Je eerste weken in Engeland vanuit België: NIN, GP, bank, council tax en de ambassade

In je eerste weken in Engeland regel je vier losse dingen, elk bij een eigen instantie. Wie uit België komt, zoekt na de landing automatisch naar de dienst Burgerzaken van de gemeente, maar die bestaat in Engeland niet. Er is geen inschrijving als inwoner.

Dit zijn de vier:

• je share code, het bewijs van je verblijfsstatus;
• je National Insurance Number, je nummer voor werk en belasting;
• je huisarts;
• je council tax, de gemeentebelasting.

De volgorde scheelt weken. Werken mag al vóórdat je National Insurance Number binnen is, en de huisarts registreert je gratis en zonder adresbewijs. Daarna komt er nog één Belgisch loket bij: de ambassade in Londen.

Waar is je share code voor?

Je verblijfsstatus is een eVisa, een digitaal verblijfsbewijs in je UKVI-account (je account bij de Britse immigratiedienst). Alles wat om bewijs vraagt, loopt via een share code die je daar aanmaakt:

• Je werkgever controleert er je recht op werk mee. Dat is verplicht: wie dat overslaat, riskeert een boete tot £60.000 per illegale werknemer.
• Je verhuurder controleert er je recht op huren mee.

Een code is negentig dagen geldig en onbeperkt herbruikbaar. Maak gewoon een nieuwe als hij verloopt. Dit kun je al vanuit België klaarzetten.

Moet je wachten op je National Insurance Number?

Nee. De NIN is in het VK je nummer voor werk en belasting, zoals je in België je rijksregisternummer gebruikt. Aanvragen kan alleen als je al in het VK bent en het recht hebt om te werken. Daarna kan het tot vier weken duren.

GOV.UK zegt het zelf: je mag beginnen met werken vóórdat de NIN binnen is, zolang je je recht op werk kunt aantonen. Dat doe je met je share code.

Vraag hem uitsluitend via GOV.UK aan. Commerciële sites rekenen geld voor een aanvraag die je zelf in een kwartier doet.

Onderdeel	Regel of bedrag
Share code	90 dagen geldig, onbeperkt herbruikbaar
Boete werkgever bij ontbrekende controle	tot £60.000 per werknemer
National Insurance Number	alleen aanvragen in het VK; tot 4 weken
Werken vóór de NIN binnen is	mag, met bewijs van je recht op werk
Registratie bij een huisarts	gratis; geen ID, adresbewijs of status nodig
NHS-recept in Engeland	£9,90 per middel
Prepayment certificate 12 maanden	£114,50, onbeperkt recepten
Basic bank account	kosteloos, zonder roodstand, bij 9 aangewezen banken
Council tax	vanaf 18 jaar; volledige aanslag bij 2 volwassenen
Inschrijving als kiezer bij de ambassade	geldig vanaf de eerste dag van de vierde maand

Heb je papieren nodig voor de huisarts?

Nee, en dit is het prettigste loket van Engeland. Iedereen in Engeland kan zich gratis bij een GP-praktijk (een huisartsenpraktijk) registreren, meestal online. De NHS zegt er expliciet bij dat je géén ID, géén adresbewijs en géén immigratiestatus hoeft te tonen. Ook een NHS-nummer heb je nog niet nodig. Doe dit in je eerste week, niet pas als je iets mankeert.

Huisarts en ziekenhuis zijn gedekt: je Immigration Health Surcharge (de zorgheffing op je visum) is al betaald bij het visum. Recepten kosten in Engeland £9,90 per middel. Wie structureel medicijnen gebruikt, bespaart met een prepayment certificate, een receptenabonnement (£114,50 voor twaalf maanden, onbeperkt recepten).

Krijg je een bankrekening zonder adresbewijs?

Voor een gewone rekening vragen banken om identiteit en een bewijs van je Britse adres. Dat is lastig als je nog geen vaste woning hebt.

Goed om te weten: negen door de schatkist aangewezen banken (waaronder Barclays, HSBC, Lloyds, NatWest, Santander en Nationwide) zijn wettelijk verplicht een basic bank account te voeren, een eenvoudige basisrekening. Die is kosteloos voor gewone verrichtingen en zonder roodstand, voor wie legaal in het VK woont en nog geen rekening heeft. Daar sta je sterker mee dan met smeken om een uitzondering.

Wanneer betaal je council tax?

Zodra je een woning hebt, meld je je bij de council, de gemeente, voor de council tax. Dat is de gemeentebelasting per woning, ingedeeld in banden die je op GOV.UK per adres kunt opzoeken.

Je betaalt hem doorgaans vanaf je achttiende. De volledige aanslag gaat uit van minstens twee volwassenen in huis. Woon je alleen, vraag dan de korting voor alleenwonenden aan. Kortingen gaan in Engeland nooit vanzelf.

Bewaar je council tax-aanslag goed. In Engeland is er geen attest van woonplaats zoals in België, en de aanslag is een van de papieren waarmee je je adres bewijst, ook bij de Belgische ambassade.

Wat hoef je níét te doen?

Je hoeft je nergens "in te schrijven als inwoner", en er komt geen brief om je eraan te herinneren. Het went vanzelf.

Wat regel je wél aan Belgische kant?

Schrijf je in bij de Belgische ambassade in Londen. Die is voortaan je loket voor een paspoort, een eID, attesten en de verkiezingen. Je kunt je pas inschrijven als je in België bij je gemeente bent uitgeschreven.

Online gaat het via e-Consul, het online loket van Buitenlandse Zaken. Je hebt daarvoor nodig:

• een geldige, geactiveerde Belgische eID;
• je pincode;
• een kaartlezer.

Lukt dat niet, dan schrijf je je in per post. Je stuurt dan mee:

• het ingevulde en ondertekende inschrijvingsformulier;
• een kopie van je eID (voor- en achterkant) of je paspoort;
• een adresbewijs op jouw naam, niet ouder dan drie maanden;
• een share code als bewijs van je verblijfsrecht: kies op GOV.UK "for anything else", dan begint de code met een S;
• het ingevulde formulier om je als kiezer te registreren.

Als adresbewijs telt onder meer je council tax-aanslag, een rekening voor energie of water (geen gsm-rekening), een afschrift van een gewone bank (geen internetbank) of een brief van je huisarts dat je ingeschreven bent. Een brief van de Home Office aanvaardt de ambassade niet als bewijs van je verblijfsrecht.

Wil je blijven stemmen, dan registreer je je ook als kiezer, via hetzelfde consulaire loket. Drie dingen om te weten:

• Je stemt vanuit het buitenland alleen nog voor de Kamer en het Europees Parlement, niet meer voor gemeente, provincie of gewest.
• De registratie geldt pas vanaf de eerste dag van de vierde maand na indiening. Een formulier dat op 15 mei binnenkomt, geldt vanaf 1 september.
• Volgens FOD Buitenlandse Zaken geldt de stemplicht ook voor Belgen die bij een consulaat ingeschreven zijn.

Verhuis je kort voor een verkiezing, regel het dan meteen.

In Vertrekklaar is dit fase 5 van 5 van het traject vanuit België, stap 5.4: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie, in jouw volgorde, afvinkbaar en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject van België naar Engeland.