Zorg in Tsjechië: van het S1 van het CAK naar de zorgverzekeraar

Tsjechië heeft geen nationaal zorgfonds zoals Polen, maar een stelsel van zorgverzekeraars naast elkaar. Voor jou verandert dat één ding: je kiest er zelf een.

Gepensioneerd: de S1-route via het CAK

Tsjechië staat op de lijst van verdragslanden. Heb je een Nederlands wettelijk pensioen of een uitkering, dan meld je je bij het CAK. Je krijgt een S1-formulier, en daarmee heb je recht op zorg in Tsjechië voor rekening van Nederland.

Je betaalt daarvoor geen Nederlandse zorgpremie meer maar een verdragsbijdrage, die in de meeste gevallen automatisch op je pensioen wordt ingehouden. Tsjechië rekent je daarnaast geen eigen premie: je valt niet onder de Tsjechische verzekering maar onder de Nederlandse, en Tsjechië levert alleen de zorg.

Vraag het formulier ruim vóór je vertrek aan — reken op zes weken — en zeg je Nederlandse polis pas op als het rond is. Een gat tussen twee stelsels is het duurste dat je in dit traject kan overkomen.

Inleveren bij een zorgverzekeraar naar keuze

Met je S1 ga je naar een Tsjechische zorgverzekeraar. Welke, is aan jou; de grootste is de VZP, en de meeste Nederlanders kiezen die of de verzekeraar waar hun huisarts een contract mee heeft. De verzekeraar schrijft je in als výpomocně pojištěný — aanvullend verzekerd — en stuurt de bevestiging naar Nederland.

Je krijgt een registratiebewijs of een verzekeringspasje, en dat geldt zolang je S1 geldt: hooguit vijf jaar per keer, daarna een nieuw formulier. Met dat bewijs heb je recht op de volledige zorg in Tsjechië, alsof je daar verzekerd was.

Het formulier in je la is geen verzekering. Pas na deze inschrijving ben je in het stelsel bekend, en pas dan kun je een huisarts kiezen die met jouw verzekeraar een contract heeft.

Werk je in Tsjechië: de route via de werkgever

Wie in loondienst gaat, wordt via de werkgever verzekerd bij een Tsjechische zorgverzekeraar, met de Tsjechische premie. Je Nederlandse verzekering eindigt op de dag dat je Tsjechische begint, en het CAK komt er niet aan te pas. Wie zelfstandig is, verzekert zich via de eigen inschrijving als ondernemer.

Wat het stelsel is, en wat niet

Je recht is een recht op de zorg uit het Tsjechische stelsel: dezelfde zorg als voor Tsjechische verzekerden, met dezelfde wachttijden en dezelfde eigen bijdragen voor medicijnen. Het stelsel staat goed aangeschreven, en in Praag en Brno zijn Engelssprekende praktijken te vinden — maar ze zitten vol. Daarbuiten is Tsjechisch de taal van de spreekkamer.

Zoek in je eerste weken een huisarts, vóór je er een nodig hebt, en vraag bij de keuze naar Engels als je het Tsjechisch nog niet hebt.

De deadline voor vroegpensioen

Naar verwachting worden vanaf 1 november 2026 alleen nog nieuwe aanmelders met AOW of een arbeidsongeschiktheidsuitkering toegelaten tot de zorgroute voor gepensioneerden. Wie op vroegpensioen vertrekt zonder AOW valt er dan buiten en is aangewezen op een particuliere polis, of, bij werk, op het Tsjechische stelsel via de werkgever.

Wie al klant is, houdt zijn rechten. Wie op het randje zit, heeft er belang bij vóór die datum aangemeld te zijn.