Zorg op Bonaire vanuit België: je ziekenfonds stopt, en de zorg van het eiland komt pas met je vergunning

Ja, op Bonaire ben je verzekerd zodra je er rechtmatig woont. Het zorgstelsel van het eiland is vriendelijk en tegelijk begrensd. Voor een Belg zit de grootste valkuil niet in het pakket, maar in de maanden ervoor.

• Het kost je geen premienota en geen eigen risico.
• Maar je komt er pas in na je verblijfsvergunning en je inschrijving, en tot dan sta je er alleen voor.
• Wat het pakket voor volwassenen niet dekt, is vooral de tandarts.

Waarom loopt je Belgische zorg niet door?

Binnen Europa neemt een S1-formulier je zorg mee naar je nieuwe land. Voor Bonaire bestaat dat niet. Het eiland hoort bij Nederland, maar niet bij de Europese Unie, en de Europese regels over sociale zekerheid gelden alleen op het grondgebied van de EU. Een apart verdrag tussen België en Nederland bestaat ook niet: de FOD Sociale Zekerheid noemt Nederland niet bij de landen met een bilateraal verdrag.

Je ziekenfonds hoort je vertrek van jou. Bel of mail het vóór je vertrekt, en vraag uitdrukkelijk wat er gebeurt als je ziek wordt. Zodra het je uitschrijft, ben je via België niet meer verzekerd.

Werk je op Bonaire, dan kun je vrijwillig aansluiten bij de Overzeese Sociale Zekerheid (OSZ), met een aanvullende verzekering voor geneeskundige verzorging. Voor wie met pensioen gaat, is de OSZ er niet.

Wanneer kom je in de zorg van het eiland?

Wie rechtmatig op Bonaire woont of werkt, is verzekerd via Zorg en Jeugd Caribisch Nederland (ZJCN). Er is geen polis om af te sluiten, geen nominale premie en geen eigen risico.

Maar "rechtmatig" betekent voor jou: met een sédula, een identiteitskaart van het eiland, en een verblijfsvergunning. De keten loopt zo:

• eerst je verblijfsvergunning van de IND;
• dan binnen vijf werkdagen je inschrijving bij Burgerzaken;
• dan de sédula;
• en pas dan je inschrijving bij ZJCN, aan de balie.

Als toerist heb je geen recht op die zorg. En tussen je aankomst en de beslissing van de IND kunnen maanden zitten: de IND streeft naar drie maanden, maar mag er zes over doen.

Bij ZJCN neem je mee:

• je sédula;
• je verblijfsvergunning;
• een werkgeversverklaring, als je voor een werkgever op het eiland werkt.

ZJCN schrijft je niet in als je loon uit werk in een ander land met loonbelasting belast wordt, of als je werkgever een Nederlandse overheidsorganisatie is. Werk je op afstand voor een Belgische werkgever, vraag het dan vooraf na.

Daarna schrijf je je in bij een huisarts. Wisselen kan twee keer per jaar, per 1 april en per 1 oktober.

Hoe overbrug je de maanden ervoor?

ZJCN adviseert zelf om de tijd tot je inschrijving te overbruggen met een eigen ziektekostenverzekering. Voor een Belg is dat geen advies, maar een noodzaak. De IND vraagt bovendien al op je aanvraagformulier bij welke verzekeraar je verzekerd bent, met je polisnummer.

Zo pak je dat aan:

• Sluit vóór vertrek een particuliere, internationale zorgpolis af die medische kosten op Bonaire dekt.
• Kies een polis die je per maand kunt opzeggen, en laat ze lopen tot ZJCN je inschrijving bevestigd heeft.
• Vraag de verzekeraar schriftelijk of bestaande aandoeningen gedekt zijn. Dat zijn ze vaak niet.

Reken op maanden, niet op weken. Een Nederlander staat binnen een paar weken bij ZJCN. Jij wacht eerst op de IND. Een polis die na drie maanden afloopt, laat je precies in de weken onverzekerd waarin je het meest moet regelen.

Wat dekt het pakket, en wat niet?

Zorg	Wat ZJCN vergoedt
Huisarts, laboratorium en onderzoek op verwijzing	volledig
Medicijnen op voorschrift	vergoed, in principe op stofnaam
Fysiotherapie tot en met 17 jaar	9 behandelingen per jaar, met vervolgaanvraag nog 9
Fysiotherapie vanaf 18 jaar	alleen bij aandoeningen op de lijst; de eerste 20 behandelingen zelf betalen
Psycholoog	maximaal 9 behandelingen per indicatie, inclusief intake
Ergotherapie	maximaal 10 behandeluren per jaar
Diëtist	maximaal 3 behandeluren per jaar
Tandarts tot 18 jaar	het volledige pakket
Tandarts vanaf 18 jaar	protheses, medisch noodzakelijke en chirurgische hulp; geen kronen, bruggen, implantaten of gewone vullingen
Medische uitzending	behandeling, vlucht, verblijf en daggeld, ook voor een begeleider bij indicatie
Zorg in het buitenland	alleen spoedeisende hulp, tot het prijsniveau van Caribisch Nederland

Voor fysiotherapie, langdurige zorg en een stoppen-met-rokenprogramma vraagt de zorgverlener vooraf toestemming aan ZJCN.

Eén ziekenhuis, en de uitzending

Fundashon Mariadal in Kralendijk is het enige ziekenhuis. Het heeft spoedeisende hulp, een verloskamer en dialyse. Specialisten zijn niet het hele jaar aanwezig, en complexe zorg zoals kankerzorg of hartchirurgie kan het eiland niet bieden.

Wat het eiland niet kan, regelt de verzekering met een medische uitzending: een verwijzing naar Curaçao, Aruba, Sint Maarten, Colombia of Nederland. Niet alleen de behandeling wordt vergoed, maar ook de vliegtickets, het verblijf en een daggeld, voor jou en bij indicatie voor een begeleider. Een minderjarige kan toestemming krijgen voor twee begeleiders.

De voorwaarde is hard: toestemming vooraf, behalve bij acute spoed. België staat niet in de lijst van bestemmingen. Wie op eigen initiatief elders een behandeling regelt, betaalt ze zelf.

De achterkant: de tandarts, de sédula en de reis naar huis

Drie dingen om te weten:

• De tandarts. Tot achttien jaar is de dekking volledig. Daarna zijn controles, vullingen, kronen en implantaten voor eigen rekening. Plan de grote gebitsbeurt dus vóór je vertrek uit België.
• De sédula. Een verlopen sédula geeft aan de balie geen recht op gratis zorg. Zet de vervaldatum, en die van je vergunning, in je agenda.
• Op bezoek in België. In het buitenland ben je alleen verzekerd voor spoedeisende hulp, tot het prijsniveau van het eiland. Neem dus een reisverzekering voor elke reis naar huis.

In Vertrekklaar is dit fase 3 van 5 van het traject van België naar Bonaire, stap 3.1: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie. In jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject van België naar Bonaire.