Pensioen en belasting in Roemenië vanuit België: België blijft heffen, Roemenië stelt vrij

Woon je in Roemenië, dan blijft je Belgisch wettelijk pensioen in België belast. Roemenië belast het niet nog een keer. Je betaalt dus één keer, in België, zoals nu.

Drie dingen om vooraf te weten:

• Het verdrag tussen België en Roemenië is getekend in Brussel op 4 maart 1996. Het verving een verdrag uit 1976, en er hoort geen protocol bij.
• Een wettelijk pensioen als werknemer of zelfstandige, en pensioensparen, mag België belasten. Wat België volgens het verdrag mag belasten, stelt Roemenië vrij.
• Een vrijstelling van Belgische bedrijfsvoorheffing is er dus niet. De voorheffing op je pensioen loopt door.

Je wettelijk pensioen: België

De meeste verdragen leggen een pensioen bij het land waar je woont. Dit verdrag doet het voor je wettelijk pensioen anders. Artikel 19, lid 2 zegt dat pensioenen die betaald worden volgens de sociale wetgeving van een land, in dat land belastbaar zijn. Je Belgisch pensioen als werknemer of als zelfstandige is zo'n pensioen. België mag het dus belasten.

De FOD Financiën zegt het zonder omweg. Op haar pagina voor wie een Belgisch pensioen heeft en in Roemenië woont, staat: heb je een pensioen opgebouwd als zelfstandige of als werknemer in de privésector, en wordt het betaald volgens de sociale zekerheid of een ander pensioenstelsel, dan is het belastbaar in België. Dat geldt ook voor een pensioen uit een overheidsbedrijf, een overheidsinstelling die op winst gericht is. Je geeft het aan in de belasting van niet-inwoners, in het vak Pensioenen.

Wat Roemenië ermee doet: vrijstellen

Artikel 24 van het verdrag regelt hoe Roemenië dubbele belasting voorkomt. Inkomen dat België volgens het verdrag mag belasten, stelt Roemenië vrij. Het mag dat inkomen wel meetellen om het tarief op je andere inkomen te bepalen. Dat heet het progressievoorbehoud.

In Roemenië heeft dat geen gevolg. Het land kent één tarief van tien procent, hoe hoog je inkomen ook is. Over je Belgisch wettelijk pensioen betaal je in Roemenië dus niets.

Dat is geen regeling die je moet aanvragen. Het volgt uit het verdrag. Houd wel je Belgische aanslagbiljetten bij. Vraagt de Roemeense belastingdienst ernaar, dan toon je daarmee dat België heft.

Pensioensparen en groepsverzekering: niet hetzelfde

Pensioensparen blijft in België belast. Artikel 19, lid 2 geldt ook voor een algemeen stelsel ter aanvulling van het wettelijk pensioen. De uitleg bij het verdrag in de Senaat noemt het pensioensparen als voorbeeld.

Voor een groepsverzekering uit je vroegere job zijn er twee lezingen:

• Artikel 19, lid 1 legt een pensioen voor een vroegere dienstbetrekking bij het land waar je woont. Dan belast alleen Roemenië.
• Maar de uitleg bij het verdrag noemt naast het pensioensparen ook "de pensioenverzekering" als aanvulling die in België belastbaar blijft. En de FOD Financiën noemt naast de sociale zekerheid "enig ander pensioenstelsel". Dan blijft België heffen.

Een circulaire of beslissing die de knoop doorhakt, hebben we niet gevonden. Laat dit nakijken vóór de eerste uitbetaling, bij een fiscalist of bij het kantoor van de FOD voor niet-inwoners.

Valt je groepsverzekering onder Roemenië, dan geldt daar het Roemeense tarief: tien procent over het deel van je pensioen boven de vrije voet van 3.000 lei per maand.

Wordt een groepsverzekering of pensioensparen als kapitaal uitbetaald, dan heeft het verdrag daar geen aparte regel voor. Laat dat vóór de uitbetaling narekenen.

Het ambtenarenpensioen: België, tenzij je Roemeen bent

Artikel 20, lid 2: een pensioen dat de Belgische overheid betaalt voor diensten aan die overheid, mag alleen België belasten. Er is één uitzondering. Ben je inwoner van Roemenië én heb je de Roemeense nationaliteit, dan belast alleen Roemenië het. De FOD Financiën zegt hetzelfde.

Werkte je voor een overheidsbedrijf met een nijverheids- of handelsactiviteit, dan geldt artikel 20 niet. Dan val je terug op de gewone pensioenregel van artikel 19.

Inkomen uit België	Verdragsartikel	Wie heft	En Roemenië?
Wettelijk pensioen als werknemer	19, lid 2	België	vrijgesteld
Wettelijk pensioen als zelfstandige	19, lid 2	België	vrijgesteld
Pensioensparen	19, lid 2	België	vrijgesteld
Groepsverzekering uit je vroegere job	19, lid 1 of lid 2	Roemenië of België; laat het nakijken	tien procent boven 3.000 lei, als Roemenië heft
Ambtenarenpensioen	20, lid 2	België, tenzij je ook Roemeen bent	vrijgesteld
Loon voor werk in België	16	België, voor de dagen dat je daar werkt	vrijgesteld
Huur van een woning in België	6	België	vrijgesteld, telt mee voor het tarief
Dividend uit België	10	Roemenië; België houdt hooguit 15 % in	Roemenië trekt de inhouding af
Rente op een Belgische rekening	11	Roemenië; België houdt hooguit 10 % in	mag het belasten

Wat de Pensioendienst inhoudt

Op je pensioen lopen in België drie inhoudingen. Na je verhuizing gaat het zo:

• De bedrijfsvoorheffing, de belasting die vooraf van je pensioen gaat, loopt door. België blijft je pensioen belasten.
• De solidariteitsbijdrage vervalt vanzelf zodra je in een EER-land woont (de EU plus Noorwegen, IJsland en Liechtenstein).
• De ZIV-bijdrage van 3,55 %, voor de ziekte- en invaliditeitsverzekering, vervalt alleen als je in Roemenië verzekerd bent via een pensioen, werk of een zelfstandige activiteit daar. Met een Belgisch S1-formulier ben je verzekerd ten laste van België. Dan blijft die bijdrage naar alle waarschijnlijkheid staan. Vraag het na bij de Pensioendienst.

Hoe dat S1 werkt en wat het je in Roemenië oplevert, staat in zorg in Roemenië.

Wat er in Roemenië wel belast wordt: tien procent

Roemenië kent één tarief voor de inkomstenbelasting: 10 %, zonder schijven. Dat raakt loon, winst en huur uit een pand in Roemenië, en alles wat België volgens het verdrag niet mag belasten.

Op een pensioen dat Roemenië wel belast, heft het tien procent over het deel boven de vrije voet van 3.000 lei per maand. Dat inkomen geef je aan in de declarația unică, de jaarlijkse Roemeense aangifte, uiterlijk op 25 mei van het jaar erna. Hoe je toegang krijgt tot het portaal van de belastingdienst, staat in registratie en nummers in Roemenië.

Spaargeld en beleggingen in België

Voor wie een rekening, aandelen of een woning in België aanhoudt, gelden drie regels uit hetzelfde verdrag:

• Op dividend uit België mag België hooguit 15 % inhouden (artikel 10). Roemenië mag het dividend belasten, en trekt de Belgische inhouding af van zijn eigen belasting.
• Op rente mag België hooguit 10 % inhouden (artikel 11). Een aparte vrijstelling voor een gewone spaar- of zichtrekening kent dit verdrag niet. Houdt je bank meer roerende voorheffing in, dan vraag je het verschil terug. Roemenië mag de rente belasten.
• Een verhuurde woning in België blijft Belgisch belast, via de belasting van niet-inwoners (artikel 6).

Geef je Belgische bank je Roemeense adres en je fiscale woonplaats door. Hoe het verder zit met je rekeningen, staat in bank en betalen in Roemenië.

Waar woon je voor de belasting?

Volgens de gids van de ANAF, de Roemeense belastingdienst, ben je fiscaal inwoner van Roemenië als je woonplaats daar ligt, als het centrum van je vitale belangen daar ligt, of als je er in twaalf maanden meer dan 183 dagen bent. Binnen dertig dagen na die 183 dagen vul je een vragenlijst in. Hoe dat gaat, staat in registratie en nummers in Roemenië.

Eisen beide landen je als inwoner op, dan beslist artikel 4 van het verdrag. Het kijkt eerst naar waar je een vaste woning hebt. Heb je er in beide landen een, dan telt met welk land je persoonlijke en economische banden het nauwst zijn, het middelpunt van je levensbelangen. Lukt dat niet, dan telt waar je gewoonlijk verblijft, en daarna je nationaliteit.

Dat telt. Blijf je fiscaal inwoner van België, bijvoorbeeld omdat je partner in België blijft wonen, dan belast België je hele inkomen als inwoner, en niet alleen je pensioen. Wie een deel van het jaar in België blijft, telt dus dagen en houdt marge.

En de erfenis?

Het verdrag gaat alleen over inkomen en vermogen, niet over erfenissen. Elk land volgt zijn eigen regels:

• België. Woon je in Roemenië, dan ben je geen rijksinwoner meer. België heft bij je overlijden dan alleen nog op onroerend goed in België, het recht van overgang. Elk gewest heeft er eigen tarieven voor.
• Roemenië. Roemenië kent geen aparte erfbelasting. Wie een huis of grond in Roemenië erft, betaalt niets als de erfenis binnen twee jaar na het overlijden bij de notaris is afgehandeld. Duurt het langer, dan betalen de erfgenamen 1 % van de waarde.

Leg het één keer voor aan een notaris die beide stelsels kent, en regel je testament zo dat het in Roemenië bruikbaar is.

Vertrekklaar benoemt wát er speelt. Hoe het voor jouw mix van pensioen, groepsverzekering en vermogen uitpakt, is het ene gesprek met een fiscalist die beide landen kent dat deze verhuizing verdient. Ga daarmee vóór je verhuist, niet erna.

In Vertrekklaar is dit fase 2 van 5 van het traject van België naar Roemenië, stap 2.2: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie. In jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject van België naar Roemenië.