Pensioen en zorg in Engeland vanuit België: wat meegaat, wat stopt, en waarom België je pensioen blijft belasten

Je Belgisch pensioen gaat gewoon mee naar het VK. De Federale Pensioendienst betaalt het als Belg overal ter wereld uit, ook op een Britse rekening. De Brexit heeft veel veranderd, maar hier minder dan de meeste mensen denken.

Wat blijft, en wat stopt:

• Je pensioen blijft. Wat je in België opbouwde, verdwijnt niet als je vertrekt, en het wordt in het VK uitbetaald.
• Belasting blijft in België. Het belastingverdrag tussen België en het VK legt de pensioenregel bij het land waar het pensioen vandaan komt. Je wettelijk Belgisch pensioen belast dus België, niet het VK.
• Zorg voor gepensioneerden blijft. Met een S1 van je ziekenfonds blijft België je zorg in het VK dragen. Een S1 is het Europese formulier dat je recht op zorg overdraagt naar je woonland.
• Wat wél stopt: het Groeipakket, een invaliditeitsuitkering en een werkloosheidsuitkering.

Wat gebeurt er met je Belgisch pensioen?

Je wettelijk pensioen hangt af van je loopbaan in België. Wat je opbouwde, blijft staan tot je de pensioenleeftijd bereikt. Daarna betaalt de Federale Pensioendienst het uit, waar je ook woont. Voor een Belg geldt dat "in heel de wereld", zowel voor een rust- als voor een overlevingspensioen. Een ambtenarenpensioen is overal ter wereld betaalbaar, ongeacht je nationaliteit.

Je kiest zelf waar het geld binnenkomt:

• op een Belgische rekening, met dezelfde betaaldatums als in België;
• op een rekening in een ander land van de EER;
• op een rekening in het land waar je woont, dus ook in het VK.

Verhuis je met een pensioen dat al loopt, meld het dan twee maanden vóór je vertrek aan de Pensioendienst, met een ondertekende brief. Vermeld je vertrekdatum, je nieuwe adres, of je ingeschreven bent bij de Belgische ambassade, en of je een andere betaalwijze kiest.

Daarna kan er een levensbewijs komen, een formulier dat bevestigt dat je nog leeft. Dat stuurt de Pensioendienst naar wie woont in een land waarmee nog geen elektronische gegevensuitwisseling bestaat. Je hebt dertig dagen om het terug te sturen, anders schort de dienst je betalingen op. In het VK mogen onder meer de Town of Borough Council (de gemeente), een Jobcentre of een solicitor het aftekenen. Een bank, een dokter of het postkantoor mogen dat niet.

Onderdeel	Regel of termijn
Belgisch pensioen naar het VK	uitbetaald, ook op een Britse rekening
Verhuis melden bij de Pensioendienst	2 maanden vóór vertrek, met een ondertekende brief
Levensbewijs terugsturen	binnen 30 dagen, anders geschorst
Wettelijk pensioen, belasting	alleen België (verdrag, artikel 18 a)
Aanvullend pensioen, voor het eerst betaald vóór 1 januari 2013	alleen het VK (artikel 18 b)
Ambtenarenpensioen	alleen België, tenzij je Brits onderdaan én inwoner bent (artikel 19)
Bronheffing op Belgisch dividend en rente	maximaal 10% (artikelen 10 en 11)
Groeipakket	stopt meestal op het einde van de maand van de verhuis

Bouw je in het VK nog Belgisch pensioen op?

Nee. Na je vertrek werk je niet meer in België en betaal je geen Belgische sociale bijdragen. Ga je in het VK werken, dan val je volgens de Belgische sociale zekerheid in principe onder de Britse regels.

Die Britse jaren zijn niet verloren. Het Protocol bij het handelsakkoord tussen de EU en het VK telt je jaren in beide landen samen, onder meer voor het rustpensioen. Volgens de Pensioendienst kunnen buitenlandse jaren ook meetellen voor je Belgische pensioendatum, en je Belgisch pensioenbedrag positief beïnvloeden. Meld je Britse loopbaan daarom als je later je pensioen aanvraagt, via mypension.be.

De Overzeese Sociale Zekerheid, de vrijwillige Belgische verzekering voor wie buiten Europa werkt, helpt je hier niet. Die is uitdrukkelijk bedoeld voor werk buiten de EER, Zwitserland en het Verenigd Koninkrijk.

Welke zorgroute geldt voor jou?

Meld je vertrek in elk geval aan je ziekenfonds. Wat ervoor terugkomt, hangt af van waarom je gaat.

Ga je werken, dan is het simpel. Je betaalde bij je visum de Immigration Health Surcharge (IHS), de zorgheffing op je visum, en valt daarmee onder de NHS, de Britse publieke gezondheidszorg. Registreer je bij een huisarts en het loopt.

Verhuis je met alleen een Belgisch pensioen, dan kan België je zorg blijven dragen. Sinds 1 januari 2021 regelt een Protocol de zorg tussen België en het VK. Volgens het RIZIV, het Belgische Rijksinstituut voor ziekte- en invaliditeitsverzekering, gebeurt dat met de S1, de S2 en de Europese ziekteverzekeringskaart, onder dezelfde voorwaarden als de Europese regels, op enkele uitzonderingen na.

Zo gaat het:

• Je vraagt vóór vertrek bij je Belgisch ziekenfonds een S1 aan.
• Na aankomst stuur je het naar de Overseas Healthcare Services van de NHS Business Services Authority in Newcastle. Die registreert het.
• Daarna krijg je NHS-zorg op kosten van België.

Een visum heb je ook dan nodig, en daarbij betaal je eerst de IHS. Die kun je volgens GOV.UK geheel of gedeeltelijk terugvragen als je visum op of na 1 januari 2021 inging en je een S1 uit een EU-land liet registreren. Dekt je S1 maar een deel van je verblijf, dan krijg je een deel terug. Dat geldt ook voor gezinsleden met een eigen S1.

Wie heft belasting over je pensioen?

Dat regelt het belastingverdrag tussen België en het VK van 1 juni 1987, zoals gewijzigd bij het protocol van 24 juni 2009. De hoofdregel staat in artikel 18 a: een pensioen uit de ene staat, betaald aan een inwoner van de andere staat, is "slechts in de eerstgenoemde Staat belastbaar". Voor jou is dat België. Het is het omgekeerde van wat de meeste verdragen doen.

De FOD Financiën werkt het per soort pensioen uit in Motiv, haar online hulp voor niet-inwoners:

• Je wettelijk pensioen (de "1ste pijler"), als werknemer of als zelfstandige: belastbaar in België, als rente én als kapitaal. De FOD stelt hier geen vraag naar de datum.
• Een aanvullend pensioen (2de of 3de pijler, zoals een groepsverzekering of pensioensparen), voor het eerst betaald of toegekend ná 1 januari 2013: België. Liep het al vóór die datum, dan belast alleen het VK (artikel 18 b).
• Een ambtenarenpensioen: alleen België (artikel 19, lid 2). Alleen wie inwoner én Brits onderdaan is, betaalt in het VK.
• Een pensioen uit een overheidsbedrijf met een handels- of industriële activiteit, zoals de NMBS, bpost, Proximus of De Lijn: de regels van de private sector (artikel 19, lid 3).

Wat België belast, geef je elk jaar aan in de belasting van niet-inwoners (BNI), met de codes van je fiscale fiche 281.11. Belast alleen het VK, dan hoef je volgens de FOD meestal geen Belgische aangifte te doen, behalve als er toch bedrijfsvoorheffing werd ingehouden die rechtgezet moet worden. Bedrijfsvoorheffing is de belasting die vooraf op je pensioen wordt ingehouden.

Wat gebeurt er met vermogen in België?

Drie regels uit hetzelfde verdrag:

• Een verhuurde woning in België blijft in België belastbaar (artikel 6). Het VK telt de huur mee en trekt de Belgische belasting ervan af (artikel 23).
• Over dividend van een Belgische vennootschap mag België als bronstaat, het land waar het geld vandaan komt, ten hoogste 10% inhouden (artikel 10).
• Over rente uit België mag België ook ten hoogste 10% inhouden (artikel 11). Het VK belast ze als je woonland.

De winst op de verkoop van aandelen belast alleen het land waar je woont (artikel 13, lid 4). Een woning in België blijft belastbaar in België (artikel 13, lid 1).

Twijfel je in welk land een inkomen belast wordt, dan beantwoordt de dienst Belintax van de FOD Financiën die vraag (+32 2 576 34 70, belintax@minfin.fed.be).

En de uitkeringen en de kinderbijslag?

Hier voel je de Brexit wel. Volgens de Belgische sociale zekerheid dekt het Protocol zorg, ziekte-uitkeringen, arbeidsongevallen, beroepsziekten, en rust- en overlevingspensioenen. Twee soorten uitkeringen gaan niet mee:

• Een invaliditeitsuitkering stopt. Het Protocol sluit invaliditeit uitdrukkelijk uit van de export. Het RIZIV schrijft dat het ziekenfonds de uitkering stopzet als je tijdens de invaliditeit naar het VK verhuist.
• Een werkloosheidsuitkering gaat niet mee. Het Protocol telt je werkloosheid wel mee voor de berekening, maar exporteert de uitkering niet.

Een uitkering in je eerste jaar arbeidsongeschiktheid mag wel mee. Voor een tijdelijk verblijf in het VK heb je dan vooraf de toestemming nodig van de adviserend arts van je ziekenfonds.

Het Groeipakket, de Vlaamse kinderbijslag, stopt volgens Vlaanderen.be meestal op het einde van de maand waarin het gezin naar het buitenland verhuist. Er kan nog recht blijven als een ouder in Vlaanderen blijft werken of een Belgische uitkering krijgt. Je uitbetaler, het fonds dat jullie Groeipakket betaalt, bekijkt dat. Woon je in Brussel of Wallonië, dan heeft je regio een eigen fonds.

Op de Britse regelingen hoef je de eerste jaren niet te rekenen. Een Skilled Worker-visum komt met de voorwaarde dat je de meeste publieke voorzieningen niet kunt aanvragen.

In Vertrekklaar is dit fase 3 van 5 van het traject vanuit België, stap 3.1: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie, in jouw volgorde, afvinkbaar en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject van België naar Engeland.