Zorg in Roemenië vanuit België: van het S1 van je ziekenfonds naar de zorgkas en de huisarts op wiens lijst je moet staan

In Roemenië kies je geen zorgverzekeraar: er is één nationaal zorgfonds, de CNAS, met een zorgkas in elke județ (het district). Voor jou is de vraag hoe je in dat fonds komt, en daarna welke huisarts je kiest.

• Met een Belgisch pensioen loopt dat via het S1-formulier van je ziekenfonds.
• Werk je in Roemenië, dan betaal je 10 procent zorgbijdrage op je loon.

De valkuil zit bij wie geen van beide heeft. Wie zonder inkomen in het Roemeense stelsel wil, betaalt de bijdrage over zes minimumlonen, voor twaalf maanden.

Je Belgische ziekenfondsverzekering stopt bij je vertrek. Laat geen gat vallen tussen je laatste dag bij het ziekenfonds en je Roemeense dekking.

Met een Belgisch pensioen: de S1-route

Krijg je een Belgisch pensioen of een Belgische invaliditeitsuitkering, dan blijf je volgens het RIZIV verzekerd ten laste van België. Roemenië levert de zorg. Zo pak je dat aan:

• Vraag vóór vertrek het S1-formulier aan bij je ziekenfonds. Dat Europese formulier toont dat België je zorg in Roemenië betaalt.
• Vraag er ook een voor je partner en kinderen die als persoon ten laste meeverhuizen zonder in Roemenië te werken.
• Registreer het S1 na aankomst bij de zorgkas van je județ. In Boekarest is dat de CASMB, de zorgkas van de stad.

Roemenië rekent je dan geen eigen zorgbijdrage, want je valt onder de Belgische verzekering en Roemenië levert alleen de zorg.

Een S1 is wel niet gratis voor jou. Op je Belgisch pensioen blijft de ZIV-bijdrage van 3,55 % naar alle waarschijnlijkheid ingehouden. Vraag het na bij de Federale Pensioendienst. Wat het belastingverdrag met je pensioen zelf doet, lees je in pensioen en belasting in Roemenië.

Your Europe beschrijft de regel: ontvang je geen pensioen uit het land waar je woont, dan krijg je daar zorg zolang je er in het land dat je pensioen betaalt recht op zou hebben. Je vraagt het S1 aan bij de instelling van dat land, en registreert het na aankomst bij de zorgkas van je nieuwe woonland.

Dit is geen bijzaak. Leef je van eigen middelen, dan toon je bij de aanvraag van je registratiebewijs een bewijs van zorgdekking. Voor gepensioneerden is dat het S1. Een reisverzekering telt niet.

De huisarts is verplicht, niet handig

Volgens de gids van de Europese Commissie moet elke verzekerde in Roemenië op de patiëntenlijst van een medic de familie staan. Die huisarts is het eerste aanspreekpunt voor alles wat geen spoed is, en verwijst door naar de specialist. Zonder inschrijving bij een huisarts bestaat je recht op papier, maar niet in de spreekkamer.

Wisselen kan volgens de CNAS pas na zes maanden. Kies dus een huisarts die je verstaat. Doe het in je eerste weken, meteen na de registratie van je S1 en met je persoonsnummer op zak.

Wat	Termijn of regel
S1 aanvragen	vóór vertrek, bij je ziekenfonds
S1 registreren	bij de zorgkas van je județ, na aankomst
Huisarts	verplicht op de lijst van een medic de familie
Huisarts wisselen	pas na 6 maanden
Zorgbijdrage werknemer	10% van het brutoloon, ingehouden door de werkgever
Zorgbijdrage zonder inkomen en zonder S1	10% over 6 minimumlonen, voor 12 maanden
Roemeens pensioen tot 3.000 lei	verzekerd zonder bijdrage
ZIV-bijdrage op je Belgisch pensioen met een S1	3,55 %, naar alle waarschijnlijkheid

Wat krijg je, en wat betaal je bij?

Het basispakket omvat volgens de gids:

• spoedzorg en preventie;
• zorg bij acute en chronische ziekten;
• laboratoriumonderzoek;
• tandheelkunde, met één gratis controle per jaar;
• dag- en ziekenhuisopname, en thuiszorg;
• geneesmiddelen met of zonder eigen bijdrage, en hulpmiddelen.

Buiten het ziekenhuis betaal je je medicijnen zelf, tenzij ze op de lijst van vergoede middelen staan. Voor gepensioneerden en sommige groepen zijn er gratis of goedkopere middelen.

EURES voegt toe dat huisartsen ook onverzekerden helpen, tegen betaling. De privésector biedt brede toegang tot specialisten, via abonnementen en particuliere polissen.

Reken op privé bijbetalen. Je recht is een recht op de zorg uit het Roemeense stelsel, met dezelfde wachttijden als voor Roemenen. Veel Roemenen nemen voor specialisten een abonnement bij een privékliniek, en wie buiten de grote steden woont, heeft minder keus. Een S1 geeft je toegang, geen snelheid; houd in je budget ruimte voor een privéabonnement.

Werk je in Roemenië: de route via de werkgever

Wie in Roemenië werkt, is volgens het RIZIV ook daar verzekerd. Wie in loondienst gaat, betaalt volgens EURES 10 procent zorgbijdrage over het brutoloon, ingehouden door de werkgever. Daarmee ben je verzekerd. Een S1 komt er dan niet aan te pas. Een zelfstandige betaalt de bijdrage via de eigen aangifte. Hoe dat zit, staat in werken in Roemenië.

Kinderen tot 18 zijn verzekerd zonder bijdrage, en jongeren tot 26 als ze studeren; dat helpt een gezin dat op één inkomen komt.

Wie valt ertussen?

Denk aan wie vroeg stopte zonder pensioen, wie van spaargeld of vermogen leeft, of wie op afstand werkt voor een Belgische werkgever zonder detachering (een tijdelijke uitzending waarbij je in België verzekerd blijft). Een S1 krijg je dan niet, en een Roemeense werkgever is er ook niet.

De gids is daar eerlijk over: wie zonder inkomen in het stelsel wil, betaalt de zorgbijdrage over zes brutominimumlonen, voor twaalf maanden. Dat is de prijs van toegang. Een particuliere polis die minstens het Roemeense basispakket dekt, is het alternatief. Die toon je dan ook bij de aanvraag van je registratiebewijs.

Hoe de zorg past in de rest van je verhuizing, staat in het stappenplan van België naar Roemenië.

In Vertrekklaar is dit fase 1 van 5 van het traject van België naar Roemenië, stap 1.2: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie. In jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject van België naar Roemenië.