School in Roemenië: leerplicht vanaf vier, de voorbereidende klas met zes, en de wijk die je plek bepaalt

Kan je kind in Roemenië naar een gewone openbare school? Ja, en dat kost niets: Eurydice schrijft dat het staatsonderwijs gratis is, en dat ook de kleuteropvang gratis is, zelfs de hele dag. Twee dingen zijn anders dan in Nederland. De leerplicht begint vroeg, bij de middelste kleutergroep, dus op vier jaar. En voor een plek telt je adres: EURES beschrijft het wijkprincipe, waarbij scholen eerst plaatsen garanderen voor de kinderen uit hun eigen gebied. De valkuil is dat de les in het Roemeens is, en dat het alternatief, een internationale school, geld kost.

Vanaf welke leeftijd moet je kind naar school?

Wet 198/2023 regelt het onderwijs. Het verplichte onderwijs omvat volgens Eurydice veertien leerjaren: de middelste en de oudste kleutergroep (vier tot zes jaar), de basisschool, de onderbouw en de bovenbouw van het voortgezet onderwijs. Vanaf september 2030 wordt ook de jongste kleutergroep verplicht, dus vanaf drie jaar.

Leeftijd of moment	Wat er geldt
4 jaar	kleuterschool verplicht, gratis in openbare scholen, ook de lange dag
6 jaar op 31 augustus	inschrijving in de clasa pregătitoare, de voorbereidende klas
6 jaar tussen 1 september en 31 december	mag ook, als het kind er volgens de school aan toe is
Na de voorbereidende klas	klas I tot en met IV basisschool, daarna onderbouw
Toelating tot het lyceum	computertoewijzing na de landelijke evaluatie en het gemiddelde van de onderbouw
Vanaf september 2030	leerplicht vanaf 3 jaar

Het ministerie zegt het precies: kinderen die op 31 augustus zes jaar zijn, moeten in de voorbereidende klas worden ingeschreven; wie tussen 1 september en 31 december zes wordt, mag worden ingeschreven als zijn ontwikkeling daarbij past. De inschrijving loopt volgens een jaarlijkse kalender van het ministerie, in het voorjaar.

Hoe wordt een plek verdeeld?

Je wijk bepaalt je school. Onderwijsinspecties en scholen moeten de lijsten met circumscripții școlare, de schoolwijken, bekendmaken, en EURES legt uit wat ze doen: scholen tot en met het lyceum garanderen plaatsen voor de kinderen die in hun gebied wonen, en verdelen pas daarna de resterende plaatsen onder kinderen van buiten. Wie een school op het oog heeft, kiest dus eerst het adres, en regelt op dat adres het certificaat van inschrijving van het gezin.

Een toelatingsexamen is er niet voor de kleuterschool, de basisschool of de onderbouw; het enige dat je inlevert, is een medische verklaring over eventuele aandoeningen van je kind. Alle scholen zijn volgens het ministerie verplicht ouders te informeren over de inschrijving, ook als je niet in hun wijk woont. Neem de rapporten en diploma's van je kind mee, vertaald, zodat de nieuwe school weet wat het al heeft gedaan.

In welke taal is de les?

Eurydice: onderwijs kan worden gegeven in het Roemeens, in de talen van de nationale minderheden, of in internationaal gebruikte talen. Op een gewone openbare school is dat Roemeens, een Romaanse taal die voor een Nederlands kind sneller leesbaar is dan een Slavische, maar wel een taal die het de hele dag hoort. In Transsylvanië zijn er openbare scholen met Hongaars of Duits als voertaal, en in de grote steden particuliere en internationale scholen met Engels. Die rekenen volgens EURES inschrijf- en lesgeld; het bedrag verschilt per school.

Een gratis Roemeense taalles voor nieuwkomers, zoals sommige landen die kennen, hebben we voor Roemenië niet bij een officiële bron kunnen nalezen. Vraag de school ernaar bij de inschrijving.

Welke bijslag krijg je?

De alocația de stat pentru copii is er voor elk kind tot achttien jaar dat legaal in Roemenië woont, en volgens de gids van de Europese Commissie ook voor kinderen van buitenlandse ouders die bij hen wonen. Het bedrag hangt af van de leeftijd:

Leeftijd	Bedrag per maand
tot 2 jaar (tot 3 jaar bij een handicap)	719 lei
2 tot 18 jaar, of tot het einde van het voortgezet onderwijs	292 lei

Je vraagt de bijslag aan bij het gemeentehuis van je woonplaats, met het formulier, de geboorteakte van het kind, het identiteitsbewijs van de ouder en een bankafschrift als je het op je rekening wilt. De bijslag is onbelast. De Nederlandse kinderbijslag stopt bij vertrek; wat daarvoor in de plaats komt, hangt dus van dit loket af.

Waar vind je de scholen?

Het ministerie houdt een kaart van alle kleuterscholen bij, en EURES wijst voor de lycea op het landelijke toelatingssysteem. Doe volgens EURES in elk geval wat onderzoek naar de scholen bij je nieuwe adres vóór je verhuist: het adres bepaalt de school, niet andersom. Hoe de school past in de rest van jullie verhuizing, staat in het stappenplan voor Roemenië.

In Vertrekklaar is dit fase 5 van 5 van het traject, stap 5.4: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject naar Roemenië of ga meteen naar stap 5.4 in het open stappenplan.