Je rijbewijs in Duitsland: gewoon geldig, en pas bij verlopen of verlies naar de Führerscheinstelle

Nee, je hoeft je Nederlandse rijbewijs in Duitsland niet om te wisselen. De Fahrerlaubnis-Verordnung zegt het in paragraaf 28: wie een geldig EU-rijbewijs heeft en zijn gewone verblijfplaats naar Duitsland verlegt, mag daar rijden in de omvang van zijn bevoegdheid, en het Kraftfahrt-Bundesamt voegt eraan toe dat een omwisselplicht bij verhuizing in principe is vervallen. Er zijn twee momenten waarop je alsnog naar de Führerscheinstelle moet: als je rijbewijs verloopt, en als je het kwijt bent — want Nederland verlengt en vervangt niet meer voor wie in een ander EU-land woont. In Berlijn kost een omschrijving € 37,50 en een vervangend rijbewijs € 42,50. De enige echte klok geldt voor vrachtwagen- en buschauffeurs: hun C- en D-categorieën vallen onder de Duitse vijfjaarstermijn, met zes maanden respijt.

Mag ik met mijn Nederlandse rijbewijs blijven rijden?

Ja, tot de vervaldatum. Paragraaf 28 stelt daar geen termijn aan voor de gewone categorieën, en Your Europe noemt de drie situaties waarin omwisselen wél verplicht is: verlies, diefstal of beschadiging; een verkeersovertreding in je woonland; en een rijbewijs met onbeperkte geldigheid na twee jaar verblijf, als het land dat eist. Een Nederlands rijbewijs is tien jaar geldig en valt daar buiten.

De uitzonderingen in paragraaf 28 zijn de moeite van het nalezen waard als je situatie ongewoon is: een leerrijbewijs of voorlopig document telt niet, en een rijbewijs dat je in Nederland behaalde terwijl je eigenlijk al in Duitsland woonde, evenmin.

Wat als ik een vrachtwagen- of busrijbewijs heb?

Dan geldt paragraaf 28, derde lid. De Duitse geldigheidsduur van vijf jaar voor C, C1, CE, C1E, D, D1, DE en D1E geldt ook voor de EU-versies ervan, gerekend vanaf de afgiftedatum van het buitenlandse rijbewijs. Is die afgifte bij je verhuizing al meer dan vijf jaar geleden, dan blijft de bevoegdheid nog zes maanden vanaf de vestiging in Duitsland. Daarna heb je een Duitse afgifte nodig, met de keuringen die daarbij horen. Dit is de enige categorie Nederlanders met een termijn.

Wat gebeurt er als mijn rijbewijs verloopt of kwijt is?

Is de geldigheid verlopen, dan moet je volgens paragraaf 25 een nieuw rijbewijs aanvragen — tenzij je afstand doet van je rijbevoegdheid. Raak je het kwijt, dan meld je het verlies onverwijld en laat je een vervangend document maken. NederlandWereldwijd vult de Nederlandse kant in: wie in een ander EU-land woont, kan zijn Nederlandse rijbewijs niet meer verlengen, alleen omwisselen; bij verlies meld je het bij de RDW, die het blokkeert, en vraag je het nieuwe rijbewijs in je woonland aan.

Rijden met een verlopen rijbewijs is in Duitsland geen overtreding maar een misdrijf: paragraaf 21 van het Straßenverkehrsgesetz stelt er tot een jaar gevangenisstraf of een geldboete op, en bij onachtzaamheid tot zes maanden.

	Niets doen	Vrijwillig omschrijven	Verlopen	Kwijt of gestolen
Wanneer	tot de vervaldatum	zodra je hoofdwoonplaats in Duitsland ligt	vóór de vervaldatum aanvragen	onverwijld melden
Waar	—	Führerscheinstelle van je woonplaats	Führerscheinstelle	RDW melden, dan Führerscheinstelle
Leges (Berlijn)	geen	€ 37,50	via de omschrijvingsprocedure	€ 42,50, voorlopig rijbewijs € 13,30
Meenemen	—	paspoort, één biometrische pasfoto, het EU-rijbewijs (ook als het verlopen is)	idem	zo veel mogelijk gegevens van het verloren rijbewijs
Keuring	geen	alleen voor C- en D-categorieën	alleen voor C en D	alleen voor C en D

De Berlijnse procedure vraagt persoonlijk verschijnen, een hoofdwoonplaats in Berlijn en het originele EU-rijbewijs — nadrukkelijk ook als de geldigheid al is verstreken. Bij verlies help je de dienst met de categorieën, de plaats en de datum van afgifte, of met een kopie. Andere Führerscheinstellen hanteren eigen tarieven; € 37,50 en € 42,50 zijn de Berlijnse.

Wanneer is vrijwillig omwisselen slim?

Als je rijbewijs binnen een paar jaar toch verloopt, of als je een oud papieren model hebt. Your Europe wijst erop dat je na omwisseling onder de Duitse regels valt voor geldigheid en keuringen, en dat je maar één EU-rijbewijs tegelijk kunt hebben. Voor de gewone B-categorie betekent dat weinig: geen periodieke keuring, en een kaart die er Duits uitziet bij een controle. Wie geen haast heeft, wacht.

De valkuil is Nederlands, niet Duits. Je rijbewijs stilletjes in Nederland vernieuwen op het oude adres na je uitschrijving kan niet meer, en wie het probeert, rijdt op een document dat bij een schadeclaim vragen oproept. Verlengen hoort in je woonland.

Wat doe ik nu?

De vervaldatum in de agenda zetten — de onderhoudskalender doet dat voor je — en verder niets. Loopt hij binnen twee jaar af, plan de omschrijving dan op een rustig moment na de Anmeldung, want de Führerscheinstelle wil je Meldebescheinigung zien voor de hoofdwoonplaats. Voor de auto loopt wél een klok; voor het rijbewijs niet.

In Vertrekklaar is dit fase 5 van 5 van het traject, stap 5.1: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject naar Duitsland of ga meteen naar stap 5.1 in het open stappenplan.