Zorg in Tsjechië: van het S1 van het CAK naar de zorgverzekeraar
Tsjechië is verdragsland. Met een Nederlands wettelijk pensioen vraag je bij het CAK een S1-formulier aan, levert dat in bij een Tsjechische zorgverzekeraar naar keuze, en wordt daar aanvullend verzekerd voor rekening van Nederland — met recht op de volledige zorg. Het bewijs geldt hooguit vijf jaar per keer, en het formulier in je la is nog geen verzekering.
Vertrek je uit België? Lees de Belgische versie van dit artikel
4 min lezen
Geschreven en nagelopen door Auke, op , aan de hand van de bronnen onderaan. Klopt er iets niet meer? Meld het hieronder, ik pas het aan.
Als je in Tsjechië woont, kies je zelf een Tsjechische zorgverzekeraar. Tsjechië heeft geen nationaal zorgfonds zoals Polen, maar een stelsel van zorgverzekeraars naast elkaar.
En de rekening valt lager uit dan in Nederland. Het CAK rekent voor Tsjechië met een woonlandfactor van 0,4257 in 2026. Dat is het getal waarmee het CAK je bijdrage aanpast aan het kostenniveau van de zorg in je woonland. Je betaalt dus iets minder dan de helft van de bijdrage die bij de Nederlandse factor van 1 zou gelden.
Gepensioneerd: hoe werkt de S1-route via het CAK?
Tsjechië staat op de lijst van verdragslanden. Heb je een Nederlands pensioen of een uitkering en werk je niet meer in Nederland? Dan meld je je bij het CAK.
Het CAK beoordeelt of de buitenlandregeling voor je geldt en stuurt je dan een S1-formulier: het Europese bewijs dat Nederland je zorgkosten betaalt. De behandeltijd is volgens NederlandWereldwijd maximaal vier weken.
Je betaalt daarvoor geen Nederlandse zorgpremie meer maar een verdragsbijdrage. Die houdt je pensioenfonds of uitkeringsinstantie in de meeste gevallen automatisch in. Tsjechië rekent je geen eigen premie: de Tsjechische verzekeraar declareert de zorg bij Nederland.
Vraag het formulier ruim vóór je vertrek aan en zeg je Nederlandse polis pas op als het rond is. Een gat tussen twee stelsels is het duurste dat je in dit traject kan overkomen.
Wat kost de verdragsbijdrage in Tsjechië?
Het CAK rekent zo: (de nominale bijdrage + twee inkomensafhankelijke bedragen) × de woonlandfactor. De inkomensafhankelijke bedragen zijn de percentages die je in Nederland voor de Zvw (de Zorgverzekeringswet) en de Wlz (de Wet langdurige zorg) zou betalen.
| Onderdeel (2026) | Bedrag |
|---|---|
| Nominale Zvw-bijdrage, vóór de woonlandfactor | € 157,00 per maand |
| Inkomensafhankelijke Zvw-bijdrage over AOW en ander inkomen | 4,85%, tot een inkomen van € 79.409 |
| Inkomensafhankelijke Wlz-bijdrage | 9,65%, tot € 38.883 (geboren 1946 of later) |
| Woonlandfactor Tsjechië | 0,4257 |
| Nominale bijdrage na de woonlandfactor | € 66,83 per maand |
Een rekenvoorbeeld met die cijfers, bij € 2.000 pensioen per maand:
- het inkomensafhankelijke deel is 14,5% daarvan, € 290;
- samen met de nominale € 157 is dat € 447;
- maal 0,4257 wordt dat ongeveer € 190 per maand.
De factor wordt elk jaar opnieuw vastgesteld. In 2025 was hij voor Tsjechië 0,4078.
Hoe word je ingeschreven bij een Tsjechische verzekeraar?
Met je S1 ga je naar een Tsjechische zorgverzekeraar; welke, kies je zelf. De verzekeraar doet drie dingen:
- hij legt het formulier vast;
- hij stuurt de buitenlandse instelling een bevestiging;
- hij schrijft je in als výpomocně pojištěný, aanvullend verzekerd.
Je krijgt een registratiebewijs of een verzekeringspasje. Dat geldt zolang je S1 geldt, hooguit vijf jaar per keer; daarna volgt een nieuw document. Daarmee heb je recht op de volledige zorg in Tsjechië.
Het formulier in je la is geen verzekering. Pas na de inschrijving ben je in het Tsjechische stelsel bekend, en pas dan kun je een huisarts kiezen die met jouw verzekeraar een contract heeft. Kies de verzekeraar dus mede op de artsen in je buurt.
Heb je gezinsleden zonder eigen inkomen, dan moeten zij in hetzelfde land geregistreerd worden als jij. De Tsjechische verzekeraar vraagt voor hen een apart document aan bij de Nederlandse instelling, en je levert de huwelijks- of geboorteakte mee. Daarna krijgen ook zij een eigen registratiebewijs.
En als je in Nederland bent?
Dan heb je daar ook recht op de volle zorg. De Tsjechische verzekeraar zegt het zelf: een gepensioneerde met een S1 heeft in het land dat het pensioen betaalt recht op volledige zorg met de Europese zorgpas die de buitenlandse verzekeraar afgeeft. Vraag die pas dus aan bij het CAK.
Voor een aantal andere EU-landen geldt dat niet, maar Nederland staat niet op die lijst.
Wat betaal je zelf in het Tsjechische stelsel?
Je recht is een recht op dezelfde zorg als voor Tsjechische verzekerden, met dezelfde eigen bijdragen. Voor medicijnen op recept geldt een jaarlijkse limiet op de meetellende bijdragen:
- 5.000 kronen voor volwassenen;
- 1.000 kronen voor kinderen en voor wie ouder is dan 65;
- 500 kronen voor wie ouder is dan 70.
Boven die limiet betaal je in de apotheek geen meetellende bijdragen meer. Bijbetalingen voor een duurder middel dan de goedkoopste variant tellen niet mee en betaal je altijd.
Werk je in Tsjechië?
Dan loopt je zorg niet via het CAK. Die route is voor wie een pensioen of uitkering uit Nederland heeft en niet meer in Nederland werkt. Je wordt dan in Tsjechië verzekerd.
Wat verandert er op 1 november 2026?
Naar verwachting worden vanaf 1 november 2026 alleen nog nieuwe aanmelders met een wettelijk pensioen of een wettelijke uitkering, zoals de AOW, toegelaten tot de CAK-zorgverzekering. Wie met een vroegpensioen of overbruggingsuitkering vertrekt, valt er dan buiten en regelt zelf een zorgverzekering tot de AOW-leeftijd. Wie al klant is, houdt zijn rechten.
In Vertrekklaar is dit fase 1 van 5 van het traject, stap 1.2: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject naar Tsjechië of ga meteen naar stap 1.2 in het open stappenplan.
Waar dit op rust
De feiten in dit artikel komen van deze officiële pagina's. Regels veranderen. Bij twijfel geldt de bron, niet dit artikel.
- NederlandWereldwijd — de buitenlandregeling en de verdragslanden — nederlandwereldwijd.nl
- NederlandWereldwijd — hoe regel ik mijn zorgverzekering via het CAK — nederlandwereldwijd.nl
- ČPZP — de gepensioneerde met een pensioen uit een ander EU-land — cpzp.cz
- CAK — woonlandfactoren en de nominale bijdrage per land, 2026 — hetcak.nl
- CAK — hoe de woonlandfactor in je bijdrage wordt verrekend — hetcak.nl
- VZP — de jaarlijkse limiet op eigen bijdragen voor medicijnen — vzp.cz
- CAK — emigreren met vroegpensioen, de verwachte wijziging per 1 november 2026 — hetcak.nl
Verder lezen
- TsjechiëOriëntatie5 min
AOW, pensioen en belasting in Tsjechië: een verdrag uit 1974 en een vrijstelling die stapelt
Het verdrag met Tsjechoslowakije uit 1974 geldt nog en legt je bedrijfspensioen én je AOW exclusief bij Tsjechië. Tsjechië stelt op zijn beurt pensioenen uit een verplicht stelsel vrij tot zesendertig keer het minimumloon — in 2026 806.400 kronen. Samen betekent dat: tot die grens wordt je pensioen nergens belast, mits je weet welk deel ervan eronder valt. Je overheidspensioen valt erbuiten.
Bijgewerkt 14 oktober 2026
- TsjechiëOriëntatie4 min
Werken in Tsjechië: geen vergunning, een handelsvergunning voor 1.000 kronen, en de paušál die je op dag één moet kiezen
Als Nederlander werk je in Tsjechië zonder vergunning. Wie zelfstandig begint, meldt een vrij beroep aan voor 1.000 kronen en kan kiezen voor de paušální režim: één maandbedrag voor belasting, pensioen- en zorgpremie, 9.162 kronen in de eerste schijf. Maar alleen als je het meldt uiterlijk op de dag dat je begint. Een Nederlands diploma wordt er niet automatisch erkend.
Bijgewerkt 26 september 2026
- AlbaniëAankomst in Albanië4 min
Zorg in Albanië: geen CAK, het Albanese zorgfonds FSDKSH, een polis voor je registratie, en 112
Albanië is geen verdragsland voor de zorg: na je emigratie stopt je Nederlandse basisverzekering en is er geen CAK-regeling. Werk je in Albanië, dan ben je verplicht verzekerd bij de FSDKSH, het Albanese zorgfonds, voor 1,7 procent van je loon. Wie niet werkt, kan zich vrijwillig aansluiten voor 3.400 lek per maand, met zes maanden wachttijd. Voor je registratie op eigen middelen heb je een zorgpolis in Albanië nodig. Buiten Tirana is de zorg beperkt.
Bijgewerkt 26 oktober 2026