Werken in Portugal vanuit België: geen vergunning, wel een NISS, en als zelfstandige het eerste jaar zonder premie

Ja, als Belg mag je in Portugal werken zonder vergunning, in loondienst of voor jezelf. De Portugese overheid zegt het zonder omhaal: wie in Portugal werkt, heeft dezelfde rechten en plichten als iemand met de Portugese nationaliteit.

Vier dingen om vooraf te weten:

• Het loon. Wat het oplevert, begint bij het wettelijk minimum: € 920 bruto per maand in 2026.
• Het nummer. Je hebt het NISS nodig, het nummer van de Segurança Social (de Portugese sociale zekerheid). Dat vraagt je werkgever desnoods voor je aan.
• De vondst, voor wie voor zichzelf begint. De Finanças (de Portugese belastingdienst) melden je start automatisch bij de Segurança Social, en je premieplicht gaat pas in op de eerste dag van de twaalfde maand.
• De valkuil. Voor een gereglementeerd beroep moet je kwalificatie erkend zijn vóór je begint.

En één ding aan Belgische kant: wie in Portugal woont en werkt, valt voor zijn sociale zekerheid onder Portugal, niet meer onder België.

Wat verdien je, en hoe zit een Portugees contract in elkaar?

Het minimumloon, de retribuição mínima mensal garantida, is bij decreet vastgesteld op € 920 per maand met ingang van 1 januari 2026. Dat is een stijging van 5,7%.

De normale arbeidsduur is maximaal 8 uur per dag en 40 uur per week. Je hebt recht op minstens 22 werkdagen vakantie per jaar, met daarnaast een vakantie-uitkering, het subsídio de férias.

Contractvorm	Wat het is	Grens
Termo certo	tijdelijk, met een vaste einddatum	maximaal 2 jaar, hoogstens twee keer verlengen
Termo incerto	tijdelijk, einde afhankelijk van een gebeurtenis	maximaal 4 jaar, daarna recht op een vergoeding
Sem termo	vast contract	geen einddatum; niet toegestaan voor een tijdelijke behoefte
Muito curta duração	seizoenswerk, bijvoorbeeld in toerisme of landbouw	hoogstens 35 dagen per contract en 70 dagen per jaar
Prestação de serviços	je werkt als zelfstandige voor opdrachtgevers	jij draagt zelf de belasting en de premie af

Een contract mag mondeling, maar de werkgever moet je schriftelijk informeren over onder meer de functie, de begindatum, de proeftijd, het loon en de opzegtermijnen.

Welk nummer heb je nodig, en wie vraagt het aan?

Het NISS, het Número de Identificação da Segurança Social. Zonder dat nummer kan je werkgever je niet aanmelden. De aanvraag is online en gratis. Buitenlanders leveren aan:

• een identiteitsbewijs, zoals je Belgische identiteitskaart of je paspoort;
• een bewijs van hun arbeidssituatie: het arbeidscontract, of de start van je activiteit als zelfstandige;
• hun verblijfsdocument.

Een werkgever mag het NISS ook voor je aanvragen, maar pas nadat hij een contract met je heeft getekend en het dienstverband bij de Segurança Social heeft gemeld. Het nummer haal je daarna persoonlijk op; hoe dat in de praktijk werkt, staat in het artikel over NISS en zorgnummer.

Je NIF, het Portugese fiscale nummer, heb je dan al. Dat is het nummer waar het contract, de bank en de loonstrook aan hangen.

Wat gebeurt er met je Belgische sociale zekerheid?

Die stopt, en Portugal neemt het over. Volgens het RIZIV ben je automatisch sociaal verzekerde van het land waar je woont en werkt. Dat land is dan het enige dat bevoegd is voor je ziekteverzekering. Je meldt je vertrek dus aan je ziekenfonds, en je zorg loopt voortaan via de Segurança Social.

Er is één uitzondering: de detachering. Stuurt je Belgische werkgever je tijdelijk naar Portugal om er hetzelfde werk te doen, dan blijf je volgens het RIZIV onder de Belgische sociale zekerheid en blijf je bij je ziekenfonds ingeschreven. Woon je tijdens die detachering in Portugal, dan vraag je bij je ziekenfonds een S1-formulier aan. Daarmee krijg je in Portugal toegang tot zorg.

Werk je vanuit Portugal op afstand voor een Belgische werkgever, zonder detachering? Laat dan vóór vertrek uitzoeken welk land je sociale zekerheid draagt. Dat is geen keuze die je zelf maakt.

Wat betaalt een zelfstandige, en vanaf wanneer?

Je begint met een início de atividade (je aanmelding als zelfstandige) bij de Finanças. Daarmee word je trabalhador independente en mag je recibos verdes uitschrijven, de elektronische facturen van zelfstandigen.

Wie maar één keer per jaar factureert en onder de € 25.000 blijft, kan dat als ato isolado (eenmalige handeling) doen zonder activiteit te openen. Voor iedereen die vaker factureert, geldt de gids van de Segurança Social:

• De belastingdienst geeft je start automatisch door aan de Segurança Social, inclusief je NIF; je hoeft je daar niet apart te melden.
• Begin je voor het eerst als zelfstandige, dan gaat je inschrijving in het premieregime pas in op de eerste dag van de twaalfde maand na de start. Wil je eerder opbouwen, dan kun je dat bij de eerste kwartaalaangifte vragen.
• De premie is 21,4% van je premiegrondslag, en die grondslag is een deel van je omzet dat per kwartaal wordt vastgesteld. Zonder inkomen of bij een berekening onder de € 20 betaal je het minimum van € 20 per maand.
• Werk je daarnaast in loondienst en blijft je gemiddelde zelfstandige inkomen onder € 2.148,52 per maand (vier keer de IAS van 2026, het Portugese referentiebedrag voor uitkeringen), dan ben je als zelfstandige vrijgesteld van premie.

Het eerste jaar zonder premie is geen jaar zonder dekking-vraag. In die twaalf maanden bouw je niets op en ben je via je Portugese werk nog niet verzekerd. Je Belgische ziekenfonds dekt je na je vertrek ook niet meer. Kijk dus hoe je zorg in dat jaar loopt: via een eigen polis, of via een partner die in loondienst is.

Heb je erkenning van je diploma nodig?

Alleen als je beroep gereglementeerd is. In Europa gaat het dan om beroepen waarvoor een specifieke kwalificatie wettelijk vereist is.

• Voor de meeste beroepen beslist de werkgever zelf wat je diploma waard is.
• Voor een gereglementeerd beroep vraag je erkenning bij de Portugese bevoegde instantie vóór je begint.

Los daarvan kun je je diploma academisch laten erkennen via de DGES, de Portugese dienst voor hoger onderwijs. Daar bestaan drie routes voor:

• De automatische erkenning geldt alleen voor graden op een vaste lijst, kost bij de DGES € 32,20 en duurt maximaal 30 dagen na een compleet dossier.
• De erkenning op niveau en de specifieke erkenning lopen via een publieke universiteit en duren maximaal 90 dagen.

Of jouw graad op die lijst staat, controleer je in het online formulier van de DGES vóór je betaalt.

Aan Belgische kant kun je twee dingen klaarzetten. Heb je een Vlaams diploma, dan vraag je gratis een attest aan bij NARIC-Vlaanderen. Dat is een informatief document in het Nederlands of Engels met de gegevens van je diploma die bij een erkenning tellen. Vraagt de Portugese instantie een gelegaliseerd diploma, dan legaliseert NARIC-Vlaanderen het gratis. Is er een apostille nodig, het internationale echtheidsstempel, dan vraagt NARIC-Vlaanderen die aan bij de FOD Buitenlandse Zaken. Die kost € 25 per document.

In het stappenplan van België naar Portugal zit werk bij de eerste fase. Of je in Portugal gaat werken, bepaalt namelijk of je aan de inkomens- en zorgeis hoeft te voldoen, en of de zorg via de Segurança Social of via een S1 van je Belgische ziekenfonds loopt.

In Vertrekklaar is dit fase 1 van 5 van het traject van België naar Portugal, stap 1.2: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie. In jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject van België naar Portugal.