Bankrekening in Duitsland vanuit België: het Basiskonto dat geen bank mag weigeren, binnen tien werkdagen

Een bankrekening openen in Duitsland kan meteen na aankomst. Het is een van de weinige Duitse stappen waar de wet jou meer geeft dan de bank.

Banken vragen doorgaans je identiteitsbewijs en je Meldebestätigung, het bewijs van je inschrijving bij de gemeente. Een gewone Girokonto (een zichtrekening) is dan zo geopend. Wijst een bank je af omdat je nog geen Duitse kredietgeschiedenis hebt, dan helpt het Zahlungskontengesetz, de Duitse wet op betaalrekeningen:

• Elke bank die betaalrekeningen aan consumenten aanbiedt, moet met iedereen die rechtmatig in de EU verblijft een Basiskonto sluiten, een eenvoudige betaalrekening.
• Ze moet dat binnen tien werkdagen na de aanvraag aanbieden.
• Weigert ze zonder wettelijke grond, dan kan de toezichthouder BaFin de opening afdwingen, kosteloos.

Tot die tijd is je Belgische IBAN gewoon bruikbaar. Een Duitse werkgever, verhuurder of overheid mag hem niet weigeren.

Wat heb ik nodig om een rekening te openen?

Een geldig identiteitsbewijs: je Belgische identiteitskaart of je paspoort. Voor een gewone rekening is in de praktijk ook je Meldebestätigung van de Anmeldung nodig.

Voor het Basiskonto is de lat lager. BaFin zegt dat een postadres volstaat, en dat een woonadres in de zin van de meldwet niet vereist is. Wie een vast adres heeft, geeft het op. De bank mag je alleen afwijzen als ze anders de witwas- of bankwetgeving zou overtreden, of als je in Duitsland al een betaalrekening hebt.

	Girokonto (gewone rekening)	Basiskonto
Wie	naar keuze van de bank	iedereen die rechtmatig in de EU verblijft en in Duitsland nog geen betaalrekening heeft
Termijn	geen	aanbod binnen tien werkdagen na een volledige aanvraag
Wat erin zit	naar afspraak	storten, opnemen, overschrijven, domiciliëringen, kaartbetalingen
Debetstand	mogelijk	niet inbegrepen
Kosten	vrij	alleen een redelijke vergoeding, gemeten aan wat gangbaar is; geen boetes
Bij weigering	zoek een andere bank	schriftelijke weigering, dan BaFin of de geschillencommissie

De bank moet je het aanvraagformulier voor het Basiskonto gratis geven, ook op haar website. Heb je het volledig ingevuld, dan kan ze niet meer zeggen dat de aanvraag onvolledig is. Daarom betekent een mondeling "nee" niets: vraag het formulier, vul het in, en de klok van tien werkdagen loopt.

Wat kost een Duitse rekening?

Dat verschilt per bank. De Europese regel is dezelfde als in België: vóór je tekent krijg je een tarievendocument met de belangrijkste diensten en hun kosten, en daarna minstens jaarlijks een kostenoverzicht.

Een Basiskonto mag kosten, maar paragraaf 41 begrenst het tot een redelijk bedrag. Dat wordt gemeten aan de marktgebruikelijke tarieven en aan hoe je de rekening gebruikt. Contractuele boetes zijn verboden.

BaFin geeft ook de grens aan de andere kant. De bank mag een Basiskonto pas opzeggen als:

• je meer dan drie maanden geen kosten betaalt,
• de achterstand boven € 100 ligt,
• en meer onbetaalde vorderingen te verwachten zijn.

Kan ik mijn Belgische rekening blijven gebruiken?

Ja. Je Belgische IBAN is een SEPA-rekening, en IBAN-discriminatie is verboden. Wie in Duitsland domiciliëringen of overschrijvingen van een Duitse rekening aanvaardt, mag je Belgische rekening niet weigeren. Denk aan:

• een werkgever voor je loon
• een verhuurder
• een energieleverancier
• de Familienkasse voor het Kindergeld
• het Finanzamt voor een teruggave

Wordt hij toch geweigerd, dan dien je een klacht in bij de bevoegde Duitse autoriteit. In de eerste weken, vóór de Meldebestätigung, is dat je vangnet.

Hou de Belgische rekening daarna aan. De Federale Pensioendienst kan je pensioen storten op een Belgische rekening, op een rekening in de EER of op een rekening in je nieuwe land; welke het wordt, zet je in je verhuisbrief aan de Pensioendienst. Geef ook je Belgische bank je nieuwe adres en je fiscale woonplaats door. En weet dat een foute of te hoge domiciliëring binnen acht weken kan worden teruggeboekt, ook over de grens.

Open je de Duitse rekening al vóór je vertrek? Zolang je Belgisch inwoner bent, meld je elke buitenlandse rekening één keer aan het Centraal Aanspreekpunt (CAP) van de Nationale Bank; wie dat nalaat, riskeert een boete. Ben je geen Belgisch inwoner meer, dan hoeft het niet meer. Dat geef je online of op papier aan het CAP door.

Waarom wil ik toch snel een Duitse rekening?

Omdat Duitsland via SEPA-machtigingen werkt, de Duitse domiciliëring, en veel loketten daarom vragen. De Kfz-Steuer (wegenbelasting) voor je auto kan alleen met een SEPA-machtiging. De Rundfunkbeitrag (de omroepbijdrage) en de Krankenkasse (je zorgverzekeraar) willen er ook een.

Formeel mag dat een Belgische IBAN zijn. Praktisch scheelt een Duitse rekening discussies bij elk loket. En vanaf de eerste rekening bouw je de kredietgeschiedenis op waar Duitse verhuurders naar vragen bij je volgende huurcontract.

Wissel je later van bank, dan helpt de wet ook. Paragraaf 20 van het Zahlungskontengesetz verplicht beide banken tot Kontowechselhilfe: op jouw verzoek zetten ze doorlopende domiciliëringen en overschrijvingen over. Dat geldt binnen Duitsland, in dezelfde munt, en dus niet voor de overstap vanuit België.

Is mijn geld veilig?

Tot € 100.000 per persoon en per bank, onder het Europese depositogarantiestelsel. Een gezamenlijke rekening van twee partners is beschermd tot € 200.000. Wie de opbrengst van een verkocht huis tijdelijk parkeert, is daarboven nog minstens drie en hoogstens twaalf maanden beschermd. Spreid grotere bedragen over banken, niet over rekeningen bij één bank.

In Vertrekklaar is dit fase 4 van 5 van het traject van België naar Duitsland, stap 4.5: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie. In jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject van België naar Duitsland.