Verblijf in Roemenië: drie maanden vrij, dan een registratiecertificaat dat dezelfde dag klaar is

Mag je als Nederlander in Roemenië gaan wonen? Ja, zonder visum en zonder vergunning. Als EU-burger heb je drie maanden verblijfsrecht zonder enige voorwaarde, als werkzoekende zelfs zes. Wie langer blijft, meldt zich binnen die drie maanden bij de immigratiedienst, de Inspectoratul General pentru Imigrări (IGI), en krijgt het certificat de înregistrare: een certificaat van inschrijving dat dezelfde dag wordt afgegeven en vijf jaar geldt. De vondst in de wet is artikel 41: op dat certificaat staat je persoonsnummer, de CNP, en daar wacht de rest van Roemenië op. De valkuil is niet de prijs maar het bewijs: wie niet werkt, laat eigen middelen én een zorgdekking zien, en voor een gepensioneerde is dat het S1 van het CAK.

Wat mag je de eerste drie maanden?

De noodverordening OUG 102/2005 regelt het vrije verkeer in Roemenië. Artikel 11 geeft elke EU-burger die het land binnenkomt verblijfsrecht voor drie maanden vanaf de datum van binnenkomst, zonder verdere voorwaarden; wie een baan zoekt, krijgt zes maanden. Je reist op je paspoort of identiteitskaart. Sinds 1 januari 2025 hoort Roemenië volledig bij Schengen, dus aan de grens met Hongarije is er geen controle meer.

Let op je identiteitskaart. De IGI meldt dat identiteitskaarten zonder machineleesbare zone op grond van verordening (EU) 2025/1208 op 3 augustus 2026 hun geldigheid verliezen, en dat een verlopen document niet meer geaccepteerd wordt bij de registratie. Een Nederlandse kaart heeft die zone; neem toch je paspoort mee als je kaart oud is.

Wanneer en waar registreer je je?

Blijf je langer dan drie maanden, dan moet je je verblijfplaats laten registreren bij de territoriale eenheid van de IGI in de județ waar je woont. Artikel 12 noemt drie gronden voor verblijf langer dan drie maanden: je bent werknemer of zelfstandige, je hebt middelen van bestaan voor jezelf en je gezin — in de regel minstens het Roemeense gegarandeerde minimuminkomen — plus een ziektekostenverzekering, of je bent ingeschreven bij een erkende onderwijsinstelling. Gezinsleden volgen je.

Het certificaat wordt dezelfde dag afgegeven en is geldig voor vijf jaar vanaf de afgifte; op verzoek korter, maar niet korter dan een jaar. Voor het verlopen meld je je opnieuw voor een nieuw certificaat.

	Termijn	Geldigheid of kosten
Vrij verblijf met paspoort of ID	3 maanden, werkzoekende 6 maanden	—
Registratie bij de IGI	binnen 3 maanden na binnenkomst	certificaat dezelfde dag, 5 jaar (minimaal 1 jaar)
Te laat melden	—	boete van 25 tot 50 lei
Wijziging van naam, nationaliteit of adres doorgeven	binnen 30 dagen	—
Verlies of diefstal van je certificaat melden	binnen 48 uur bij de politie, en bij de IGI	—
Permanent verblijf	na 5 jaar ononderbroken legaal verblijf	kaart 10 jaar geldig, 70 lei

Welke documenten neem je mee?

De IGI publiceert de lijst per verblijfsdoel. Werk je in loondienst, dan neem je het aanvraagformulier, je identiteitskaart of paspoort met kopie, je arbeidscontract of een werkgeversverklaring, en een afdruk uit het personeelsregister (Revisal) mee, gestempeld door de werkgever. Werk je als zelfstandige, dan vervangt het uittreksel van het handelsregister ONRC dat contract. Hoe dat zit staat in werken in Roemenië.

Leef je van eigen middelen — een pensioen, spaargeld, inkomen uit Nederland — dan vraagt de IGI het formulier, je identiteitsbewijs, een bewijs van die middelen en een bewijs van ziektekostenverzekering. Voor wie een Nederlands wettelijk pensioen heeft, is dat laatste het S1-formulier van het CAK; hoe dat verder loopt, lees je in zorg in Roemenië. De wet noemt geen vast bedrag voor de middelen, alleen "in de regel minstens het gegarandeerde minimuminkomen"; neem je pensioenbesluit en recente bankafschriften mee.

Een adresbewijs staat niet in de lijst, maar het certificaat vermeldt wel je adres, en wijzigingen daarvan geef je binnen dertig dagen door. Een huurcontract op je eigen naam voorkomt discussie aan het loket.

Wat levert het certificaat op?

Alles. Artikel 41 van de verordening bepaalt dat elke EU-burger die bij de IGI wordt geregistreerd een cod numeric personal krijgt, dat op het verblijfsdocument wordt ingeschreven. EURES zegt het praktisch: dat nummer is belangrijk voor de bank, voor de belastingen en voor de toegang tot zorg. Welke loketten erop wachten, staat in registratie en nummers in Roemenië.

De IGI mag een EU-burger die niet meer aan de voorwaarden voldoet of een onredelijke last voor de sociale zekerheid wordt, een besluit tot vertrek geven, met dertig dagen om het land te verlaten. Wie werkt of van eigen middelen leeft, komt daar niet mee in aanraking, maar het is de reden dat de dienst om een zorgdekking vraagt.

Wat gebeurt er na vijf jaar?

Na vijf jaar ononderbroken en legaal verblijf vraag je permanent verblijf aan. Onderbrekingen tellen niet als je per jaar hoogstens zes maanden weg was, of tot twaalf maanden aaneen om een gegronde reden zoals een zwangerschap, een ernstige ziekte, een opleiding of een overplaatsing. Je levert het formulier, je identiteitsbewijs, je certificaat van inschrijving en bewijzen van de continuïteit van je verblijf in; de bewijslast ligt bij jou. De kaart van permanent verblijf geldt tien jaar en kost 70 lei. Ben je daarna meer dan twee jaar aaneen uit Roemenië weg, dan vervalt het recht.

In welke volgorde de registratie in je hele verhuizing past, staat in het stappenplan voor Roemenië.

In Vertrekklaar is dit fase 1 van 5 van het traject, stap 1.1: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject naar Roemenië of ga meteen naar stap 1.1 in het open stappenplan.