AOW, pensioen en belasting in Tsjechië: een verdrag uit 1974 en een vrijstelling die stapelt
Het verdrag met Tsjechoslowakije uit 1974 geldt nog en legt je bedrijfspensioen én je AOW exclusief bij Tsjechië. Tsjechië stelt op zijn beurt pensioenen uit een verplicht stelsel vrij tot zesendertig keer het minimumloon — in 2026 806.400 kronen. Samen betekent dat: tot die grens wordt je pensioen nergens belast, mits je weet welk deel ervan eronder valt. Je overheidspensioen valt erbuiten.
Vertrek je uit België? Lees de Belgische versie van dit artikel
5 min lezen
Geschreven en nagelopen door Auke, op , aan de hand van de bronnen onderaan. Klopt er iets niet meer? Meld het hieronder, ik pas het aan.
Woon je in Tsjechië, dan worden je bedrijfspensioen én je AOW alleen in Tsjechië belast. En dat is hier goed nieuws: Tsjechië stelt pensioenen uit een verplicht stelsel in 2026 vrij tot 806.400 kronen.
Drie dingen om vooraf te weten:
- Het verdrag met Tsjechië is niet nieuw. De meeste nieuwe belastingverdragen van Nederland leggen het pensioen bij de bronstaat, het land waar het vandaan komt. Dit verdrag is op 4 maart 1974 in Praag gesloten met Tsjechoslowakije, en geldt voor Tsjechië nog onverkort.
- Nederland laat pas los als je bij de Belastingdienst de vrijstellingsverklaring loonbelasting aanvraagt. Zonder die verklaring blijft je fonds loonheffing inhouden.
- Een overheidspensioen, zoals ABP, blijft bij Nederland, tenzij je naast de Nederlandse ook de Tsjechische nationaliteit hebt.
Wat het verdrag zegt
Artikel 19: pensioenen en andere soortgelijke beloningen betaald aan een inwoner van een van de Staten ter zake van een vroegere dienstbetrekking [zijn] slechts in die Staat belastbaar. Je bedrijfspensioen gaat dus exclusief naar Tsjechië, zonder drempel en zonder Nederlandse bronheffing: Nederland, het land waar het pensioen vandaan komt, heft er niets over.
Het verdrag heeft geen socialezekerheidsartikel. Je AOW valt daardoor onder artikel 23, het restartikel: bestanddelen van het inkomen ... die niet uitdrukkelijk in de voorgaande artikelen ... zijn vermeld, zijn slechts in die Staat belastbaar. Ook exclusief Tsjechië.
Nederland laat dus los, mits je bij de Belastingdienst de vrijstellingsverklaring loonbelasting aanvraagt. Daarvoor heb je een bsn nodig en een bewijs dat je fiscaal inwoner van Tsjechië bent, met het formulier Verklaring belastingplicht woonland. Zonder die verklaring blijft je fonds loonheffing inhouden.
De uitzondering: het overheidspensioen
Artikel 20 lid 2: een pensioen betaald door de Nederlandse staat of een Nederlands overheidslichaam voor bewezen diensten mag in die Staat worden belast. Maar het is slechts in de andere Staat belastbaar, indien de natuurlijke persoon inwoner en onderdaan is van die Staat.
ABP en elk ander overheidspensioen blijven dus bij Nederland, en dat deel valt niet onder de Tsjechische vrijstelling hieronder. Tsjechië stelt het op zijn beurt vrij van zijn eigen belasting. Artikel 25 zegt dat inkomen dat volgens het verdrag in Nederland mag worden belast, is vrijgesteld van de Tsjechische belasting. Het verdrag werkt aan de Tsjechische kant dus met vrijstelling, niet met verrekening. Wel mag Tsjechië dat pensioen meetellen voor het tarief over je overige inkomen (artikel 25 B lid 3). Dat merk je pas als je belastbare inkomen samen met dat pensioen boven 1.762.812 kronen per jaar komt, de grens waarboven 23% geldt. Daaronder blijft het tarief 15%. Wie naast de Nederlandse ook de Tsjechische nationaliteit heeft, ziet ook dit pensioen naar Tsjechië gaan.
| Inkomen | Verdragsartikel | Wie heft |
|---|---|---|
| Bedrijfspensioen | 19 | alleen Tsjechië |
| AOW | 23 (restartikel) | alleen Tsjechië |
| Overheidspensioen (ABP), alleen Nederlander | 20 lid 2 | Nederland; Tsjechië stelt vrij (art. 25) |
| Overheidspensioen, inwoner én Tsjechisch onderdaan | 20 lid 2 | alleen Tsjechië |
Wat Tsjechië er zelf mee doet: de vrijstelling die stapelt
Hier wordt het interessant. De Tsjechische wet op de inkomstenbelasting stelt regelmatig uitbetaalde pensioenen uit een verplicht pensioenstelsel vrij tot zesendertig keer het minimumloon dat op 1 januari van het jaar geldt. De belastingdienst zegt er uitdrukkelijk bij dat prestaties uit een buitenlandse verplichte verzekering van dezelfde soort meetellen. Voor 2025 was dat 748.800 kronen.
Het minimumloon staat sinds 1 januari 2026 op 22.400 kronen, 1.600 kronen meer dan in 2025. Zesendertig keer dat bedrag is 806.400 kronen per jaar. Tot dat bedrag is een pensioen uit een verplicht stelsel in Tsjechië onbelast.
Je AOW valt daar zonder discussie onder: een wettelijk, verplicht stelsel. Voor je Nederlandse bedrijfspensioen is de vraag of het als verplichte verzekering van dezelfde soort geldt. Een verplicht bedrijfstakpensioen is een sterker geval dan een vrijwillige lijfrente, en dat is precies de vraag die je aan een fiscalist stelt die beide stelsels kent, en niet aan een forum.
Wat er boven de grens gebeurt
Wat boven de vrijstelling uitkomt, valt in de gewone schijven: 15% tot zesendertig keer het gemiddelde loon en 23% daarboven. Dat gemiddelde loon is de rekenbasis van twee jaar eerder maal een coëfficiënt, naar boven afgerond op hele kronen. Voor 2026 is dat 46.278 × 1,0581 = 48.967 kronen, en zesendertig keer dat is 1.762.812 kronen.
Daar gaat een basiskorting op de belasting vanaf: 30.840 kronen per persoon per jaar in 2025. Die korting maakt de eerste ruim tweehonderdduizend kronen boven de vrijstelling in de praktijk onbelast.
| Tsjechië 2026 | Bedrag |
|---|---|
| Minimumloon per 1 januari | 22.400 kronen per maand |
| Vrijstelling pensioenen uit een verplicht stelsel (36 × minimumloon) | 806.400 kronen per jaar (2025: 748.800) |
| Gemiddeld loon (46.278 × 1,0581) | 48.967 kronen per maand |
| Tarief 15% tot 36 × gemiddeld loon | tot 1.762.812 kronen |
| Tarief daarboven | 23% |
| Basiskorting per persoon (bedrag 2025) | 30.840 kronen per jaar |
Reken het uit op jouw bedragen. Voor een gemiddeld Nederlands pensioen komt het erop neer dat je in Tsjechië weinig tot niets betaalt, en dat is precies waarom het de moeite loont om de vrijstellingsverklaring in Nederland niet te vergeten.
Je opgebouwde AOW gaat volledig mee
Los van de belasting: de SVB betaalt de AOW ook in Tsjechië uit, in euro's. In een SEPA-land gebeurt dat rond de 24e van de maand, met hoogstens € 0,48 bankkosten per betaling. Meld je verhuizing op tijd bij de SVB, met de datum, je Tsjechische adres en je bankgegevens.
Je verdere opbouw, 2% per verzekerd jaar, stopt op de dag van uitschrijving. Wie vóór de AOW-leeftijd vertrekt, kan zich volgens de SVB soms vrijwillig verzekeren.
In Vertrekklaar is dit fase 1 van 5 van het traject, stap 1.2: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject naar Tsjechië of ga meteen naar stap 1.2 in het open stappenplan.
Wat dit voor jouw cijfers betekent →
Waar dit op rust
De feiten in dit artikel komen van deze officiële pagina's. Regels veranderen. Bij twijfel geldt de bron, niet dit artikel.
- Overeenkomst Nederland-Tsjechoslowakije tot het vermijden van dubbele belasting — artikel 19, 20, 23 en 25 — wetten.overheid.nl
- Finanční správa — de vrijstelling van pensioenen tot zesendertig keer het minimumloon — financnisprava.gov.cz
- Finanční správa — de tarieven, de grens en de basiskorting voor 2025 — financnisprava.gov.cz
- Nařízení vlády 365/2025 — de rekenbasis waaruit het gemiddelde loon voor 2026 volgt (46.278 kronen maal 1,0581) — zakonyprolidi.cz
- MPSV — het minimumloon van 2026 — mpsv.gov.cz
- Belastingdienst — aanvraag vrijstellingsverklaring loonbelasting en verklaring belastingplicht woonland — belastingdienst.nl
- SVB — betaling van de AOW buiten Nederland (SEPA, euro's, kosten) — svb.nl
- SVB — hoe gaat de opbouw van de AOW (2% per jaar, vrijwillige verzekering) — svb.nl
Verder lezen
- TsjechiëOriëntatie4 min
Werken in Tsjechië: geen vergunning, een handelsvergunning voor 1.000 kronen, en de paušál die je op dag één moet kiezen
Als Nederlander werk je in Tsjechië zonder vergunning. Wie zelfstandig begint, meldt een vrij beroep aan voor 1.000 kronen en kan kiezen voor de paušální režim: één maandbedrag voor belasting, pensioen- en zorgpremie, 9.162 kronen in de eerste schijf. Maar alleen als je het meldt uiterlijk op de dag dat je begint. Een Nederlands diploma wordt er niet automatisch erkend.
Bijgewerkt 26 september 2026
- TsjechiëOriëntatie4 min
Zorg in Tsjechië: van het S1 van het CAK naar de zorgverzekeraar
Tsjechië is verdragsland. Met een Nederlands wettelijk pensioen vraag je bij het CAK een S1-formulier aan, levert dat in bij een Tsjechische zorgverzekeraar naar keuze, en wordt daar aanvullend verzekerd voor rekening van Nederland — met recht op de volledige zorg. Het bewijs geldt hooguit vijf jaar per keer, en het formulier in je la is nog geen verzekering.
Bijgewerkt 26 september 2026
- BulgarijeOriëntatie5 min
AOW, pensioen en belasting in Bulgarije: Nederland heft, Bulgarije niet
Het verdrag met Bulgarije uit 2020 is een bronstaatverdrag zonder drempel: Nederland mag je bedrijfspensioen, je lijfrente en je AOW belasten. En Bulgarije belast pensioenen niet — niet de eigen, en uitdrukkelijk ook niet die uit verplichte verzekering in het buitenland. Je Nederlandse tarieven zijn dus je tarieven, zonder vrijstelling loonheffing en zonder verrekening. Wat Bulgarije wél belast, doet het tegen een vlaktaks van tien procent.
Bijgewerkt 14 oktober 2026