Werken in Tsjechië: geen vergunning, een handelsvergunning voor 1.000 kronen, en de paušál die je op dag één moet kiezen

Als Nederlander heb je in Tsjechië geen werkvergunning nodig: als EU-burger werk je er in loondienst zonder vergunning, en voor zelfstandigen is die in de EU nooit nodig. De vondst zit bij de zelfstandigen. Tsjechië heeft de paušální režim: één vast maandbedrag dat je inkomstenbelasting, pensioenpremie en zorgpremie samen afdekt, 9.162 kronen per maand in de eerste schijf sinds juli 2026. Wie die regeling wil, meldt zich aan uiterlijk op de dag dat hij begint. Een dag later is de aanmelding voor dat jaar ongeldig, en de belastingdienst kan die termijn niet herstellen.

Heb je als Nederlander een werkvergunning nodig?

Nee. Als EU-burger heb je in het algemeen geen werkvergunning nodig om ergens in de EU in loondienst te werken, en zelfstandigen hebben er in de EU nooit een nodig. Voor veel loketten in Tsjechië heb je wel een persoonsnummer nodig, het rodné číslo, dat je via het registratiebewijs krijgt (zie rodné číslo en meldplicht in Tsjechië).

Hoe begin je als zelfstandige?

De gewone vorm is de živnost, een handelsvergunning. Voor een vrij beroep, een volná živnost, meld je die aan bij een gemeentelijk handelsvergunningenbureau: aan het loket, per post, elektronisch of via een Czech POINT-loket.

Stap	Termijn	Kosten
Aanmelding van de eerste živnost	bureau schrijft je in binnen 5 werkdagen	1.000 Kč
Elke volgende aanmelding	idem	500 Kč
Indiening via een Czech POINT-loket	—	50 Kč extra
Aanmelding voor de paušální režim, nieuwe ondernemer	uiterlijk op de dag dat je begint	—
Paušální režim, eerste schijf (sinds juli 2026)	per maand, uiterlijk de 20e	9.162 Kč
Paušální režim, tweede en derde schijf (begin 2026)	idem	16.745 Kč en 27.139 Kč
Erkenning buitenlands hoger diploma	beslissing in de regel binnen 30 dagen	3.000 Kč

Wat is de paušální režim, en voor wie?

De paušální režim bundelt drie verplichtingen in één betaling aan de belastingdienst: de inkomstenbelasting, de pensioenpremie en de premie voor de publieke zorgverzekering. Wie aan de voorwaarden voldoet, hoeft geen belastingaangifte en geen premieoverzichten in te dienen, en betaalt achteraf niets bij.

Er zijn drie schijven. In de eerste mag je, afgemeten aan het jaar ervoor, hooguit een miljoen kronen inkomsten uit zelfstandige arbeid hebben, uit welke activiteit dan ook. De tweede en derde gaan tot anderhalf en twee miljoen, met voorwaarden over het soort inkomsten. Een nieuwe ondernemer valt in de regeling vanaf het begin van de maand waarin hij start, en je wisselt van schijf alleen aan het begin van een jaar.

De eerste schijf werd in 2026 halverwege verlaagd: van 9.984 naar 9.162 kronen per maand vanaf juli, omdat de pensioenpremie voor zelfstandigen met terugwerkende kracht omlaag ging. Wie in de eerste helft van het jaar al betaalde, heeft 4.932 kronen tegoed.

De paušál kies je op de dag dat je begint, niet later. Een nieuwe ondernemer meldt zich voor de paušální režim aan uiterlijk op de dag dat hij zijn activiteit start. De belastingdienst schrijft het zelf: een melding die later komt, is ongeldig, de termijn is niet te herstellen, en je kunt dan dat hele kalenderjaar niet in de regeling. Wie al onderneemt, heeft in de regel tot 10 januari. Doe de aanmelding dus samen met je handelsvergunning, niet erna.

De regeling is alleen voor wie in Tsjechië als zelfstandige onder de Tsjechische sociale en zorgverzekering valt. Heb je een S1 van het CAK omdat je een Nederlands pensioen hebt, dan hoort dat eerst uitgezocht; zie zorg in Tsjechië.

Telt je Nederlandse diploma?

Niet automatisch. Tsjechië heeft verdragen over de gelijkwaardigheid van diploma's met onder meer Slowakije, Polen, Duitsland, Hongarije en Slovenië, maar niet met Nederland. Heb je voor je werk een erkend hoger diploma nodig, dan vraag je de nostrifikace aan: de erkenning van je buitenlandse opleiding als gelijkwaardig aan een Tsjechische. Die kost 3.000 kronen, en de beslissing volgt in de regel binnen dertig dagen, langer als de controle ingewikkeld is.

Let op het verschil: de nostrifikace is een academische erkenning, geen beroepserkenning. Voor gereglementeerde beroepen, zoals leraar, arts of advocaat, geldt een aparte procedure. Of je voor ander werk de erkenning nodig hebt, vraag je aan je werkgever voordat je betaalt.

En de belasting op je Nederlandse inkomen?

Blijf je voor een Nederlandse werkgever werken of heb je een Nederlands pensioen, dan bepaalt het belastingverdrag wie mag heffen. Dat staat in AOW, pensioen en belasting in Tsjechië. Wat er voor jouw situatie in welke volgorde moet, staat in het stappenplan voor Tsjechië.

In Vertrekklaar is dit fase 2 van 5 van het traject, stap 2.11: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject naar Tsjechië of ga meteen naar stap 2.11 in het open stappenplan.