Naar school op Sint-Maarten vanuit België: leerplicht vanaf vier, en de instructietaal die de school zelf kiest

Ja, je kind kan op Sint-Maarten naar school, en het móét ook. De Leerplichtlandsverordening legt de leerplicht vanaf het eerste schooljaar na de vierde verjaardag tot en met het schooljaar waarin het kind achttien wordt, of eerder een diploma haalt.

Wat het kost, staat niet in de wet. Wel staat erin dat de toelating tot een school níét mag afhangen van een geldelijke bijdrage van de ouders.

De vondst zit in artikel 10 van de Landsverordening funderend onderwijs. Elke school kiest zelf haar instructietaal, de taal waarin de lessen worden gegeven. Dat mag alleen het Engels of het Nederlands zijn. Voor een Vlaams gezin is dat goed nieuws: je kind kan op een school terecht die in het Nederlands lesgeeft. De valkuil is dat je de wijk kiest voordat je de schoolgids hebt gelezen.

Wanneer is je kind leerplichtig?

Wie het gezag heeft over een minderjarige die op Sint-Maarten woont, moet zorgen dat het kind op een school staat ingeschreven en de lessen bijwoont. Die plicht begint met het eerste schooljaar dat aanvangt op of na de dag waarop het kind vier is geworden. Hij duurt tot en met het einde van het schooljaar waarin het achttien wordt, of korter, zodra het een diploma v.s.b.o., h.a.v.o. of v.w.o. haalt. Vanaf twaalf jaar is de jongere ook zelf verplicht de lessen te volgen; wie de plicht negeert, riskeert een boete.

Onderdeel	Wat de landsverordeningen vastleggen
Begin leerplicht	het eerste schooljaar op of na de vierde verjaardag
Einde leerplicht	einde van het schooljaar waarin de jongere 18 wordt, of eerder bij een diploma
Toelatingsleeftijd funderend onderwijs	4 jaar; toelating ten minste op de eerste schooldag van elke maand
Duur funderend onderwijs	twee cycli van elk 4 jaar; vertrek aan het eind van het schooljaar waarin het kind 12 wordt, uiterlijk 14
Schooljaar	1 augustus tot en met 31 juli
Instructietaal	Engels of Nederlands, gekozen door het bevoegd gezag van de school
Wijziging instructietaal	alleen per 1 augustus, minstens 16 maanden vooraf aangekondigd in twee dagbladen
Ouderbijdrage	toelating mag er niet van afhangen

Hoe zit het stelsel in elkaar?

Het funderend onderwijs is de Sint-Maartense basisschool: twee cycli van vier jaar. Het kind wordt er vanaf zijn vierde toegelaten, en verlaat het in beginsel aan het eind van het schooljaar waarin het twaalf wordt. De wet schrijft acht educatiegebieden (vakgebieden) voor. Het eerste is taal, geletterdheid en communicatie, uitdrukkelijk voor het Engels, het Nederlands én het Spaans. Wie nog niet eerder op een school op het eiland zat, kan op ten minste de eerste schooldag van elke maand instromen. Een kind uit België hoeft dus niet tot augustus te wachten.

Daarna volgt het voortgezet onderwijs: v.s.b.o. (voorbereidend secundair beroepsonderwijs), h.a.v.o. en v.w.o. Het begint met twee jaar basisvorming waarin Nederlands, Engels en Spaans naast elkaar staan. Ook hier kiest de school de instructietaal: een van de officiële talen van het land, voor de hele school of per leerweg. Leg de rapporten van je kind naast de beschrijving van de school, en vraag waar het het best aansluit.

Hoe schrijf je je kind in?

Er is geen centraal aanmeldpunt. De beslissing over toelating ligt bij het bevoegd gezag van de school (het schoolbestuur), en de school plaatst het kind naar leeftijd in de bijbehorende cyclus.

Een bijzondere school, een school die niet door de overheid is opgericht, mag alleen weigeren om godsdienstige of levensbeschouwelijke redenen of bij aantoonbaar plaatsgebrek. Niet op grond van de taalachtergrond van het kind, en niet op grond van een achterstand in de educatiegebieden. Scholen moeten bovendien zorgen voor een zo goed mogelijke aansluiting van leerlingen met een andere moedertaal dan de instructietaal.

Wat je meeneemt, komt van twee kanten:

• Uit België: de rapporten en een overzicht van de school, met wat je kind er volgde. De Sint-Maartense wet kent het onderwijskundig rapport als overdrachtsdocument; vraag de school in België om zo'n overzicht mee te geven.
• Van het eiland: de inschrijving bij het Census Office, waar ook de kinderen in persoon verschijnen, met een geboorteakte van hooguit drie jaar oud en met apostille.

Bij de inschrijving op school ontvang je de schoolgids, en daarin staat verplicht de instructietaal. Vraag ook meteen een inschrijvingsbrief. IBP vraagt die bij een vergunning voor gezinshereniging en bij elke verlenging van een vergunning met kinderen.

Vraag de schoolgids vóór je de wijk kiest, niet erna. De wet laat de taalkeuze bij de school en verbiedt haar die keuze tussentijds te veranderen: een wijziging kan alleen per 1 augustus, minstens zestien maanden vooraf aangekondigd, en raakt de kinderen die al op school zitten niet. Wat je op de dag van inschrijving leest, is dus wat je kind de hele schoolloopbaan krijgt.

Engels of Nederlands?

Het onderwijs op het eiland is overwegend Engelstalig. De scholen die in het Nederlands lesgeven, zijn er minder, en ze kunnen wachtlijsten hebben. Voor een Vlaams kind betekent dat een van twee:

• een taalbad: het leert Engels door gewoon mee te doen;
• gericht zoeken naar een school die (deels) in het Nederlands werkt.

Wil je later terug naar België, vraag dan vooraf hoe een diploma van het eiland daar erkend wordt. Leg al vóór de verhuizing contact met de directies van je voorkeursscholen. Dit is de stap die het verst vooruit gepland wil worden.

In Vertrekklaar is dit fase 5 van 5 van het traject van België naar Sint-Maarten, stap 5.5: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie. In jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject van België naar Sint-Maarten.