AOW, pensioen en belasting in Roemenië: Nederland heft over alles, Roemenië verrekent

Waar betaal je belasting over je pensioen als je in Roemenië woont? In Nederland, over alles. Dat is de uitkomst, maar de weg ernaartoe is ongewoon: het verdrag van 5 maart 1998 zegt in artikel 18 dat een bedrijfspensioen en een lijfrente alleen in je woonstaat belastbaar zijn, en draait dat in protocol XII meteen terug. De Belastingdienst past dat protocol toe en heft. Roemenië belast pensioen pas boven 3.000 lei per maand, tegen 10 procent, en trekt daar de Nederlandse belasting van af. Vraag dus géén vrijstelling loonheffing aan; die bestaat hier niet.

Het verdrag: woonstaat op papier, bronstaat in de praktijk

Het verdrag is getekend in Den Haag op 5 maart 1998, trad in werking op 29 juli 1999 en geldt sinds 1 januari 2000. Artikel 18, eerste lid: pensioenen ter zake van een vroegere dienstbetrekking en lijfrenten zijn slechts in de woonstaat belastbaar. Daarmee zou Roemenië heffen. Maar protocol XII bij hetzelfde verdrag zegt: niettegenstaande artikel 18, eerste lid, mag Nederland op die uitkeringen zijn nationale wetgeving toepassen, totdat Roemenië meldt dat het ze zelf kan belasten en beide landen in onderling overleg bepalen in hoeverre artikel 18 dan geldt.

De Belastingdienst neemt in zijn overzicht van verdragsstaten voor Roemenië het heffingsrecht over een privaat pensioen en een lijfrente op onder "18, lid 1 / protocol XII", aan de kant van Nederland. Je bedrijfspensioen wordt dus Nederlands belast, tegen de gewone tarieven, en je blijft er als buitenlands belastingplichtige aangifte over doen.

De rest is eenvoudiger. Artikel 18, derde lid: uitkeringen krachtens een socialezekerheidsstelsel mogen worden belast in het land dat ze betaalt; dat is je AOW. Artikel 19, tweede lid: een overheidspensioen mag worden belast door het land dat het betaalt, tenzij je inwoner én onderdaan van Roemenië bent. En een afkoopsom van een pensioen of lijfrente mag volgens artikel 18, tweede lid, worden belast in het land waar hij vandaan komt.

Inkomen uit Nederland	Verdrag	Wie heft	En Roemenië?
AOW, Anw, WAO, WIA, Wajong	artikel 18 lid 3	Nederland	10% boven 3.000 lei per maand, met verrekening
bedrijfspensioen	artikel 18 lid 1 en protocol XII	Nederland	idem
lijfrente	artikel 18 lid 1 en protocol XII	Nederland	idem
afkoop van pensioen of lijfrente	artikel 18 lid 2	Nederland	verrekening
overheidspensioen (ABP)	artikel 19 lid 2	Nederland, tenzij inwoner én onderdaan van Roemenië	verrekening
huur van je Nederlandse woning	artikel 6	Nederland	verrekening

Wat Roemenië ermee doet: 10 procent boven 3.000 lei

Als fiscaal inwoner van Roemenië geef je je wereldinkomen aan, dus ook je Nederlandse pensioen. De gids van de Europese Commissie en EURES zeggen hetzelfde: inkomstenbelasting op pensioen is verschuldigd over het deel dat 3.000 lei per maand te boven gaat, tegen 10 procent. Roemenië kent één tarief van 10 procent, zonder schijven.

Daarna komt artikel 24, vijfde lid, van het verdrag: Roemenië verleent een aftrek gelijk aan de in Nederland betaalde inkomstenbelasting, tot ten hoogste de Roemeense belasting over datzelfde inkomen. Omdat de Nederlandse heffing over een pensioen vrijwel altijd boven die 10 procent uitkomt, blijft er in Roemenië per saldo niets te betalen over. Wat je in Nederland betaalt, is wat je betaalt. Een fiscalist heb je hier nodig voor de aangifte zelf, niet voor de uitkomst.

Vraag geen vrijstelling loonheffing aan. Bij Spanje of Portugal is dat de eerste stap na vertrek; hier wordt het verzoek afgewezen, want Nederland houdt het heffingsrecht. Wie zijn pensioenfonds intussen vraagt de inhouding te stoppen, krijgt een naheffing.

Wanneer ben je fiscaal inwoner van Roemenië?

Volgens de gids van de ANAF: als je woonplaats in Roemenië ligt, als het centrum van je vitale belangen daar ligt, of als je er in twaalf maanden in totaal meer dan 183 dagen bent. Binnen dertig dagen na die 183 dagen dien je een vragenlijst in; hoe dat gaat, staat in registratie en nummers in Roemenië. Vanaf dat moment doe je in beide landen aangifte: in Nederland over het Nederlandse inkomen, in Roemenië over je wereldinkomen met verrekening.

Je AOW gaat volledig mee

Binnen de EU wordt de AOW zonder korting uitbetaald. De SVB maakt hem in een SEPA-land over in euro's, rond de 24e van de maand, en de bankkosten zijn hoogstens 0,48 euro per betaling; een Roemeense rekening in lei is daar niet voor nodig. Meld je verhuizing op tijd bij de SVB, met de datum, je Roemeense adres en je bankgegevens.

Je verdere opbouw, 2 procent per verzekerd jaar, stopt op de dag van uitschrijving. Wie vóór de AOW-leeftijd vertrekt, kan zich volgens de SVB soms vrijwillig verzekeren; kijk dat vóór vertrek na. Wat dit betekent voor je zorg, staat in zorg in Roemenië, en de volgorde van het afsluiten in Nederland in het stappenplan voor Roemenië.

In Vertrekklaar is dit fase 1 van 5 van het traject, stap 1.2: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject naar Roemenië of ga meteen naar stap 1.2 in het open stappenplan.