Vanuit België · Duitsland
Emigreren naar Duitsland vanuit België
Alles wat je regelt om vanuit België in Duitsland te gaan wonen, in de volgorde die werkt: wat Duitsland van je vraagt, en wat je in België netjes afsluit. Bij elke stap de termijn, de kosten en de officiële bron.
58 stappen5 fases61 officiële bronnennagelopen op 2 oktober 2026
Wat er in het plan staat
Vijf fases, elke stap op zijn plek
Hieronder staan alle stappen van de bestemming. In fase 2 komt daar de Belgische kant bij, die apart staat omdat ze voor elk land anders is dan voor een Nederlander.
Fase 1 · Oriëntatie
5 stappen- 1.1Begrijp wat "vrij verkeer" wel en niet regelt
- 1.2Ken het zorgstelsel: GKV of PKV, en wat het kost
- 1.3Breng in beeld wat het gaat kosten
- 1.4Neem de beslissing samen
- 1.6Kies je streefdatum
Fase 2 · België afsluiten
5 stappen- 2.1Verzamel je documenten: meertalige uittreksels, geen apostille
- 2.2Regel zorgdekking die in Duitsland geldt
- 2.3In Duitsland wonen en in België blijven werken
- 2.4Weet welk land je inkomen belast
- 2.5Weet wie erfbelasting heft als je in Duitsland woont
De Belgische kant, in fase 2
33 stappen die elke Belg doorloopt die vertrekt, in de volgorde van je vertrek. Wat alleen voor gepensioneerden, werkenden, ouders of autobezitters geldt, verschijnt alleen als het op jou slaat.
Afmelden en identiteit
- Meld je vertrek aan bij je gemeente, ten laatste de dag voor je vertrekt
- Zeg je huur op, regel je energie en laat je post doorsturen
- Schrijf je in bij het Belgische consulaat in je nieuwe land
- Registreer je als kiezer via het consulaat
- Je rijbewijs in een ander EU-land: houden, en vernieuwen waar je woont
- Laat je nummerplaat schrappen zodra de auto niet meer op Belgische platen rijdt
Zorg en sociale zekerheid
- Meld je vertrek vooraf aan je ziekenfonds
- Ga je in een ander EU-land werken: daar ben je verzekerd
- Gepensioneerd naar een ander EU-land: vraag het S1-formulier aan
- Vlaamse sociale bescherming: je zorgpremie stopt, je zorgbudget ook
- Werkloosheidsuitkering: alleen tijdelijk mee om werk te zoeken in Europa
- Ziekte- of invaliditeitsuitkering meenemen: hangt af van je bestemming
Pensioen
- Weet dat je Belgisch pensioen blijft staan, en wat je na vertrek niet meer opbouwt
- Meld je vertrek twee maanden vooraf bij de Federale Pensioendienst
- Stuur het levensbewijs binnen 30 dagen terug
- Vraag je pensioen zelf aan, ten vroegste 12 maanden vooraf
- Bepaal hoe je verder opbouwt: EU, verdragsland of OSZ
- Hou je aanvullend pensioen (groepsverzekering) in het oog
- Beslis wat je doet met je pensioensparen
Belasting en vermogen
- Zoek uit wanneer je fiscaal geen Belgisch rijksinwoner meer bent
- Vraag zelf de speciale aangifte aan en dien ze binnen drie maanden in
- Zorg dat je vanuit het buitenland in MyMinfin kunt en geef je adres door
- Kijk elk jaar of je in België nog BNI-aangifte moet doen
- Beslis wat er met je woning in België gebeurt
- Weet wat er verandert voor erfbelasting en schenkingen
- Regel je buitenlandse rekeningen, het CAP en je Belgische spaargeld
Gezin en kinderen
- Meld je vertrek zelf aan je uitbetaler van het Groeipakket
- Weet welk land na je vertrek de kinderbijslag betaalt
- Regel de leerplicht en de school van je kind
- Zeg de kinderopvang op en bekijk de studietoelage
- Regel het voor je kind dat in België blijft studeren
- Vraag de toestemming van de andere ouder, of van de rechter
- Meld je hond of kat af als geëxporteerd
Fase 3 · Verhuizing
3 stappen- 3.1Plan de verhuizing: geen douane, wel een planning
- 3.2De auto: omschrijven hoort erbij, en de Belgische plaat gaat terug
- 3.3Het huisdier: EU-paspoort, en de Duitse hondenregels
Fase 4 · Registratie in Duitsland
6 stappen- 4.1Vind je woning, en krijg de verklaring erbij
- 4.2De Anmeldung: binnen twee weken, en let op dat ene vakje
- 4.3Steuer-ID en Steuerklasse: de brief komt vanzelf
- 4.4Kies je Krankenkasse en sluit de zorg aan
- 4.5Open een bankrekening, en schrijf je in bij de ambassade
- 4.6Vraag het Kindergeld aan bij de Familienkasse
Fase 5 · Aankomst
6 stappen- 5.1De auto op Duits kenteken: de Zulassung
- 5.2De Rundfunkbeitrag: de brief komt vanzelf
- 5.3School: aanmelden, en weten dat het móét
- 5.4Vind je huisarts en leer het systeem
- 5.5Je eerste Duitse aangifte, en je Belgische aangifte als niet-inwoner
- 5.6Geland
Zo diep gaat elke stap
Wie belast je pensioen en je loon?
Eén stap uit het plan, precies zoals hij in je dashboard staat. Het belastingverdrag letterlijk gelezen, in gewone taal.
Stap 2.4 uit je stappenplan
Weet welk land je inkomen belast
- Doorlooptijd
- een avond lezen; één gesprek met een fiscalist als je meer dan een pensioen hebt
- Kosten
- adviesuren — afhankelijk van je situatie
Duitsland ziet je als inwoner zodra je er een woning hebt die je aanhoudt en gebruikt, of er langer dan zes maanden verblijft. Dan geef je er al je inkomen aan, waar het ook vandaan komt. Wie welk deel mag belasten, regelt het verdrag tussen België en Duitsland van 1967. De aanvullende overeenkomst van 2002 schrapte de grensarbeidersregeling, een protocol uit 2010 ging over de uitwisseling van inlichtingen; aan de pensioenartikelen veranderde geen van beide iets. Een nieuw verdrag is in juli 2025 geparafeerd, maar nog niet ondertekend: tot dan geldt dat van 1967.
- Je wettelijk pensioen (werknemer, zelfstandige of ambtenaar): België (artikel 19, § 3). Het verdrag geeft het land dat een socialezekerheidspensioen betaalt het heffingsrecht, en de FOD Financiën schrijft het zonder omwegen: "ALLE wettelijke pensioenen (1ste pijler)" zijn belastbaar in België. Duitsland stelt het vrij, maar mag het meetellen voor het tarief op je overige inkomen (artikel 23). Dat is het grote verschil met Frankrijk of Spanje: de Belgische bedrijfsvoorheffing loopt door, en je doet elk jaar Belgische aangifte als niet-inwoner.
- Een groepsverzekering, een VAPZ of pensioensparen (tweede en derde pijler): Duitsland, als rente én als kapitaal (artikel 18 of 21, volgens de FOD).
- Een aanvullend pensioen uit overheidsdienst: België (artikel 19, § 1), tenzij je de Duitse nationaliteit hebt zonder de Belgische.
- Loon voor werk in België: België (artikel 15); zie de stap hierboven.
- Huur van een woning in België: België (artikel 6), via de belasting van niet-inwoners. Duitsland stelt het vrij en telt het mee voor het tarief.
- Dividend en rente uit België: Duitsland belast, België mag aan de bron hooguit 15 % inhouden, en die inhouding gaat af van de Duitse belasting (artikelen 10, 11 en 23).
Op je pensioen blijft naast de bedrijfsvoorheffing ook de Belgische ZIV-inhouding naar alle waarschijnlijkheid lopen zolang je zorg via een Belgisch S1 loopt; de Pensioendienst laat haar alleen vallen als je in Duitsland verzekerd bent via eigen werk of een eigen pensioen. Vraag het de Pensioendienst. De solidariteitsbijdrage vervalt wel als je in de EER woont.
Vertrekklaar benoemt wát er speelt; de uitwerking is persoonlijk en hoort bij een fiscalist die beide landen kent, vóór je verhuist, niet erna.
Waar deze stap op rust
- Verdrag België–Duitsland van 11 april 1967, artikelen 6, 10, 11, 15, 18, 19, 21 en 23 (Kamer, stuk 526 (1967-1968) nr. 1)
- FOD Financiën — Motiv, Belgische pensioenen ontvangen door een inwoner van Duitsland
- Bundesministerium der Finanzen — stand van de verdragen op 1 januari 2026 (Belgien)
- Federale Pensioendienst — verblijf in het buitenland, bedrijfsvoorheffing en inhoudingen
- EStG §1 — inwoner met woonplaats of gewoonlijk verblijf in Duitsland
Waarom een eigen plan voor Belgen
Het land waar je heen gaat is hetzelfde. Het land dat je achterlaat niet, en juist daar zit de helft van het werk.
- Afmelden
- Je meldt je vertrek bij je gemeente en schrijft je in bij het Belgische consulaat of de ambassade in je nieuwe land.
- Ziekteverzekering
- Binnen Europa loopt de overstap via je ziekenfonds en Europese formulieren. Daarbuiten kun je je vrijwillig verzekeren bij de Overzeese Sociale Zekerheid.
- Pensioen
- Wat je in België opbouwde blijft staan. Hoe het wordt uitbetaald en waar het belast wordt, hangt af van je bestemming.
- Belasting
- België heeft eigen belastingverdragen, met andere afspraken over loon, pensioen en je woning dan Nederland.
- Kinderbijslag
- Het groeipakket verschilt per gewest. Wat er bij je vertrek mee gebeurt, hangt af van waar je woont en waar je heen gaat.
Klaar om naar Duitsland te verhuizen?
58 stappen, op volgorde voor jouw situatie, met een mens die meeleest. Eenmalig betalen, geen abonnement.