Nederland opnieuw binnenkomt, begint dus opnieuw te tellen, zolang het verblijf regulier is.

Wat je bij je moet hebben, somt het derde lid op: het buitenlandse rijbewijs binnen zijn geldigheid; bij een rijbewijs uit een land van het Verdrag van Wenen van 1968 — Nederland is er partij bij — ook de Permissão Internacional para Dirigir, het internationale rijbewijs; een identiteitsbewijs; en een bewijs van de datum van binnenkomst. Vraag het internationale rijbewijs dus in Nederland aan vóór vertrek, en bewaar je instapkaart of de stempel.

Wat gebeurt er na 180 dagen?

Dan wil je een CNH, de Carteira Nacional de Habilitação, en artikel 2, vierde lid, zegt wat daarvoor nodig is: wie na 180 dagen regulier verblijf wil blijven rijden, "moet zich onderwerpen aan de keuringen van lichamelijke en geestelijke geschiktheid en de psychologische beoordeling" volgens artikel 147 van de verkeerswet, "met inachtneming van zijn categorie". Geen theorie- en geen praktijkexamen dus voor een erkend rijbewijs; wel twee keuringen, bij de DETRAN van je staat. Artikel 3 geldt voor rijbewijzen die Brazilië niet erkent: die bestuurder doet wél het rijexamen. De DETRAN vraagt bij de aanvraag je CRNM en CPF, en de precieze stukken en leges verschillen per staat; die zijn hier niet bij de bron nagelezen.

Plan de keuring in de vierde of vijfde maand. Wie de 180 dagen laat verlopen, rijdt zonder geldig rijbewijs, en bij een verkeersovertreding die schorsing oplevert, houdt de autoriteit volgens artikel 6 je buitenlandse rijbewijs in.

Verkopen in Nederland, kopen in Brazilië

Dat is de som. Verkoop de auto vóór de uitschrijving, zodat de verkoop op je Nederlandse adres en verzekering loopt, en reken in Brazilië op een tweedehands auto van de lokale merken: de invoerregels die jouw auto buiten houden, houden ook de prijzen van ingevoerde auto's hoog. De koop vraagt een CPF en een adres, dus de eerste weken; huur tot die tijd.

In Vertrekklaar is dit fase 4 van 5 van het traject, stap 4.3: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject naar Brazilië of ga meteen naar stap 4.3 in het open stappenplan.